Hillary Rodham dorastała w Chicago. Uczęszczała do żeńskiej uczelni wyższejWellesley College, którą ukończyła w 1969 roku, a następnie doYale Law School, którą ukończyła w 1973 roku. Następnie przeniosła się doArkansas i w 1975 roku poślubiła Billa Clintona. W 1977 roku założyłagrupę interesunon-profitArkansas Advocates for Children and Families, której celem jest reprezentowanie interesów dzieci i ich rodzin. W latach 1978–1980 była prezesem Legal Services Corporation. W 1978 roku została również partnerem w Rose Law Firm. Jako pierwsza dama Arkansas (1979–1981, 1983–1992) kierowała grupą zadaniową, która wspomagała reformę edukacji publicznej. W tym samym czasie zajmowała też stanowiska zarządcze w prywatnych firmach.
Jakopierwsza dama Stanów Zjednoczonych prowadziła grupę zadaniową, której celem była reforma publicznej służby zdrowia. W 1997 i 1999 roku pomagała w tworzeniu programów reform dotyczących ubezpieczeń zdrowotnych dla dzieci, adopcji i opieki zastępczej. Jest jedyną pierwszą damą Stanów Zjednoczonych, która otrzymała wezwanie sądowe. Stanęła przed ławą przysięgłych w 1996 roku z powodu podejrzenia o przestępstwa finansowe związane z firmą Whitewater Development Corporation. Ostatecznie jednak Clinton nie postawiono żadnych zarzutów. O małżeństwie Clintonów było szczególnie głośno w 1998 roku, kiedy doszło do skandalu obyczajowego z udziałemBilla Clintona iMoniki Lewinsky.
Clinton została wybrana w 2000 roku na senatora ze stanuNowy Jork i była pierwszą kobietą reprezentującą ten stan wSenacie. Pozamachach z 11 września 2001 roku zagłosowała zainwazją na Afganistan. W 2003 roku zagłosowała też zainwazją na Irak, jednak później przyznała, że ta decyzja była błędem i opowiadała się za wycofaniem amerykańskich sił z Iraku oraz głosowała przeciwko zwiększeniu kontyngentu w 2007 roku. Głosowała przeciwko ustawom dotyczącym reformy podatkowejGeorge’a W. Busha z 2001 i 2003 roku oraz przeciwko nominacjiJohna Glovera Robertsa iSamuela Alito na sędziówSądu Najwyższego. Aby uniemożliwić nominację Alito stosowałaobstrukcję parlamentarną. W 2006 roku została ponownie wybrana do Senatu.
Hillary Diane Rodham urodziła się 26 października 1947 roku w szpitalu w Edgewater, wChicago, w stanieIllinois[1][2]. Wychowywała się w konserwatywnej rodzinie należącej doZjednoczonego Kościoła Metodystycznego. Najpierw rodzina Rodham mieszkała w Chicago, a potem wPark Ridge[3][4]. Jej ojciec, Hugh Ellsworth Rodham (ur. 1911, zm. 1993), był pochodzenia walijskiego i angielskiego i zarządzał małym przedsiębiorstwem włókienniczym. Matka, Dorothy Emma Howell (ur. 1919, zm. 2011), była gospodynią domową pochodzenia angielskiego, szkockiego, francusko-kanadyjskiego i walijskiego. Hillary Clinton ma dwóch młodszych braci – Hugh i Tony'ego[4].
Jako dziecko uczęszczała do szkoły publicznej w Park Ridge i należała doGirl Scouts of the USA. Następnie uczęszczała do szkoły licealnej Maine East High School, a później do Maine South High School i została finalistkąNational Merit Finalist. Liceum ukończyła będąc w czołówce najlepszych uczniów w 1965 roku[4].
