Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wikipedia:Weryfikowalność
Ten artykuł od 2025-12 wymagazweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formieprzypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach:Encyklopedia PWN •Google Books • Google Scholar •BazHum •BazTech •RCIN • Internet Archive (texts /inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tego artykułu.
Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
United States House of Representatives
Herb Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
Państwo

 Stany Zjednoczone

Rodzaj

niższa izba

Kierownictwo
Speaker

Mike Johnson (R)

Lider większości

Steve Scalise (R)

Struktura
Struktura Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
Liczba członków

435

Stowarzyszenia polityczneWiększość

     

Republikanie (218)
Mniejszość

     

Demokraci (214)
Wakat

     

wakat (3)
Ordynacja

większościowa

Ostatnie wybory

5 listopada 2024

Siedziba
Siedziba Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
Kapitol Stanów Zjednoczonych
Waszyngton
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych (ang. United States House of Representatives) – organ ustawodawczy, izba niższaKongresu Stanów Zjednoczonych.

Wybór członków Izby Reprezentantów

[edytuj |edytuj kod]

Prawa wyborcze

[edytuj |edytuj kod]

Członkowie Izby Reprezentantów wybierani są wwyborach powszechnych, w okręgach jednomandatowych.Czynne prawo wyborcze posiadająobywatele amerykańscy, którzy ukończyli 18. rok życia. Konieczna jest dobrowolna rejestracja wspisie wyborców.Bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom amerykańskim, którzy posiadająobywatelstwo od co najmniej 7 lat, zamieszkują w stanie, z którego kandydują i ukończyli 25. rok życia[1].

Nominowanie kandydatów

[edytuj |edytuj kod]

Kandydaci do Izby Reprezentantów nominacje partyjne uzyskują w większości stanów w wynikuprawyborów (w 47 z 50 stanów).Partia Republikańska orazPartia Demokratyczna prawie całkowicie zdominowały Izbę Reprezentantów, dlatego w wyborach liczą się praktycznie jedynie kandydaci tychże partii.

Zmiany w liczbie przedstawicieli i gerrymandering

[edytuj |edytuj kod]

Liczba członków Izby Reprezentantów wybierana przez poszczególnestany może ulegać zmianie. Po przeprowadzanym co 10 lat spisie ludności dokonuje się każdorazowo nowego podziału mandatów na poszczególne stany oraz wytycza nowe graniceokręgów wyborczych, każdy stan jednak musi mieć co najmniej jednego przedstawiciela w Izbie Reprezentantów. Najwięcej przedstawicieli w Izbie posiada obecnie stanKalifornia – 52.

Konstytucja USA stanowi w art. I § 2, że na każdych 30 000 obywateli nie może przypadać więcej niż jeden przedstawiciel. Obecna liczba członków Izby – 435, ustaliła się w roku 1911. Okresowo uległa podniesieniu w 1959 roku po przyjęciu nowych stanów – Hawajów i Alaski – do 437, ale w roku 1963 powrócono do liczby 435 przedstawicieli.

Poza reprezentantami, w Izbie zasiada także jeden stały pełnomocnik (ang.Resident Commissioners) i czterech delegatów. Choć nie mogą oni brać udziału w plenarnym głosowaniu, biorą udział w pracy komisji i korzystają z innych przywilejów Izby. W 1900 przyznanoPortoryko prawo wyboru pełnomocnika. Później przyznano prawo wybierania delegatów, którzy nie mają prawa głosu:Dystryktowi Kolumbia (1971), wyspieGuam (1972),Wyspom Dziewiczym (1972) iamerykańskiemu Samoa (1980).

Podczas dokonywania zmian granicokręgów wyborczych często dochodzi do manipulacji, tak aby zapewnić maksymalne poparcie w danym okręgu dla rządzącej partii. Zjawisko to nazywa sięgerrymanderingiem, od nazwiskaElbridge’a Gerry’ego,wiceprezydenta USA w latach 1813–1814.

Kadencja i obrady

[edytuj |edytuj kod]

Kadencja Izby Reprezentantów trwa 2 lata. Izba zgodnie zKonstytucją USA obraduje co najmniej raz w roku. W praktyce w trakcie kadencji odbywają się dwie sesje trwające od stycznia do lipca. Sesja może ulec przedłużeniu, co w praktyce z powodu dużej liczby spraw zdarza się dość często.

Ostatnie wybory do Izby Reprezentantów odbyły się 5 listopada 2024. Obecny119. Kongres Stanów Zjednoczonych trwa od 3 stycznia 2025 roku.

