W zestawieniu 50 najlepszych postaci komiksowych magazynu filmowegoEmpire, Iron Man zajął 17. miejsce[3]. Natomiast w zestawieniu 100 najlepszych komiksowych bohaterów amerykańskiego portalu internetowegoIGN, bohater uplasował się na 12 miejscu[4].
Tony Stark urodził się w bogatej rodzinieprzemysłowców i już jako młodzieniec zapowiadał się jako przyszły filar amerykańskiegokapitalizmu. Już w wieku 15 lat zaczął studiowaćelektrotechnikę naMIT[1]. Po śmierci swoich rodziców wwypadku samochodowym, w wieku 21 lat przejął rodzinny majątek i firmę specjalizującą się wprzemyśle zbrojeniowym o nazwie Stark Industries, kierowaną niegdyś przez jego ojca - Howarda Starka. Wspierając amerykański wysiłek w walce zkomunizmem, Tony odpowiedzialny był za dostarczanie i testowanienowych technologii na potrzebysił zbrojnych. W oryginalnej genezie zTales of Suspense vol.1 #39, w czasiewojny wietnamskiej padł ofiarą ataku komunistycznych watażków[1][2]. Ciężko ranny przez odłamekszrapnela, który trafił go w klatkę piersiową, Tony dostał się do niewolikomunistów wietnamskich. Został zmuszony przez porywaczy do skonstruowania dla nich broni. Zamiast tego, wraz z współwięźniem, profesoremfizyki – Ho Yinsenem, skonstruował zbroję, która pomogła mu w ucieczce[1][2]. Później odkrył, że zginąłby, gdyby kiedykolwiek usunął płytkę magnetyczną, która trzyma odłamki szrapneli z dala od jego serca[2].
Na bazie prototypu zbroi zaczął tworzyć kolejne, bardziej udoskonalone modele. Wśród jego wczesnych wrogów byli główniesowieccy złoczyńcy m.in.:Czarna Wdowa, Crimson Dynamo i Titanium Man[1]. Oprócz nich w gronie antagonistów Iron Mana znaleźli się tacy przeciwnicy tacy, jak: Mandaryn, Whiplash, organizacja A.I.M., Fin Fang Foom, Madame Masque i M.O.D.O.K.. Motyw walki Iron Mana zAzjatyckim Mandarynem miał wydźwięk polityczny, albowiem odzwierciedlał zmaganiacywilizacji zachodu zeświatem orientalnym, w czasiewojny w Wietnamie[1]. W komiksieThe Avengers vol.1 #1 z września1963 roku wraz zHulkiem,Ant-Manem,Wasp iThorem, sformował drużynę znaną jakoAvengers, by razem stawić czoło nikczemnemuLokiemu.
W otoczeniu Tony’ego znalazły się takie postacie jak sekretarka i kochanka Pepper Potts oraz szofer i asystent Happy Hogan. Wczesne historie przedstawiały romans Potts ze Starkiem, a jednocześnie miłość Happy'ego Hogana do Potts, tworząc trójkąt miłosny między głównymi bohaterami. Ostatecznie Potts i Hogan pobrali się wTales of Suspense vol. 1 #91 i przez jakiś czas zniknęli z kart komiksów, choć obie postacie odegrały rolę m.in. wcrossoverzeCivil War i późniejszych historiach komiksowych[1]. Kolejna ważną postacią był dobry przyjaciel Tony’ego i pilot - James Rhodes. Stworzony przez Davida Michelinie'ego i Boba Laytona, James Rhodes zadebiutował w komiksieIron Man vol. 1 #118 z1979 roku[1]. Rhodes przywdział zbroję Iron Mana w czasie, kiedy Tony odniósł poważne obrażenia (Iron Man vol. 1 #170), a wIron Man vol. 1 #284 zyskał własną (cięższą) zbroję i stał się pomocnikiem superbohatera, znanym jakoWar Machine[1].