W wieku 13 lat, w 1960 roku, brała aktywny udział w kampanii wyborczejRicharda Nixona i udało jej się udowodnić fałszerstwo wyborcze wymierzone w kandydataRepublikanów. W 1964 roku była wolontariuszką w kampanii prezydenckiejBarry’ego Goldwatera[5][6][4]. Poglądy polityczne Rodham ukształtowały się pod wpływem jej nauczyciela historii z liceum – zagorzałegoantykomunisty, który zaprezentował jej lekturęThe Conscience of a Conservative Barry’ego Goldwatera. Drugą osobą, która miała wpływ na poglądy Rodham byłmetodystyczny duszpasterz i promotorsprawiedliwości społecznej, dzięki któremu poznała działacza na rzecz praw człowieka,Martina Luthera Kinga Juniora[4][7].
W 1968 roku została wybrana na przewodniczącą samorządu studenckiego Wellesley College i pełniła tę funkcję do ukończenia studiów w 1969 roku[10][11]. Po zamachu na Martina Luthera Kinga Juniora, Rodham zorganizowała dwudniowy strajk i przeciwstawiała sięsegregacji rasowej, starając się o rekrutację czarnoskórych studentów i wykładowców[12].
Aby pomóc Rodham zrozumieć zachodzącą w niej zmianę poglądów, profesor Alan Schechter przydzielił jej staż w kongresie w ramach programuWellesley in Washington. Razem z kongresmenemCharlesem Goodellem miała pomócNelsonowi Rockefellerowi wprawyborczej kampanii prezydenckiej. Według relacji samej Hillary Clinton, w czasie konwencji krajowej Republikanów w Miami w 1968 roku poczuła rozczarowanie sposobem w jaki zwycięski kandydat,Richard Nixon, przedstawiał Rockefellera w swojej kampanii i ogólnie rasistowską atmosferą panującą w czasie całego wydarzenia. Tego samego roku opuściłaPartię Republikańską[12].W 1969 roku ukończyła studia politologiczne, uzyskującbakalaureat i wydziałowe wyróżnienie. Jej praca naukowa była krytyką taktyk radykalnego działacza społecznegoSaula Alinsky’ego(inne języki). Jej promotorem był profesor Alan H. Schechter. Lata później, gdy Hillary Clinton była pierwszą damą, dostęp do jej pracy naukowej został ograniczony na polecenie Białego Domu, co było przedmiotem wielu spekulacji[13]. W czasie ceremonii rozdania dyplomów wygłosiła przemówienie, w którym podważyła rolę, jaką wówczas spełniały wielkie instytucje (wliczając w to uniwersytety) i skrytykowała obecnego na tym wydarzeniu senatoraEdwarda Brooke’a. Swoim wystąpieniem spowodowała owację na stojąco trwającą 7 minut[10][14]. Postać i idee Rodham wywołały wielkie zainteresowanie mediów. Poświęcony jej został między innymi artykuł w magazynieLife,talk-showIrva Kupcineta(inne języki) i artykuły w wielu gazetach lokalnych wNowej Anglii iIllinois[14][15].
Latem 1969 roku, po ukończeniu studiów, Rodham podejmowała się różnych zajęć naAlasce. Myła naczynia wParku Narodowym Denali i pracowała w fabryce konserw rybnych wValdez. Została zwolniona z powodu zadawania zbyt wielu pytań o stan przetwarzanych ryb. Sama fabryka została zamknięta niedługo potem[16].
W 1969 r. Rodham rozpoczęła studia prawnicze naYale Law School. Współtworzyła studencki kwartalnikYale Review of Law and Social Action[17]. Najbardziej interesowały jąprawa dziecka. Na drugim roku podjęła pracę jako asystentka na uniwersyteckim wydziale badań nad dziećmi, który zajmował się badaniami rozwoju mózgu w dzieciństwie. Została przydzielona do zespołu Ala Solnita, Joe Goldsteina iAnny Freud[18]. W miejscowym szpitalu,Yale-New Haven Hospital, poznawała bezpośrednio sprawy dotyczące przemocy wobec dzieci i jako wolontariuszka udzielała darmowych porad prawnych dla ubogich[19][20]. W uznaniu jej zasług otrzymała możliwość udziału w projekcie Washington Research ProjectMarian Wright Edelman. Została przydzielona do senackiej komisjiWaltera Mondale’a zajmującej się pracownikami migrującymi[21]. Z czasem Edelman stała się dla Rodham mentorem[22].
