Sześć miesięcy po wydarzeniach w filmieIron Man, główny bohater,Tony Stark, odmawia współpracy z rządem Stanów Zjednoczonych w sprawie przekazania technologii „Iron Man”. Równocześnie zmaga się z problemami zdrowotnymi, jakie powoduje reaktor łukowy w jego klatce piersiowej. W tym czasie rosyjski uczony,Ivan Vanko, zbudował podobny reaktor i zasilaną nim broń w celu realizacji zemsty przeciwko rodzinie Starków. Łączy on swoje siły z biznesowym rywalem Starka,Justinem Hammerem.
Iron Man 2 wchodzi w skład I FazyFilmowego Uniwersum Marvela. Jest to trzeci film należący do tejfranczyzy i tworzy on jej pierwszy rozdział zatytułowanySaga Nieskończoności. Jest kontynuacją filmuIron Man z 2008 roku. Trzeci film,Iron Man 3, miał premierę w 2013 roku.
Światowa premiera filmu miała miejsce 26 kwietnia 2010 roku wLos Angeles. W Polsce zadebiutował on 30 kwietnia tego samego roku. Przy budżecie 200 milionówdolarówIron Man 2 zarobił prawie 624 milionów dolarów. Film otrzymał również przeważnie pozytywne oceny od krytyków.
W rosyjskich mediach pojawia się informacja dotycząca ujawnienia przezTony’ego Starka swojej tożsamości jako Iron Man.Ivan Vanko, którego ojciecAnton właśnie zmarł, zaczyna budowę miniaturowego reaktora łukowego, podobnego do tego, który stworzył Stark. Pół roku później Stark jest gwiazdą, korzysta ze zbroi Iron Mana w celach pokojowych i odmawia armii sprzedaży swoich projektów zbroi[3][4].
Rdzeń reaktora łukowego, który utrzymuje Starka przy życiu i zasila jego zbroję, stworzony jest zpalladu i powoli zatruwa jego organizm. Tony bezskutecznie próbuje znaleźć jego zamiennik. Powołuje swoją osobistą asystentkę,Pepper Potts, na stanowisko prezesa Stark Industries, a na jej miejsce zatrudniaNatalie Rushman. Sam zaś wybiera się na zawody Monaco Historic Grand Prix, w których postanawia wziąć udział. W trakcie wyścigu zostaje zaatakowany przez Vanko uzbrojonego w zasilane przez reaktor bicze. Stark w zbroi Iron Mana pokonuje Vanko, który chciał udowodnić światu, że Iron Man nie jest niezwyciężony. Vanko zostaje aresztowany, jednak rywal Starka,Justin Hammer, szef Hammer Industries, pozoruje jego śmierć, pomaga mu uciec z więzienia i prosi go o pomoc w budowie pancerzy. W tym samym czasie odbywa się przyjęcie urodzinowe Starka, który jest przekonany, że jest jego ostatnim. Upija się i popisuje się przed gośćmi zbroją. Cała sytuacja nie podoba się Potts i jego przyjacielowi, pułkownikowiJamesowi Rhodesowi. Rhodes zakłada jeden z prototypowych pancerzy i próbuje powstrzymać przyjaciela. Walka kończy się remisem, a Rhodes postanawia skonfiskować zbroję dla armii[3][4].
Nick Fury, dyrektorT.A.R.C.Z.Y. rozmawia ze Starkiem. Ujawnia, że Rushman jest tajną agentką organizacji, Natashą Romanoff, oraz że jego ojciecHoward Stark był jednym z jej założycieli i Fury znał go osobiście. Dalej wyjaśnia, że Anton Vanko wynalazł reaktor łukowy razem ze Starkiem, a kiedy próbował go sprzedać dla zysku, Howard Stark doprowadził do jego deportacji, a Sowieci wysłali go do gułagu. Fury przekazuje Starkowi stare materiały ojca, w których to odkrywa zakodowaną informację o stworzeniu nowego pierwiastka. Z pomocą swojego komputeraJ.A.R.V.I.S.-a, Stark syntetyzuje go i umieszcza nowy pierwiastek w swoim reaktorze łukowym, zastępując nim dotychczasowy pallad. Stark dowiaduje się, że Ivan Vanko nadal żyje[3][4].
Na Expo Hammer prezentuje opancerzone drony stworzone przez Vanko oraz zmodyfikowaną zbroję Starka, której używa Rhodes. Stark pojawia się w zbroi Iron Mana i próbuje ostrzec przyjaciela. W tym czasie Vanko przejmuje kontrolę zarówno nad dronami jak i Rhodesem w zbroi, następnie atakuje Iron Mana i uczestników Expo. Hammer zostaje aresztowany, a Romanoff i ochroniarz Starka,Happy Hogan, udają się do fabryki Hammera, aby powstrzymać Vanko. Ten jednak ucieka. Romanoff udaje się zwrócić Rhodesowi kontrolę nad jego zbroją. Stark i Rhodes pokonują Vanko i jego drony. Vanko ginie podczas detonacji swojej zbroi[3][4].