Ważniejszymi historiami z udziałem tej postaci są m.in.Demon in a Bottle (Iron Man vol. 1 #128 z listopada 1979 roku), opowiadająca o zmaganiach bohatera zalkoholizmem, czy też historiaDoomquest (Iron Man vol. 1 #149-150 z1981 roku), w której Iron Man iDoctor Doomcofnęli się w czasie do czasówkróla Artura. Historia zatytułowanaStark Wars (została ona później przemianowana na popularny tytułArmor Wars I) zIron Man vol. 1 #225-#231 (wydawana oryginalnie od grudnia1987 do czerwca1988) opowiada o tym jak Stark obsesyjnie tropił i niszczył wszelką stworzoną przez siebie technologię jaka dostała się obce ręce, w tym tę, która była na użytku armii amerykańskiej[1]. Natomiast w sześcioczęściowej historiiExtremis (Iron Man vol. 4 #1-6 wydawanej od stycznia2005 do kwietnia2006) autorstwa Warrena Ellisa, Tony zaaplikował sobienanotechnologicznego wirusa, który wykształcił w jego organizmieinterfejs łączący jegoukład nerwowy ze zbroją[1].
Tony’ego Starka cechuje ogromna pomysłowość i przedsiębiorczość[2]. Dzięki ogromnej wiedzy jaką posiadł udało mu się skonstruowaćcybernetyczną zbroję (pierwszy model miał mu jedynie posłużyć w ucieczce z niewoli ukomunistów wietnamskich)[2]. Później skonstruował całą serię bardziej zaawansowanych zbroi dających mu nadludzka siłę i odporność na różnego rodzaju ataki zewnętrzne, zdolność latania (dzięki zainstalowanemu w zbroinapędowi odrzutowemu). Jego główną bronią są promienie repulsora, które wystrzeliwuje zrękawic, projektor unibeam zamontowany na napierśniku, oraz innego rodzaju uzbrojenia.
Kolejne wersje kostiumu Iron Mana (wersja filmowe):
Mark I – pierwszy kostium Starka. Tony miał jego projekt w swoim domowymkomputerze. Skonstruował go w jaskini przy pomocy Yinsena. Miał bardzo mocny pancerz, ale był wolny. Pierwszy reaktor łukowy mógł go zasilać przez 15 minut. Dawał Tony’emu dużą siłę. Był uzbrojony w miotacze płomieni na ramionach i wyrzutnię rakiet na lewym przedramieniu. Mógł latać, ale powoli i nie był zwrotny. Po rozbiciu się Starka na pustyni, kostium rozleciał się na kawałki. Kawałki kostiumu zostały znalezione przez terrorystów, którzy zdołali go odbudować i unowocześnić, m.in. zmodyfikowali jego wygląd, dodali oprogramowanie i wzmocnili uzbrojenie. Kostium został zabrany przez Obadiaha Stane'a, który chciał zabić Tony’ego i wzorując się na zbroi Mark I zbudował swoją zbroję o nazwie Iron Monger. Obadiah zasilał kostium nowymreaktorem łukowym, który zabrał Tony’emu. Pierwotna wersja kostiumu stała w Stark Industries gdy Pepper z agentami przyszli po Obediaha. Rekonstrukcja zbroi stał w gablocie w domu Tony’ego. Została zniszczona w ataku na dom Starka wIron Man 3.
Mark II – drugi kostium Starka. Jest to mocno zmodyfikowany Mark I. Zmienił się jego wygląd, dodano łącze z domowym komputerem Starka, Jarvisem, kombinezon jest zdolny do lotu. Do latania wystarczy 3% mocy reaktora. Jest uzbrojony w broń w postaci impulsów generowanych przez stabilizatory lotu na dłoniach. Jest koloru szarego. Jego słabością jest cienka powłoka, która obladza się po przekroczeniu pułapu 12 km. Mark II został w drugiej części filmu zabrany przez ppłk Jamesa Rhodesa (przyjaciela Tony’ego) do bazy wojskowej. Tam został przebudowany w kostium War Machine. Replika została zniszczona w ataku na dom Starka wIron Man 3.
Mark III – unowocześniona wersja Mark II. Ten kostium jest zbudowany ze stoputytanu izłota, jest pomalowany na czerwono w niektórych fragmentach (przed dodaniem czerwonego koloru był cały złoty). Ma większe wyposażenie, m.in. flary w udach, wyrzutnia rakiet w prawym przedramieniu oraz miotacz piersiowy w miejscu reaktora. Została zniszczona w ataku na dom Starka wIron Man 3.