Organy

[edytuj |edytuj kod]

Speaker

[edytuj |edytuj kod]

Przewodniczący Izby Reprezentantów nazywany jestSpeakerem (spikerem). Wybierany jest przez Izbę, zostaje nim najczęściej lider większości partii, która ją posiada. Na mocy „Ustawy osukcesji prezydenckiej” (Presidential Succesion Act) z 1947, spiker Izby jest drugą powiceprezydencie osobą, która przejmuje obowiązkiprezydenta w wypadku, gdyby nie mógł ich podjąćwiceprezydent.

Obecnie funkcję spikera Izby pełniMike Johnson z Partii Republikańskiej.

Obecne kierownictwo Izby

[edytuj |edytuj kod]

Komisje

[edytuj |edytuj kod]

Istnienie komisji ukształtowała praktyka działalności Izby pomimo tego, że nie są przewidziane w Konstytucji. Są to pomocniczeciała kolegialne, których zadaniem jest opiniowanie i praca nad projektami przedłożonymi Izbie. Kierownictwo nad komisjami obejmują przedstawiciele partii posiadającej większość w Izbie. Najczęściej właśnie w komisjach ma miejsce działalnośćlobbingowa.

Największą z komisji jestKomisja Ogólna, w której skład wchodzą wszyscy członkowie Izby. Poza tym działa 20 komisji stałych, które zakresem kompetencji obejmują różne obszary życia (np. Komisja ds. rolnictwa, Komisja spraw zagranicznych). Komisje stałe mają uprawnienia do kontroli działań rządu w obszarze swojej działalności. W tym celu mogą zwoływać posiedzenia, na których posiadają uprawnienia do przesłuchiwania świadków pod groźbą odpowiedzialności karnej.

Oprócz tego istniejeKomisja do spraw wywiadu, nie jest ona jednak zaliczana do komisji stałych.

Izba może tworzyć również wespół zSenatem (izbą wyższą) „wspólne komisje” (joint committees) oraz „komisje uzgadniające” (conference committees). Tworzone są też komisje zadaniowe do zbadania określonych zagadnień.

Komisje dzielą się na podkomisje.

Pozycja ustrojowa

[edytuj |edytuj kod]
Schemat procesu ustawodawczego

Uprawnienia legislacyjne

[edytuj |edytuj kod]

Izba Reprezentantów stanowi wraz z Senatem podstawowe źródło obowiązującegoprawa krajowego (federalnego). Projekt ustawy może wnieść każdy z członków Izby. Projekty ustaw mogą być autorstwa członków Izby lub pochodzić odadministracji prezydenckiej. Zgodnie zKonstytucją Izbie przysługuje wyłączne prawo inicjatywy ustawodawczej w kwestiach podatkowych. Jako skutek takiego rozwiązania przyjmuje się także zwyczajowo wyłączność inicjatywy Izby w kwestiach ustawodawstwa związanego z wydatkami publicznymi (tzw.uprawnienia apriopriacyjne).

Uprawnienia ustrojodawcze

[edytuj |edytuj kod]

Izba jako częśćKongresu ma prawo do dokonywania zmian wKonstytucji. Aby zmiany weszły w życie, muszą uzyskać poparcie 2/3 członków każdej z izb, a następnie zgodę 3/4 legislatur stanowych.

Uprawnienie sądownicze i śledcze

[edytuj |edytuj kod]

Izba formułuje oskarżenie, które zapoczątkowuje procesimpeachmentu, tzn. odsunięcia od władzyPrezydenta.

Komisje Izby posiadają uprawnienia dochodzeniowo-śledcze. Mogą wzywać pracowników administracji na przesłuchania i prowadzić własne śledztwa.

Uprawnienia kontrolne

[edytuj |edytuj kod]

Większość uprawnień kontrolnych nie należy tylko do Izby Reprezentantów, ale do Kongresu jako całości. Do takich uprawnień można zaliczyć:

  • publiczne przesłuchania przed komisjami,
  • zawarte w wielu ustawach prawo weta pozwalające na wstrzymanie określonych działań organów administracji,
  • decydowanie o przyznaniu funduszy na działalność agend rządowych,
  • postępowania wyjaśniająco-kontrolne wykonywane przezBiura Generalnych Inspektorów (IGS),
  • okresowe raporty organów władzy wykonawczej (ich przedkładanie jest zastrzeżone w poszczególnych ustawach),
  • opracowania wykonywane przez pomocnicze organy Kongresu (Biuro Analiz Kongresowych,Kongresowe Biuro Budżetowe),
  • analizy poszczególnych członków Kongresu dotyczące działania administracji.

