_-_Lissabon_Museu_Nacional_de_Arte_Antiga_19-10-2010_16-12-61.jpg) | |
.svg) | |
 | |
| Król Portugalii | |
| Okres | od 6 kwietnia 1385 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Żona | |
| Dzieci | Edward I Aviz |
| Odznaczenia | |
  | |
Jan I Dobry lubWielki,port.João I (ur.11 kwietnia1357 wLizbonie, zm.14 sierpnia1433 tamże) –królPortugalii od 1385 roku.
Jan był nieślubnym synem królaPiotra I i Teresy Lourenço. W 1364 został wielkim mistrzemzakonu Avis. Po śmierci brata,Ferdynanda (1383) w Portugalii zapanował krótki okresinterregnum, gdyż Ferdynand nie miał męskiego potomka. Ślub jego jedynej córki, Beatrycze, zJanem I, królemKastylii sprawiłby, że Portugalia zostałaby podporządkowana Kastylii, na co miejscowa ludność nie chciała się zgodzić.
Wreszcie, po dwóch latachanarchii, 6 kwietnia 1385 r.cortes (kortezy), czyli rada królestwa podjęła decyzję o ogłoszeniu królem przyrodniego brata zmarłegomonarchy, Jana d'Aviz. Doprowadziło to do wojny z Kastylią. Latem 1385 roku armiakastylijska, wspierana przez kawaleriefrancuską i prowadzona przezJana I, wkroczyła doPortugalii z zamiarem zdobycia Lizbony i odebrania tronu Janowi I d'Aviz. Ponieważ działo się to podczaswojny stuletniej, z pomocą Portugalii przeciw Francji i Kastylii stanęłaAnglia. Wojska kastylijskie zostały rozgromione m.in.bitwie pod Atoleiros i w decydującejbitwie pod Aljubarrotą, przez znacznie mniejsze siły pod dowództwem Jana I Dobrego iNuno Alvaresa Pereirę. Wojna z Kastylią została wygrana i nowy król został uznany przez pozostałe państwa. Kastylia zrezygnowała z roszczeń po śmierci swojego króla, w 1390 r. W 1415 zająłCeutę, miasto w północnymMaroku. Był to pierwszy krok do przejęcia handlu morskiego z Maghrebem.
Bitwa pod Aljubarottą – zwycięscy Portugalczycy są po prawej
W 1387, w dowód przyjaźni z Anglią, Jan poślubił córkęJana z Gandawy, księciaLancaster –Filipę Lancaster. Para miała kilkoro dzieci:
Ponadto, Jan miał jeszcze dwoje dzieci z Inês Pires:
Janowi udało się nie dopuścić do walk bratobójczych pomiędzy synami okoronę Portugalii. Jego najbardziej znanym synem jest trzeci z kolei,Henryk Żeglarz, który wyprowadził ten mały kraj ku mocarstwowości.
.svg)