Kiedy Nick Fury spotyka się ze Starkiem i informuje go, że T.A.R.C.Z.A. ze względu na jego trudną osobowość, będzie współpracowała z nim tylko w charakterze konsultanta, w wiadomościach pojawia się materiał z szalejącymHulkiem. Stark i Rhodes otrzymują medale za bohaterstwo[3][4].
W scenie po napisach agentPhil Coulson informuje T.A.R.C.Z.Ę. o odkryciu młota na dnie krateru na pustyni wNowym Meksyku[3][4].
Robert Downey Jr. jakoTony Stark / Iron Man, geniusz, biznesmen, filantrop i playboy, który skonstruował dla siebie serię bojowychpancerzy wspomaganych. Odziedziczył po ojcu majątek i firmę specjalizującą się w przemyśle zbrojeniowym o nazwie Stark Industries[5]. Davin Ransom zagrał Starka jako dziecko[6].
Don Cheadle jakoJames „Rhodey” Rhodes / War Machine, oficer sił powietrznych armii Stanów Zjednoczonych, przyjaciel Starka. Jest łącznikiem między Stark Industries a Wojskowym Departamentem ds. Zbrojeń. Używa dozbrojonej przez Hammer Industries zbroi „War Machine”[8].
Sam Rockwell jakoJustin Hammer, prezes firmy zbrojeniowej rywalizującej ze Stark Industries o kontrakt z armią Stanów Zjednoczonych, Hammer Industries[10].
Mickey Rourke jakoIvan Vanko, rosyjski fizyk i były skazaniec, który buduje broń na bazie reaktora łukowego w celu dokonania zemsty na rodzinie Starków[11].
Jon Favreau, reżyser filmu i odtwórca roli Happy’ego Hogana
W 2007 rokuJon Favreau wyjawił, że jego planował stworzyć trylogię[24], w którejObadiah Stane miał być złoczyńcą w drugim filmie. Ostatecznie po konsultacjach ze scenarzystami komiksów, Stane został głównym antagonistą wpierwszej części.Mark Millar stwierdził, że proponowany przez Favreau,Mandaryna jest zbytfantastyczny[25].
W 2008 roku, zaraz po premierze pierwszej części,Marvel Studios zapowiedziało kontynuację z amerykańską datą premiery zaplanowaną na 30 kwietnia 2010 roku[26]. Jeszcze w lipcu poinformowano, że Favreau powróci na stanowisku reżysera[27], aJustin Theroux zajmie się napisaniem scenariusza na podstawie historii stworzonej przezRoberta Downeya Jr. i Favreau[28]. We wrześniu studio przesunęło datę premiery wStanach Zjednoczonych na 7 maja[29]. W październiku reżyser wyjawił, że wsequelu ważniejszą rolę odegraT.A.R.C.Z.A. oraz że zamierza ukazać problem alkoholizmu u Starka, jednak zaznaczył, że nie będzie do adaptacja historii z komiksówDemon in a Bottle z 1979 roku[30].
W październiku 2008 roku poinformowano, żeDon Cheadle zastąpiTerrence’a Howarda w roli Jamesa Rhodesa. Howard zagrał tę postać w pierwszej części[8]. W tym samym miesiącu wyjawiono, żeRobert Downey Jr. podpisał kontrakt ze studiem na kilka filmów i powróci w tytułowej roli[5]. W styczniu 2009 roku ujawniono, żeSam Rockwell,Mickey Rourke[31] iEmily Blunt negocjują role w filmie[32]. Jeszcze w tym samym miesiącu Rockwell ujawnił, że zagra Justina Hammera[10], aPaul Bettany potwierdził, że powróci jako głos J.A.R.V.I.S.’a[13].
W lutym poinformowano, żeSamuel L. Jackson powróci jako Nick Fury[12]. W marcu wyjawiono, żeGwyneth Paltrow powtórzy rolę Pepper Potts[7]. W tym samym miesiącu potwierdzono, że Rourke dołączył do obsady[11], aScarlett Johansson zastąpiła Blunt w roli Natashy Romanoff[9]. W kwietniu do obsady dołączyliClark Gregg jako Phil Coulson orazKate Mara[15] iGarry Shandling[18] oraz potwierdzono, żeJon Favreau zagra ponownie Happy’ego Hogana[14]. W czerwcu 2009 roku poinformowano, żeJohn Slattery zagra Howarda Starka[17], aOlivia Munn dołączyła do obsady[33]. Ostatecznie całość pierwotnie nagranego materiału z aktorką została wycięta, a jej rolę zmieniono podczas dodatkowych zdjęć[20]. W lipcu ujawniono, żeLeslie Bibb powróci jako Christine Everhat[16].
Robert Downey Jr. w bazie wojskowej Edwards Air Force Base, gdzie realizowano zdjęcia
Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 6 kwietnia 2009 roku[34] wPasadenie[35] pod roboczym tytułemRasputin[36]. W maju realizowano zdjęcia w bazie wojskowejEdwards Air Force Base[37]. Część zdjęć planowano nakręcić wMonako podczasGrand Prix Monako 2009, jednak zgoda na realizację zdjęć przez produkcję filmu została wycofana i ostatecznie zostały one nakręcone w czerwcu na parkingu Downey Studios wDowney wKalifornii[38]. Znaczną część prac zdjęciowych zrealizowano w Raleigh Studios wLos Angeles. Produkcja pracowała również w Sony Studios w Los Angeles[39]. Prace na planie zakończyły się w 18 lipca[34]. Za zdjęcia odpowiadałMatthew Libatique. Scenografią zajął sięJ. Michael Riva, a kostiumy zaprojektowałaMary Zophres[40].
W lipcu 2009 roku poinformowano, żeJohn Debney został zatrudniony do skomponowania muzyki do filmu[47]. W marcu 2010 roku ujawniono, że wspólnie z Debneyem pracował nad niąTom Morello[48].Richard M. Sherman napisał utwór „Make Way for Tomorrow” do ścieżki dźwiękowej[49]. Album,Iron Man 2: Original Motion Picture Score, został wydany 20 lipca 2010 roku również przezColumbia Records[50].
Pod koniec stycznia 2010 roku zapowiedziano wydaniealbumu koncepcyjnego pod tytułemIron Man 2, zawierającego 15 utworów zespołuAC/DC[51]. Został on wydany przezColumbia Records 19 kwietnia 2010 roku[52]. W filmie wykorzystano tylko dwa utwory z albumu „Shoot to Thrill” i „Highway to Hell”[53]. Natomiast „Back in Black” było użyte wpierwszym filmie[54]. 26 stycznia 2010 roku premierę miał klip do piosenki „Shoot to Thrill”, do stworzenia którego wykorzystano fragmenty trasy koncertowej zespołu i sceny z filmu[51].
28 kwietnia, 5 i 12 maja 2010 rokuMarvel Comics wydało trzy-zeszytowy komiks powiązanyIron Man 2: Public Identity, za którego scenariusz odpowiadali Joe Casey i Justin Theroux, a rysunki stworzyli Barry Kitson i Ron Lim[64][65][66]. 31 maja, w ramach partnerstwa z firmąAudi, został wydany nieoficjalny komiksIron Man 2: Fist of Iron[67]. Natomiast 1 września ukazał się jednozeszytowy komiks powiązanyIron Man 2: Agents of S.H.I.E.L.D. ze scenariuszem Caseya i rysunkami Tima Greena, Felixa Ruiza i Matta Campa[68]. 7 listopada i 5 grudnia 2012 roku pojawiła się dwuzeszytowa adaptacja filmu ze scenariuszem Christosa Gage’a i rysunkami Ramona Rosanasa[69][70].
25 listopada 2015 roku został wydany cyfrowoGuidebook to the Marvel Cinematic Universe: Marvel’s Iron Man 2, który zawiera fakty dotyczące filmu, porównania do komiksów oraz informacje produkcyjne[4]. 5 kwietnia 2017 roku udostępniono drukiem wydanie zbiorcze, w którym znalazła się także treść tego przewodnika, zatytułowanaMarvel Cinematic Universe Guidebook: The Avengers Initiative[71].
Światowa premiera filmuIron Man 2 miała miejsce 26 kwietnia 2010 roku w El Capitan Theatre wLos Angeles. W wydarzeniu uczestniczyła obsada i ekipa produkcyjna filmu oraz zaproszeni specjalni goście. Premierze tej towarzyszył czerwony dywan oraz szereg konferencji prasowych[72].
2 kwietnia 2013 roku został wydany również w 10-dyskowej wersji kolekcjonerskiejMarvel Cinematic Universe: Phase One Collection, która zawiera6 filmów Fazy Pierwszej[78], a 15 listopada tego samego roku został zawarty w specjalnej edycji zawierającej 23 filmy franczyzy tworząceThe Infinity Saga[79].
Iron Man 2 mając budżet wynoszący 200 milionówdolarów[75], zarobił w weekend otwarcia, debiutując w 53 krajach, ponad 100 milionów dolarów[80]. WStanach Zjednoczonych iKanadzie zarobił w weekend otwarcia ponad 128 milionów dolarów. Jego łączny przychód z biletów na świecie osiągnął prawie 624 miliony dolarów, z czego w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie ponad 312 milionów[75]. Uzyskał on na rynku amerykańskim trzeci najwyższy wynik w 2010 roku poToy Story 3 iAlicji w Krainie Czarów[81].