Uprawnienie elekcyjne

[edytuj |edytuj kod]

Zgodnie z XII poprawką doKonstytucji Izba dokonuje wyboruPrezydenta w przypadku gdy żaden z kandydatów nie uzyska większości wKolegium Elektorskim. Wybór jest dokonywany spośród trzech kandydatów z najwyższą liczbą głosów elektorskich. Głosy liczone są stanami, każdemu stanowi przysługuje jeden głos.

Symbole Izby

[edytuj |edytuj kod]

Symbolami Izby są pieczęć oraz flaga. Pieczęć Izby przedstawia 50 gwiazd oraz budynek Kapitolu. Flaga barwy granatowej przedstawia tzw. "inną pieczęć", która jest używana w przestrzeni publicznej, jako nieoficjalna pieczęć Izby[2].

  • Flaga Izby Reprezentantów
    Flaga Izby Reprezentantów
  • Nieoficjalna Pieczęć Izby Reprezentantów
    NieoficjalnaPieczęć Izby Reprezentantów

Liczba reprezentantów na przestrzeni lat

[edytuj |edytuj kod]

Konstytucja Stanów Zjednoczonych nie ustanawiała określonej liczby członków parlamentu. Określała jednak, że każdy stan wyznacza dwóch senatorów i bez swojej zgody nie może zostać pozbawiony głosu w Senacie (jak dotąd żaden stan nie zgodził się na mniejszą liczbę senatorów). W przypadku Izby Reprezentantów postanowiono, że liczba reprezentantów będzie proporcjonalna do liczby mieszkańców (wolnych, wyłączając niepodlegających opodatkowaniuIndian oraz po dodaniu trzech piątych pozostałych mieszkańców stanów). Obliczanie to miało odbyć się podczasspisów powszechnych odbywanych co dziesięć lat. Postanowiono również, że reprezentantów nie może być więcej niż jeden na trzydzieści tysięcy mieszkańców oraz że każdy stan ma prawo do co najmniej jednego reprezentanta.

Do czasu pierwszego spisu (który miał się odbyć w ciągu trzech lat od pierwszej sesji Kongresu) to Konstytucja określała, ilu reprezentantów przypada poszczególnym stanom (od dziesięciu dlaWirginii do jednego dlaRhode Island iDelaware).

Rok spisuKongresLiczba ludności (mln)[3]Liczba stanów[4]Liczba reprezentantów[5]Liczba obywateli na reprezentanta
1-2136530 000[6]
17903-73,6161510534 438
18008-124,8801614134 609
181013-176,5841718136 377
182018-228,9722421342 124
183023-2711,9312424049 712
184028-3215,9082622371 338
185033-3721,7673123493 020
186038-4229,55034241112 614
187043-4738,11627292130 533
188048-5249,37138325151 912
189053-5761,90944356173 901
190058-6274,56345386193 167
191062-6791,60446435210 583
192068-72105,71148435243 013
193073-77122,09348435280 675
194078-82131,00648435301 164
195083-87149,89548435334 587
196088-92178,55950435410 481
197093-97204,053[7]50435469 088
198098-102226,50550435520 701
1990103-10750435
2000108-11250435

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. The Constitution of the United States: A Transcription [online], National Archives, 4 listopada 2015 [dostęp 2022-12-30] (ang.).
  2. Signed and Sealed | US House of Representatives: History, Art & Archives [online], history.house.gov [dostęp 2025-12-25] (ang.).
  3. Liczba ludności z wyłączeniem mieszkańcówDystryktu Kolumbia, nieopodatkowanychIndian i dwóch piątych liczby niewolników (przed 1870).
  4. Liczba stanów na początku dekady.
  5. Liczba reprezentantów na początku dekady.
  6. Liczba mieszkańców zgodnie z art. 1 § 2Konstytucji.
  7. Liczba ludności ze spisu w 1970 nie obejmuje 1 575 000 obywateli mieszkających za granicą.

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Ustroje państw współczesnych, red. E. Gdulewicz, Lublin 2002.
  • Antoszewski A., Herbut R.,Systemy polityczne współczesnego świata, Gdańsk 2001.
  • Gdulewicz E., Kręcisz W., Orłowski W., Skrzydło W., Zakrzewski W.,Ustroje państw współczesnych, Lublin 2000.
  • Systemy polityczne rozwiniętych państw kapitalistycznych, red. A. Jamróz, Warszawa 1989.

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Ustrój i politykaStanów Zjednoczonych
Ustrój
Organy władzy
Kongres
wykonawcza
sądownicza
Finanse i kontrola
Samorząd
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Izba_Reprezentantów_Stanów_Zjednoczonych&oldid=78975193
Kategorie:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp