Intel 80486 (poprawna nazwa handlowa i486, zrezygnowano z cyfr 80 na początku, w przypadku układu iDX4 zrezygnowano także z cyfr 486) –32-bitowymikroprocesor typuCISC, produkowany przez firmęIntel, należący do rodziny procesorówx86, zaprezentowany na targachComdex w Chicago w kwietniu 1989 roku (kilkanaście dni po konkurencyjnym procesorzeMotorola 68040)[1]. Jego poprzednikiem był80386, od którego 486 był około trzy razy szybszy (przy tej samejczęstostliwości zegara, 25Mhz)[1].
Procesor i486 był ostatnimprocesorem Intela, którego nazwa była wyłącznie numeryczna (jego następcą był procesorPentium).
Z punktu widzenia oprogramowania, i486 był praktycznie identyczny do 80386, otrzymał on tylko kilka (7) dodatkowych instrukcji (późniejsze wersje więcej, w tym np. CPUID), jednak architektura wewnętrzna i486 była wyraźnym krokiem naprzód. Otrzymał zunifikowanąpamięć podręczną na dane i instrukcje (o pojemności 8kB, lub 16kB w wykonaniuIBM i w układach AMD 486DX4, nazywanych AMD 5x86), zintegrowanykoprocesor arytmetyczny x87 i poprawiony interfejsszyny danych. W procesorach Intela zastosowano pięciostopniowypotok.
Wszystkie usprawnienia spowodowały, że i486 był mniej więcej dwukrotnie szybszy od podobnie taktowanego 80386 (i486 wykonywał większość instrukcji w dokładnie 1 takcie zegara). Niemniej, najtańsze i najbardziej powolne modele i486 (16 i 20 MHz SX) były wolniejsze od najszybszych 80386 (AMD 40MHz, układy 486DLC).
W kwietniu 1989 wprowadzono wersję z zegarem 25MHz, w maju 1990 – 33 MHz[1], a wersja taktowana do prędkości 50 MHz pojawiła się w czerwcu 1991. Wersja 50 MHz była do czasu pojawienia się procesoraPentium 60/66 niedoścignionym wzorem wydajności w zakresie dostępu do pamięci w zastosowaniach serwerowych (iDX4 pojawiło się po premierze Pentium 60/66).
Produkowano kilka wersji i486:
W zależności od wersji, zegar zewnętrzny miał prędkość 16, 20, 25, 33, 40 lub 50 MHz. Praca przy 50 MHz wymagała najwyższej jakościpłyt głównych.
Procesor i486 był produkowany przez takie spółki jakIBM,Texas Instruments,AMD,Cyrix i inne, na podstawielicencji lub dzięki zabiegowi tzw.inżynierii wstecznej. Niektóre z procesorów były „klonami“, czyli wiernymi kopiami procesorów Intel i486, a niektóre były tylko oparte na tych procesorach, np. najszybsza wersja procesora 486 –Am5x86 firmyAMD była taktowana zegarem 133 (150 i 160 MHz w wersjach ADZ) czyli 4 × 33MHz (3 × 50 MHz lub 4 × 40 MHz). Posiadał 16 kB L1 cache z opóźnionym zapisem (write back). Był to pierwszy indywidualny projekt firmy AMD (wcześniejsze procesory stanowiły "wierne kopie"), który został stworzony ze względu na problemy finansowe związane z pracami nad nowymAMD K5.Płyty główne pod procesory klasy 486 nie były przystosowane do obsługi mnożników wyższych niż 3 – a dwa z tych procesorów miały mnożnik 4 (2x2).
Powstał także procesor Cyrix 486DLC z 1kB cache przeznaczony dla płyt głównych 386, pracujący z zegarem 40 MHz, i układ i487DLC będący poprawionym koprocesorem 80387.
Dla procesora i486 opracowano także dodatkowykoprocesor Weitek 4167, będący szybszą wersja przeznaczonego dla 80386 koprocesora 3167. Koprocesory Weitek były bardzo drogie, jednak dawały kilkunastokrotny przyrost prędkości w porównaniu z koprocesorami serii x87, pozwalając dodatkowo na równoległe wykorzystanie 3 jednostek arytmetycznych (CPU + 2 różne FPU).
.png)
.png)
| Wycofane z produkcji |
| ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Obecnie produkowane | |||||||||||||||||||||||
| Planowane | |||||||||||||||||||||||
| Kategorie | |||||||||||||||||||||||
| Mikroarchitektury i nazwy kodowe |
|
.svg){kind=logo}