Do największych rynków należały:Wielka Brytania (30,5 miliona),Korea Południowa (27,1 miliona),Australia (22,4 miliona),Francja (19,8 miliona),Meksyk (18,4 miliona),Brazylia (15,8 miliona),Rosja (14,8 miliona) iJaponia (12,8 miliona). W Polsce w weekend otwarcia film zarobił prawie 360 tysięcy dolarów, a w sumie ponad 1,1 miliona[75].
Film spotkał się z pozytywną reakcją krytyków. W serwisieRotten Tomatoes 72% z 302 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 6,5 na 10[82]. Na portaluMetacriticśrednia ważona ocen z 40 recenzji wyniosła 57 punkty na 100[83]. Natomiast według serwisuCinemaScore, zajmującego się mierzeniem atrakcyjności filmów w Stanach Zjednoczonych, publiczność przyznała mu ocenę A w skali od F do A+[84].
Roger Ebert stwierdził, że: „Iron Man 2 jest dopracowanym, wysokooktanowym sequelem, nie tak dobrym jak pierwszy film, ale zbudowany jest ponownie na ekscentrycznym występie Roberta Downeya Jr”[85]. Frank Lovece z „Film Journal International” napisał: „W orzeźwiający i nieoczekiwany sposób w sequeluIron Man nie odnajdujemy odmienionego człowieka”[86]. Brian Lowry z „Variety” stwierdził, że: „Iron Man 2 nie jest tak zabawny jak jego poprzednik, ale stanie się, kiedy dym opadnie”[40]. Kirk Honeycutt z „The Hollywood Reporter” ocenił: „Wszystko, zabawne i niesamowite wIron Manie zniknęło wraz z pojawieniem się sequela. W jego miejsce dostaliśmy filmIron Man 2, który jest pełny hałasu, zamieszania, wielu złoczyńców, nieistotnych akrobacji i błądzącej fabuły”[87]. Nick De Semlyen z „Empire Magazine” napisał: „Szkoda, że ta kontynuacja wydaje się nieistotna, zbyt ruchliwa i trochę, no cóż, mechaniczna”[88]. Philip French z „The Guardian” stwierdził, że: „Jedyne za co wyróżnia i nadaje głębi, to pochodzi prawie w całości z obecności i roli Downeya jako Starka”[89]. Jim Vejvoda zIGN napisał: „Jednym z obszarów, w którymIron Man 2 jest wyraźnie lepszy od swojego poprzednika, jest akcja. W przeciwieństwie do pierwszego filmu,Iron Man 2 ją buduje i wynagradza jednym niesamowitym zakończeniem pełnym akcji i słodyczy”[90]. Lisa Schwarzbaum z „Entertainment Weekly” podsumowała: „Głowa i serce Downeya są na właściwym miejscu, ale film jest bardziej w kawałkach niż w całości i bardziej opowiada o żelazie niż o mężczyznach”[91]. A.O. Scott z „The New York Times” ocenił: „Można więc powiedzieć, że film ma coś dla każdego, co jest w porządku, ale ostatecznie to nie wystarcza”[92].
Łukasz Muszyński z portaluFilmweb stwierdził, że: „Iron Man 2 jest jednak dobrym filmem: naładowanym adrenaliną, dowcipnym i zrobionym z autentycznym jajem”[93]. Przemysław Drożdż z serwisuStopklatka.pl napisał: „Iron Man nie dołączy do takiej ekstraklasy filmów jakTerminator 2 czyMroczny Rycerz. Sequeli które z nadspodziewanym sukcesem powalczyły z mitem części pierwszej i okazały się od niej po prostu lepsze. Ciągle jest to jednak kino akcji wysokich lotów (nomen omen) jak najbardziej warte polecenia”[94]. Joanna Moreno w recenzji zamieszczonej na portaluOnet.pl napisała o filmie: „Wartka akcja, potężna porcja humoru, piękne kobiety i przystojni mężczyźni w połączeniu z kapitalnymi efektami (imponujące wejście Iron Mana zainspirowane koncertem AC/DC, finałowa walka w sielskiej scenerii) gwarantują rozrywkę na najwyższym poziomie. No i jeszcze ten uśmiech Roberta”[95]. Dawid Rydzek z portalu NaEkranie.pl stwierdził, że: „Iron Man 2 to sequel całkowicie udany, co w sumie nie zdarza się tak często. Pod wieloma względami dorównuje swojemu poprzednikowi, może nawet go przewyższa”[96].