W 1971 roku zaczęła się umawiać z kolegą ze studiów naUniwersytecie Yale,Billem Clintonem[23]. Razem zamieszkali wOakland, gdzie Rodham odbywała letni staż w firmie prawniczej Treuhaft, Walker and Burnstein. Para nadal mieszkała razem powróciwszy doNew Haven, aby kontynuować studia[24][25]. W 1973 roku oboje wspomagali kampanię wyborcząGeorge’a McGoverna, kandydataPartii Demokratycznej naprezydenta Stanów Zjednoczonych[26].W 1973 roku Rodham ukończyła Yale Law School z tytułem zawodowym Juris Doctor (J.D.).Bill Clinton zabrał wtedy Hillary Rodham na jej pierwszą wycieczkę za ocean, doAnglii i oświadczył się jej na brzeguEnnerdale. Rodham odrzuciła zaręczyny, twierdząc, że potrzebuje czasu[27].
Rodham spędziła rok na studiach podyplomowych na Yale Child Study Center. Studiowała medycynę dziecka. Jej pierwszy artykuł naukowyChildren Under the Law, został opublikowany wHarvard Educational Review – czasopiśmie edukacyjnym publikowanym przezUniwersytet Harvarda[28]. Artykuł określał dziecięcych obywateli jako osoby bezsilne i stawiał tezę, że dzieci nie powinny być uznawane za równieniekompetentne w momencie narodzin i w momencie wchodzenia w wiek dorosły. Sądy miałyby z góry zakładaćkompetencję prawną i podważać ją wyłącznie w oparciu odowód[29]. Artykuł był wielokrotnie przywoływany przez powstający wówczas ruch obrony praw dziecka[30].
W czasie studiów podyplomowych Rodham pracowała jako adwokat w nowo powstałej fundacji Children’s Defense Fund, założonej przezMarian Wright Edelman[31].
W 1975 rokuBill Clinton kupił dom wFayetteville, w stanieArkansas i zaprosił Rodham do zamieszkania razem. Rodham przyjęła propozycję, a także w końcu przyjęła jegozaręczyny. Wzięli ślub 11 października 1975 roku[27][34]. Rodham postanowiła zachować nazwisko panieńskie. Jak później tłumaczyła, chciała rozdzielić życie prywatne od zawodowego[35].
W listopadzie 1976 roku Bill Clinton został wybrany na urząd prokuratora generalnegoArkansas i para przeprowadziła się doLittle Rock. Tam w lutym 1977 roku Rodham rozpoczęła pracę w firmie prawniczej Rose Law Firm[37]. Specjalizowała się w prawie patentowym iprawie autorskim[38]. Pracowała teżpro publico bono jako adwokat dziecięcy[39].
Gubernator Bill Clinton z żoną Hillary Rodham oraz prezydentRonald Reagan z żonąNancy Reagan w drodze na kolację na cześć gubernatorów
W listopadzie 1978 roku Bill Clinton został wybrany na urządgubernatoraArkansas. W styczniu 1979 roku objął urząd, a Rodham została pierwszą damą. W tym samym roku gubernator powierzył pierwszej damie także stanowisko przewodniczącej komitetu doradczego do spraw medycyny wiejskiej (en.Rural Health Advisory Committee). Dzięki nowej polityce budżetowej Arkansas udało się ustanowić placówki medyczne w najbiedniejszych rejonach bez obniżania wynagrodzeń lekarzy[40][41].
Chcąc zwiększyć dochody swojej rodziny Rodham zainwestowała w 1978 roku wfutures przemysłu związanego z hodowlą bydła. Jej inwestycja w wysokości 1000$ zaowocowała zyskiem 100 000$ po 10 miesiącach[42]. W tym samym czasie dokonała z mężem niefortunnej inwestycji w ziemię w celu budowy domków wypoczynkowych i razem z Jimem i Susan McDougal założyli spółkę Whitewater Development Corporation. Obie inwestycje stały się później przedmiotem kontrowersji w latach 90.[43] W 1979 r. Rodham została pełnym partnerem Rose Law Firm. Aż do 1992 roku, kiedy Bill Clinton został prezydentem, pensja Rodham była wyższa od pensji jej męża[44]
27 lutego 1980 roku Rodham urodziła córkęChelsea[45].