Mark IV – Oprócz kilku szczegółów w wyglądzie, nie różni się zbytnio od Mark III. Podzieliła los pozostałych zbroi.
Mark V – pierwszy raz pojawia się w filmieIron Man 2. Jest to przenośny kostium, który nieużywany wygląda jak walizka. Po włączeniu rozkłada się na całym ciele. Jest uzbrojony w broń w postaci impulsów generowanych przez stabilizatory lotu na dłoniach. Została zniszczona wIron Man 3 w ataku na dom Starka.
Mark VI – kolejny kostium Tony’ego. Jest zasilany przez reaktor z nowym rdzeniem. Jego najsilniejsza broń to promienie laserowe, których generatory są umieszczone na nadgarstkach. Jest to jednorazowa broń – Tony użył jej w walce z dronami Ivana Vanko. Zniszczono ją w ataku na dom Starka.
Mark VII – Zbroja wykorzystana przez Starka w walce z Lokim i armią z kosmosu w filmieAvengers. Nie różni się znacznie od poprzedniego modelu poza promieniami laserowymi, które nie są już jednokrotnego użytku, dodatkowymi rakietami, dużym zapasem amunicji oraz wzmocnionym pancerzem. W czasie złapania pocisku jądrowego można zobaczyć, że zbroja została wyposażona na korpusie w dodatkowe silniki. Podzieliła los pozostałych zbroi.
Mark VIII-XLI – różne zbroje mające swoje własne specyficzne cechy. Mogły być sterowane przez Tony’ego (nikogo więcej nie rozpoznawały) lub Jarvisa. Te zbroje były konstruowane w tajemnicy przez Tony’ego. Pewna część została zniszczona przez żołnierzy extremis z AIM, reszta z wyraźnego rozkazu Tony’ego. Ukazały się wIron Man 3.
Mark XLII (42) – mający wiele wad, wymagających poprawek, prototyp skafandra przechwytującego. Została zniszczona z rozkazu Starka założona na Aldricha Killiana. Pokazała się wIron Man 3.
War Machine Mark I – ten kombinezon to zmodyfikowany Mark II. Mark II został zabrany Tony’emu przez jego przyjaciela Rhodey'ego i przebudowany w bazie wojskowej. Jedyne zmiany to zmiana w wyglądzie i uzbrojeniu. Uzbrojenie stanowią m.in.: karabinFN F2000, karabin maszynowyM134 Minigun,granatnik, karabin M24 i pistolet półautomatyczny. Dodatkowym uzbrojeniem jest kinetyczny pocisk powietrze-powietrze, który (według Justina Hammera) jest niszczycielską bronią zdolną rozwalić „bunkier pod bunkrem, który właśnie rozwaliłeś”.
War Machine Mark II Iron Patriot – ulepszona i wzmocniona zbroja ppłk Jamesa Rhodesa. Została pomalowana na stylKapitana Ameryki.
Iron Monger – ulepszona wersja Mark I stworzona przez Obadię Stane'a. Było to coś w rodzaju wielkiego Mark I. Zbroja została zniszczona w wybuchu reaktora łukowego w zakładach Starka.
Mark XLIV (zwana również „Hulkbuster”) – zbroja stworzona przez Starka i Bannera na wypadek, gdyby Banner stracił kontrolę nad swoim alter-ego, Hulkiem.
Virginia „Pepper” Potts/Rescue – osobista asystentka Starka, później jego kochanka. Była też żoną Harolda Hogana. Ostatnio, dzięki cybernetycznym ulepszeniom i własnej zbroi, stała się bohaterką o pseudonimie Rescue.
James „Rhodey” Rhodes/War Machine/Iron Patriot – osobisty pilot i jeden z najlepszych przyjaciół Starka, a także jego pomocnik w walce ze złem. Posiada własną zbroję.
Edwin Jarvis – osobisty lokaj Tony’ego. W wersji filmowejsystem komputerowy o nazwie J.A.R.V.I.S..
