Iwan Nikołajewicz Kramskoj (ros.Иван Николаевич Крамской; ur.27 maja?/8 czerwca1837 w miejscowości Nowaja Sat, zm.25 marca?/6 kwietnia1887 wPetersburgu) –rosyjski malarz, krytyk i działacz artystyczny. Jako malarz specjalizował się w tematyce historycznej. Malował portrety (m.in.Lwa Tołstoja w 1873,Nieznajoma w 1883), a także obrazy religijne i sceny rodzajowe[1].
Urodził się w miejscowości Nowaja Sat koło miastaOstrogożsk w guberni woroneskiej, w rodzinie czynownika (urzędnika rosyjskiego). Od dzieciństwa interesował się sztuką i literaturą. Po ukończeniu szkoły pracował jako skryba, potem jako retuszer u fotografa, z którym podróżował poRosji. W 1857 przyjechał doPetersburga, pracował w sklepie A. Deniera. Jesienią tego roku rozpoczął studia artystyczne, był uczniem A. Markowa. Za obrazMojżesz wydobywa wodę ze skały (1863) otrzymał mały złoty medal.
W ciągu lat nauki zebrał wokół siebie dużą grupę młodzieży. Stanął m.in. na czele jednego zestrajków studentów. Był współzałożycielem i ideowym przywódcą grupypieriedwiżników (prądu realistyczno-demokratycznego w malarstwie rosyjskim w II połowie XIX wieku).
Na prośbęPawła Trietiakowa namalował portret Lwa Tołstoja[2]. W trakcie pracy nad obrazem zaprzyjaźnił się z pisarzem. Tołstoj pod wpływem znajomości, stworzył nawet postać w swojej książce opartą na osobowości Kramskiego[2].