 Widok z powietrza na wieś Isdud, 1935 | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Dystrykt | Dystrykt Gazy | ||
| Wysokość | 35 m n.p.m. | ||
| Populacja (1945) • liczba ludności |
| ||
| Data zniszczenia | 28 października 1948 | ||
| Powód zniszczenia | |||
| Obecnie | |||
Położenie na mapie Mandatu Palestyny  | |||
 31°45′26″N 34°39′28″E/31,757222 34,657778 | |||
| |||
| Strona internetowa | |||
Isdud (arab. إسدود;hebr. איסדוד) – nieistniejąca jużarabskawieś, która była położona w Dystrykcie Gazy wMandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczasI wojny izraelsko arabskiej (al-Nakba), po atakuSił Obronnych Izraela w dniu 28 października1948.
Isdud leżała w południowej części równiny nadmorskiejPalestyny, w odległości około 3km na południowy wschód od dzisiejszego miastaAszdod. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 47 871ha. We wsi mieszkało wówczas 4 910 osób, w tym 290Żydów[1].
| własność gruntów | powierzchnia gruntów (hektary) |
|---|---|
| Arabowie | 32 905 |
| Żydzi | 2 487 |
| publiczne | 12 479 |
| Razem | 47 871 |
| Rodzaj użytkowanych gruntów | Arabowie (hektary) | Żydzi (hektary) |
|---|---|---|
| sady cytrusowe | 1 921 | 1 356 |
| uprawy nawadniane | 8 322 | 5 |
| uprawy zbóż | 22 636 | 1 126 |
| nieużytki | 12 374 | 0 |
| zabudowane | 131 | 0 |
.jpg)
Początki wsi Isdud sięgają czasówpanowania Arabów nad Palestyną wVII wieku. Arabski geograf Ibn Khordadbeh nazwał ją „Azdud” i opisał jako stację pocztową położoną pomiędzy miastamial-Ramla iGazą[2]. Podpanowaniem Osmańskim w 1596 wieś Isdud liczyła 413 mieszkańców, którzy płacili podatki pszenicą, jęczmieniem, sezamem, owocami, a także kozami i miodem pszczelim[3].
Pod koniecXIX wieku Isdud została opisana jako wieś położona na wschodnim zboczu wzgórza porośniętego niskimi ogrodami. Zabudowa wioski składała się parterowych ceglanych domów otoczonych murami. Na południowy zachód od wsi znajdowały się ruinykarawanseraja. Wieś posiadała dwa źródła wody. Otoczona była gajami palmowymi i figowcami[4].
W okresiepanowania Brytyjczyków we wsi Isdud otworzono dwie szkoły podstawowe: dla chłopców otworzona w 1922, i dla dziewcząt otworzona w 1942. W połowie lat 40. w szkole dla chłopców uczyło się 371 uczniów, a w szkole dla dziewcząt było 74 uczennic. We wsi istniały dwameczety i trzy grobowce (Salman al-Farisi, Al-Shaykh al-Matbuli i Ahmad Abu al-Iqbal)[1].Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 określiła, że wieś Isdud będzie znajdować się w arabskim państwie w Palestynie.
Podczaswojny o niepodległość w dniu 29 maja 1948 wieś zajęłyegipskie oddziały. Wieś i pobliskimost Ad Halom były najdalej na północ wysuniętymi punktami zajętymi przez egipskie siły podczas tej wojny.Izraelskie oddziały przeprowadziły w tym rejonieoperację Filistia (29 maja - 3 czerwca 1948), podczas której powstrzymano natarcie egipskiej kolumny zmechanizowanej liczącej około 2-3 tys. żołnierzy i około 1,3 tys. pojazdów, w tym czołgów, bojowych wozów opancerzonych i artylerii[5]. Chociaż Izraelczycy ponieśli klęskę nie realizując głównych założeń taktycznych operacji Filistia, to jednak osiągnięto strategiczne zwycięstwo zmuszając Egipcjan do rezygnacji z działań ofensywnych i zajęcie pozycji obronnych. Spowolniło to egipskie natarcie, które nie było już realizowane w kierunku północnym na Tel Awiw. Wynikiem bitwy było ustalenie linii frontu na wsiach Isdud i moście Ad Halom.
Pozycje w rejonie wioski Isdud były punktem wyjścia egipskich sił podczasbitwy o kibuc Niccanim (6-10 czerwca 1948). Podczasoperacji Jo’aw (15-22 października 1948) wieś znalazła się pod izraelskim ostrzałem artyleryjskim. W dniu 28 października Egipcjanie w obawie przed okrążeniem, wycofali się z Isdud. Razem z nimi uciekła większość arabskich mieszkańców. Opuszczoną wieś zajęli żołnierzeBrygady Giwati. Około 300 mieszkańców poddało się machając białymi flagami. Po krótkim czasie zostali przymusowo wysiedleni w rejon miasta Gaza (egipska strefa okupacyjna Palestyny).
Na gruntach należących do Isdud powstały w 1950 moszawySede Uzzijjahu,Szetulim iBet Ezra. W 1956 na północy powstało miasto Aszdod.
Palestyński historykWalid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Isdud: „Większość domów została zniszczona; gruz ten pokrywa teren porośnięty trawami i cierniami. Na południe od miejsca centrum są odróżniające się ruiny meczetu. Jego rozpadające się filary jeszcze stoją, a łukowate wejście i okna nadal zachowują swoje kształty. Około 200 metrów na południowy zachód znajdują się dwa opuszczone i zaniedbane budynki szkolne”[1].