Harold „Happy” Hogan – byłybokser, a późniejszofer i osobisty asystent Starka. Był mężem Virginii Potts. Zmarł w komiksieIron Man vol. 4 #14.
S.H.I.E.L.D. – fikcyjnaagencja wywiadowcza w uniwersum Marvela. Nazwa agencji stanowi skrót, który rozwija się różnorako: pierwotnieSupreme Headquarters, International Espionage, Law-Enforcement Division, od 1991Strategic Hazard Intervention Espionage Logistics Directorate, a w wersji filmowejStrategic Homeland Intervention, Enforcement, and Logistics Division. Kierowana jest przez Nicka Fury’ego.
Avengers – drużyna czołowych superbohaterów uniwersum Marvela, której członkiem jest Iron Man.
Ho Yinsen – azjatyckifizyk przetrzymywany razem ze Starkiem przezkomunistów wietnamskich pod dowództwem Wong-Chu. Pomógł w budowaniu pierwszej zbroi. Zginął podczas ucieczki.
Howard i Maria Starkowie – rodzice Tony’ego. Zginęli w wypadku samochodowym. Po ich śmierci Tony odziedziczył firmę Stark Industries.
Bethany Cabe – była ochroniarz i prywatnydetektyw. Pracowała jako ochroniarz Tony’ego Starka i ostatecznie została jego kochanką.
Mandarin – jeden z arcy-wrogów Iron Mana.Chiński szlachcic (potomekCzyngis-chana[1]), naukowiec i były dyplomata, który stał się zbrodniarzem. Zaznajomiony zesztukami walki, a także wyposażony w Dziesięć Pierścieni Mocy i innąpozaziemską technologię, którą pochodzi zestatku kosmitów. Mandarin jest opętany obsesją zawładnięcia światem. W wersji filmowej był oszustem, mającym odwrócić uwagę od prawdziwego złoczyńcy.
Obadiah Stane/Iron Monger – przemysłowiec, który ukradł Tony’emu jego firmę Stark Industries. Na bazie pierwszej zbroi Tony’ego, zbudował własną, stając się groźnym przeciwnikiem bohatera. Ma syna o imieniu Ezekiel, który również jest złoczyńcą.
Justin Hammer – genialny przestępca i długoletni przeciwnik Iron Mana. Zatrudnia on superzłoczyńców jako swoich najemników.
George Tarleton/M.O.D.O.K. – dawniej technik pracujący dla A.I.M.. Pod wpływemmutagenów został przemieniony w odrażającego super-geniusza, który przyjął nazwę od skrótu Mental Organism Designed Only for Killing (Mentalny Organizm Zaprojektowany Tylko by Zabijać).
Anton Vanko/Crimson Dynamo I –sowiecki odpowiednik Iron Mana, noszący potężną zbroję. Później jego kombinezonu i pseudonimu używało wielu wrogów superbohatera. Jego wersja filmowa znacznie różni się od komiksowego pierwowzoru.
Giulietta Nefaria/Whitney Frost/Madame Masque – urodzona jako Giulietta Nefaria, Madame Masque jest córką złoczyńcy hrabiego Nefaria. Chowa swoją oszpecona twarz za złota maską. Jest rozdarta między posłuszeństwem wobec ojca a miłością do Iron Mana.
Hrabia Nefaria Włoski arystokrata, ojciec Madame Masque.
Spymaster – trojenajemników i mistrzówszpiegostwa: pierwszy o nieznanych personaliach, drugi o nazwisku Nathan Lemon i trzeci o nazwisku Sinclair Abbot.
Blizzard – nazwa kilku złoczyńców używających broni zamrażającej.
↑abcdefghijklmnoJoshua Pnencner: Encyclopedia of Comic Books and Graphic Novels. M. Keith Booker (red.). T. 1. Santa Barbara: Greenwood, maj 2010, s. 218-220.ISBN 978-0-313-35746-6. (ang.).
↑abcdefgAndrew J. Darling: The Marvel Encyclopedia: The Definitive Guide to the Characters of the Marvel Universe. Wielka Brytania: Dorling Kindersley, 2006, s. 146-147.ISBN 978-0756623586. (ang.).