W 1980 roku Bill Clinton stracił urząd gubernatora, a Hillary Rodham pozycję pierwszej damy Arkansas po przegranych wyborach. Nowym gubernatorem zostałFrank D. White. Bill Clinton postanowił odzyskać urząd dwa lata później. W czasie wyborów w 1982 roku Hillary Rodham zaczęła używać nazwiska swojego męża lub mówiła o sobiePani Bill Clinton, aby złagodzić obawy bardziej konserwatywnych wyborców. Wzięła też urlop w Rose Law, poświęcając się kampanii wyborczej swojego męża. Ostatecznie na urząd gubernatora ponownie został wybrany Bill Clinton, a Hillary ponownie została pierwszą damą. Oboje pełnili te urzędy do 1992 roku, kiedy Bill Clinton został wybrany na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych. Od 1982 roku pierwsza dama już na stałe zmieniła swoje pełne imię i nazwisko na Hillary Rodham Clinton[35][46][47].
W 1983 roku Hillary Clinton została przewodniczącą Komitetu Standardów Edukacyjnych Arkansas. Jej zadaniem była reforma systemu edukacji publicznej. Pod jej przewodnictwem komitet zarekomendował obniżenie wieku obowiązku szkolnego, wprowadzenie nieobowiązkowych kursów z matematyki i nauk ścisłych we wszystkich liceach oraz zmniejszenie rozmiaru klas. Propozycje spotkały się z dezaprobatą Związku Zawodowego Nauczycieli, z którym Hillary Clinton osobiście prowadziła negocjacje aż do wprowadzenia projektów ustaw w życie. W celu pokrycia kosztów reform podniesiono podatek od sprzedaży[48][49].
Została kobietą roku gazetyArkansas Democrat-Gazette w 1983 roku[17].
W 1985 roku wprowadziła do Arkansas międzynarodowy programHome Instruction Program for Preschool Youth, zajmujący się pomocą i rozwojem w edukacji przedszkolnej, stawiający nacisk na redukcjęanalfabetyzmu w młodym wieku[50].
Od 1982 do 1988 r. Clinton była członkiem rady nadzorczej (a czasem jej przewodniczącą) New World Foundation, fundacji non-profit wspierającej organizacje na rzeczdemokracji ipraw człowieka[51].
W latach 1987–1991 była przewodniczącą Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz kobiet w zawodzie, zajmującej się walką z uzależnianiem wynagrodzeń i warunków zawodowych od płci pracownika, a nie jego kwalifikacji[51][52]. Czasopismo prawniczeThe National Law Journal dwukrotnie wymieniło Hillary Clinton wśród 100 najbardziej wpływowych adwokatów w Ameryce: w 1988 i 1991 roku[53].
W 1990 roku Clintonowie rozważali kandydaturę Hillary na stanowisko gubernatora Arkansas zamiast Billa. Jednak według obserwacji samej zainteresowanej, opinia publiczna zdawała się temu nieprzychylna, więc ostatecznie to Bill Clinton wystartował po raz ostatni w wyborach gubernatorskich i został wybrany na swoją, jak się później okazało, ostatnią kadencję[54].
W latach 1986–1992 była przewodniczącą Fundacji Obrony Dzieci[55], a w latach 1988–1992 była członkiem działu prawnego Szpitala Dziecięcego Arkansas[56]. Pozaorganizacjami non-profit była także członkiem zarządów takich przedsiębiorstw jak:TCBY (1985–1992),Walmart (1986–1992) iLafarge (1990–1992)[57]. TCBY i Walmart były przedsiębiorstwami mającymi swoje siedziby w Arkansas i klientami Rose Law[58][59]. Będąc w zarządzie Walmart z sukcesem postulowała wprowadzenie bardziej przyjaznych środowisku praktyk. Krytykowała też słynne praktyki antyzwiązkowe firmy, ale doprowadziło to do odsunięcia jej na dalszy plan[60][61][59].
