| zimna wojna | |||
 Od górnego lewego rogu, zgodnie z ruchem wskazówek zegara: królowa HolandiiJuliana podpisujeSoevereiniteitsoverdracht (przekazanie suwerenności) Indonezji; wrak samochodu brygadieraAubertina Waltera Sothern Mallaby, w którym zginął on 30 października 1945 r. podczasbitwy pod Surabają; wieś w pobliżuBandung, gdzie podpalono wiele domów, po lewej stronie zdjęcia widocznych jest dwóch indonezyjskich żołnierzy; delegacje Indonezji i Holandii przybywające na wzgórzeLinggarjati w celu podpisania porozumienia z Linggadjati;Padang naSumatrze Zachodniej po operacji Kraai;Sukarno iMohammad Hatta przed wygnaniem doBrastagi naSumatrze Północnej | |||
| Czas | 17 sierpnia 1945 – 27 grudnia 1949 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Przyczyna | indonezyjskie dążenia niepodległościowe i dekolonizacyjne | ||
| Wynik | holenderskie zwycięstwo militarne, | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
Indonezyjska rewolucja narodowa, czyliindonezyjska wojna o niepodległość – konflikt zbrojny i walka dyplomatyczna międzyRepubliką Indonezji aimperium holenderskim oraz wewnętrzna rewolucja społeczna w okresie powojennym i postkolonialnym. Miała ona miejsce między ogłoszeniem niepodległości Indonezji w 1945 roku, a uznaniem przez Holandię niepodległości Indonezji pod koniec 1949 roku[3].
Na początku XX wieku tereny Indonezji stanowiły holenderską kolonię –Holenderskie Indie Wschodnie. PodczasII wojny światowej, między styczniem a marcem 1942 roku, prawie cały obszar Holenderskich Indii Wschodnich z głównymi ośrodkami na wyspach:Celebes,Borneo,Jawie iSumatrze, został podbity przezCesarstwo Japońskie[a]. Kolonialna administracja holenderska została zlikwidowana i zastąpiona przezokupacyjną administrację japońską, która jednak zyskała pewne poparcie wśród środowisk nacjonalistycznych z powodu deklarowanych haseł antyeuropejskich i przewidujących oddanie państwazjatyckich Azjatom[4]. W 1943 roku Japończycy zaczęli organizować z Indonezyjczyków kolaboracyjną Armię Obrony Ojczyzny, jako atrybut przyszłej państwowości[4]. W 1944 roku jednakże powstał z ugrupowań antyjapońskich Ruch Wolnej Indonezji, mający na celu stworzenie niepodległego państwa[5]. 1 czerwca 1945 roku założenia ruchu w postacipięciu zasad sformułował przywódcaIndonezyjskiej Partii NarodowejSukarno[5].
17 sierpnia 1945 roku Sukarno iMohammad Hatta ogłosili niepodległość Republiki Indonezji na obszarze Holenderskich Indii Wschodnich, a 18 sierpnia zatwierdzono konstytucję republiki i wybrano Sukarno na prezydenta[5]. Działania te nie spotykały się ze sprzeciwem Japończyków, faktycznie nadal sprawujących administrację. Dopiero po formalnym podpisaniu kapitulacji Japonii, na początku września armia japońska na obszarze Indii Wschodnich skapitulowała, a tereny te przejęli od niej Australijczycy (Borneo i Celebes) i Brytyjczycy (Jawa i Sumatra)[5]. Zwrócili oni następnie tereny Indii Wschodnich Holandii, co doprowadziło jeszcze w 1945 roku do walk indonezyjsko-holenderskich[5].
Holandia angażowała w konflikt przede wszystkimmarynarkę wojenną, która prowadziła działania przeciw portom oraz blokadowe w celu niedopuszczania dostaw broni i sprzętu[5]. Działania lądowe miały głównie charakter policyjny, realizowane przez pododdziały piechoty morskiej z jednostek desantowych[5].
W 1946 roku strony podjęły rokowania i w październiku tego roku miało miejsce zawieszenie broni. 15 listopada 1946 roku podpisano porozumienie wLinggadjati, na mocy którego Holandia uznała faktyczne władztwo Indonezji na wyspach: Sumatra, Jawa iMadura[5]. Porozumienie nie satysfakcjonowało jednak stron i było krótkotrwałe, po czym wznowiono walki. Między 21 lipca a 4 sierpnia 1947 roku Holandia przeprowadziła działania militarne na większą skalę[5].
19 stycznia 1948 roku zawarto rozejm na pokładzie amerykańskiego transportowca USS „Renville”[5]. Tym razem trwał on do grudnia tego roku. Między 18 grudnia a 28 stycznia 1949 roku Holandia ponownie przeprowadziła działania na dużą skalę, które w zasadzie przywróciły jej kontrolę nad Indiami Wschodnimi[5].
Mimo sukcesów militarnych, po II wojnie światowej zrozumienie na Zachodzie zyskała potrzebadekolonizacji i Holandia była poddawana naciskom międzynarodowym na pokojowe rozwiązanie problemu kolonii. Powołano również Komisję ONZ do spraw Indonezji[5]. 24 grudnia 1948 rokuRada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych wezwała Holandię do przerwania działań wojennych[5]. W efekcie, 14 kwietnia 1949 roku Holandia podjęła rokowania wDżakarcie, a 3 sierpnia nastąpiło ponowne zawieszenie broni[5].
23 sierpnia 1949 roku rozpoczęła się konferencja wHadze poświęcona przyszłości Indonezji[5]. W jej efekcie 27 grudnia 1949 roku Holandią przekazała władzę nad kolonią nowo utworzonymStanom Zjednoczonym Indonezji, które były połączone z nią unią[5]. Przy Holandii pozostała jedynieNowa Gwinea Holenderska, zamieszkała przez Papuasów, której status miał być uregulowany w późniejszym terminie (o którą później toczyły się walki w latach 1961-62)[6].
Na początku 1950 roku holenderska administracja i wojsko zostały wycofane z Indonezji[5]. Już w sierpniu jednak Stany Zjednoczone Indonezji przekształcono w Republikę Indonezji, która od 1958 roku prowadziła politykę konfrontacyjną wobec Holandii[6].