W 1992 roku Bill Clinton wystartował wwyborach prezydenckich. Jeszcze przed pierwszym głosowaniem wprawyborach wiele mediów zarzucało mu pozamałżeński romans z piosenkarkąGennifer Flowers(inne języki), często występującą na salonach[62]. Małżeństwo Clintonów wystąpiło w programie60 Minutes, gdzie Bill zaprzeczył romansowi, choć przyznał, że czasem faktycznie szkodził swojemu małżeństwu. Było to pierwsze wystąpienie Hillary Clinton w telewizji ogólnokrajowej[63][64].
W tym samym wywiadzie, w60 minutes, Hillary Clinton powiedziała, że nie jest małą kobietą stojącą przy swoim mężczyźnie, jakTammy Wynette. Parodiowała przy tym południowoamerykański akcent. W ten sposób nawiązała także do piosenki Wynette, zatytułowanejStand by Your Man[63][64]. Słowa te spotkały się z negatywną reakcją opinii publicznej jako, zdaniem wielu, poniżające gospodynie domowe[65][66][67]. Sama Wynette napisała do Clinton, że ma jej za złe tę wypowiedź i że Clinton prawdopodobnie obraziła wszystkich fanówmuzyki country, którzy muszą radzić sobie sami, bez kogoś kto zabierze ich doBiałego Domu[66]. Ostatecznie Clinton przeprosiła za swoją wypowiedź[66] i poprosiła Wynette, żeby zaśpiewała na jej zbiórce pieniędzy[67][68]. Wynette zgodziła się[67][68].
W trakcie kampanii Clinton wielokrotnie podkreślała swoje niestereotypowe podejście do życia. 26 marca 1992 roku w programieNightline w stacjiABC wypowiedziała słynne słowa[69][70]:
You know, I suppose I could have stayed home and baked cookies and had teas, but what I decided to do was to fulfill my profession, which I entered before my husband was in public life
co można przetłumaczyć jako:
Wiesz, mogłabym siedzieć w domu, piec ciasteczka i popijać herbatę, ale postanowiłam wykonywać swój zawód, co rozpoczęłam jeszcze zanim mój mąż rozpoczął życie publiczne
Była bardzo aktywna w życiu publicznym, nierzadko wypowiadając się na tematy polityczne. Pełniła funkcje doradcze i reprezentacyjne – często przedstawiała stanowisko Białego Domu w mediach i kongresie. Było to wówczas bardzo nietypowe zajęcie dla pierwszej damy. Hillary Clinton jest uważana za jedną z najbardziej wpływowych pierwszych dam w historii USA[75][76].
W 1993 roku prezydent mianował pierwszą damę przewodniczącą grupy zawodowej do spraw reformysłużby zdrowia. Głównym założeniem reformy było zobowiązanie pracodawców do pokrycia składek ubezpieczenia zdrowotnego pracowników. Powszechnie przygotowywana ustawa była potocznie nazywanaHillarycare od imienia głównej reformatorki, głównie przez jej przeciwników[77]. Nie udało się jednak do niej przekonać aniIzby Reprezentantów, aniSenatu, choć w obu izbach większość miałaPartia Demokratyczna. 26 września 1993 przywódca większości w Senacie,George J. Mitchell, ogłosił, że reforma służby zdrowia nie będzie dyskutowana w Kongresie do końca kadencji[78].
W czasie kampanii dowyborów parlamentarnych w 1994 rokuPartia Republikańska uczyniła plan reformy służby zdrowia Clinton jednym z głównych punktów odniesienia[79]. Ostatecznie Republikanie zdobyli w tych wyborach większość i wIzbie Reprezentantów iSenacie. Wielu analityków uważa przeciwstawienie się reformie Clinton za jedną z głównych przyczyn zwycięstwa Republikanów, zwłaszcza wśród wyborców nieutożsamiających się z żadną partią[80]. Przeciwnicy powszechności służby zdrowia często stosowali określenieHillarycare także wobec podobnych planów reform w przyszłości[81].
Hillary i Bill Clintonowie z córką na paradzie inauguracyjnej w 1997 roku
Razem z senatoramiTedem Kennedym iOrrinem Hatchem przygotowała w 1997 roku reformę państwowych ubezpieczeń zdrowotnych dla dzieci, która miała zapewnić im państwowe wsparcie, jeśli ubezpieczenie rodzica nie pokrywałoby kosztów leczenia dziecka. Był to dziesięcioletni program, który udało się przegłosować w zdominowanym przez Republikanów kongresie[82]. Z powodzeniem lobbowała na rzecz zwiększenia badańNational Institutes of Health nadrakiem gruczołu krokowego iastmą dziecięcą, a także przygotowywała sprawozdania z raportów nad chorobą, która dotykała weteranówI wojny w Zatoce Perskiej, szerzej znanej jakosyndrom wojny w Zatoce Perskiej[83].
Jest współtwórcą ustawy o bezpieczeństwie rodziny z 1997 roku, którą uważa za swoje największe osiągnięcie jakopierwszej damy[83][84], oraz ustawy z 1999 roku zwiększającej pomoc federalną dla wchodzących w wiek dorosły nastolatków z rodzin zastępczych[84].
Jako pierwsza dama Clinton prowadziła wiele konferencji prasowych Białego Domu. Między innymi konferencję prasową z 23 października 1997 roku dotycząca opieki nad dziećmi[85], konferencję z 17 kwietnia 1997 roku dotyczącą wczesnej nauki i rozwoju dzieci[86] oraz konferencję z 26 kwietnia 2000 roku dotyczącą dzieci i młodzieży[87].
Clinton często reprezentowała Biały Dom w misjach dyplomatycznych[88] niejednokrotnie bez swojego męża[89]. Odwiedziła 79 krajów w tym czasie[90], bijąc tym samym należący doPat Nixon rekord największej liczby odwiedzonych krajów przez pierwszą damę[83].
Hillary Clinton wygłasza swoją słynną przemowę w Pekinie w 1995 roku
We wrześniu 1995 roku, w czasieIV Światowego Kongresu ds. Kobiet wPekinie wygłosiła znamienne przemówienie na temat łamania praw człowieka wChińskiej Republice Ludowej i w pozostałych częściach świata. Wysłuchali jej delegaci z ponad 180 krajów[91]. Clinton stwierdziła, że nieakceptowalne jest rozdzielanie kwestii praw kobiet i kwestii praw człowieka. Wypowiedziała wtedy słynne słowa[92]:
If there is one message that echoes forth from this conference, let it be that human rights are women’s rights and women’s rights are human rights, once and for all
Jeśli jest jakieś jedno płynące z tej konferencji przesłanie, to brzmi ono, że prawa człowieka to prawa kobiet, a prawa kobiet to prawa człowieka.
Pochodzący z tej wypowiedzi cytatPrawa kobiet to prawa człowieka stały się symboliczne dla ruchów na rzecz praw kobiet i były często cytowane przez następne lata[94].
Sprawa działalności biznesowej Billa Clintona i Hillary Rodham, w czasie gdy Clinton był gubernatorem, wzbudzała kontrowersje od czasu opublikowania artykułu na ten temat wNew York Times w 1992 roku[96].
Sprawa dotyczyła domniemanych przestępstw finansowych Billa i Hillary Clinton związanych zWhitewater Development Corporation(inne języki). Byli posądzani między innymi o zaciąganie nielegalnych pożyczek, niszczenie dokumentów ikumoterstwo. Spekulowano nawet o romansie Rodham z jej podejrzanym o udział w aferze współpracownikiem,Vince’m Fosterem. Foster popełnił samobójstwo w 1993 roku[97][98].
W styczniu 1996 r. Hillary wezwano na przesłuchanie. Stanęła przed sądem badającym sprawę Whitewater pod kierunkiem specjalnego prokuratoraKennetha Starra. Pierwsza Dama zeznawała przez cztery godziny. Nigdy jednak nie przedstawiono jej formalnych zarzutów[97][98].
Hillary Clinton była jedyną pierwszą damą w historii Stanów Zjednoczonych, która otrzymała wezwanie sądowe[99].
Konferencja prasowa, na której Bill Clinton zapewnia, że nie miał żadnych relacji seksualnych z Moniką Lewinsky (od 6:14)
W 1998 związek Clintonów był przedmiotem wielu spekulacji kiedy śledztwo wykazało, że prezydent Bill Clinton miał romans z Moniką Lewinsky, stażystką wBiałym Domu. 26 stycznia 1998 roku Bill Clinton zapewnił na konferencji prasowej, że nie miał żadnych relacji seksualnych ze stażystką. Wydarzenia związane z domniemaną wówczas zdradą małżeńską doprowadziły do rozpoczęcia proceduryimpeachmentu wobec Billa Clintona wIzbie Reprezentantów. Hillary Clinton broniła męża i nazywała doniesienia o zdradziewielkim prawicowym spiskiem[100][101]. Kiedy jej mąż przyznał się publicznie do zdrady, na długo przestała wypowiadać się publicznie[102].
W sierpniu 1998 roku rzecznik prasowy Hillary Clinton, Marsha Berry, ogłosiła, że pierwszej damie ciężko jest znieść doniesienia o zdradzie, ale nadal kocha swojego męża i córkę. Wierzy, że jej małżeństwo przetrwa i potrzebuje tylko więcej czasu z rodziną[102].
Jednak z późniejszych doniesień personelu Białego Domu i samej Hillary Clinton wynika, że w rzeczywistości zauważalne było wyraźne napięcie pomiędzy prezydentem a pierwszą damą. Rzadziej ze sobą rozmawiali, rzadziej pokazywali się razem, a nawet rozważali rozwód. Ostatecznie jednak zdecydowali się na terapię małżeńską. Niektórzy byli pracownicy Białego Domu twierdzili, że Hillary Clinton wiedziała o zdradzie od bardzo dawna i bardziej poruszyło ją upublicznienie afery[103][104].
W październiku 1998 roku pełniący swój urząd przez 34 lata senatorPat Moynihan ogłosił, że przechodzi na emeryturę. Wielu wpływowych działaczy Partii Demokratycznej nalegało, aby to Hillary Clinton zajęła jego miejsce i wystartowała w wyborach doSenatu w okręgu nowojorskim[105][106]. Clinton zgodziła się i razem z mężem kupiła dom wChappaqua w stanieNowy Jork we wrześniu 1999 roku[107]. To był pierwszy raz w historii, kiedypierwsza dama Stanów Zjednoczonych kandydowała na jakikolwiek urząd. Jej głównym przeciwnikiem byłRick Lazio, reprezentant Nowego Jorku wIzbie Reprezentantów.
Krytyka Hillary Clinton w czasie kampanii wyborczej skupiała się głównie na zarzucaniu jej wypromowania siebie na sukcesie męża i braku jakichkolwiek wcześniejszych powiązań z Nowym Jorkiem[108][109].
Clinton obiecała skupić się na poprawie sytuacji gospodarczej stanu i przyczynieniu się do powstania 200 tysięcy miejsc pracy. Jej plan przewidywał ulgi podatkowe za tworzenie nowych miejsc pracy i wspieranie różnych inwestycji biznesowych z naciskiem nanowe technologie. Nawoływała do obniżenia podatku od czesnego i długoterminowej opieki zdrowotnej[110].
Clinton wygrała wybory powszechne 7 października 2000 roku. Zagłosowało na nią 55% wyborców. Została tym samym pierwszą kobietąsenatorem ze stanuNowy Jork[111].
Zaprzysiężenie Hillary Clinton na senatora 3 stycznia 2001 roku w obecności wiceprezydentaAla Gore’a, swojego męża i córki Chelsea
Hillary Clinton została zaprzysiężona 3 stycznia 2001 roku i tym samym stała się pierwszą i do dziś jedyną pierwszą damą, która została wybrana na jakikolwiek urząd publiczny. W tym samym miesiącu, 20 stycznia 2001 roku skończyła się druga i ostatnia kadencja prezydenta Billa Clintona, a tym samym Hillary Clinton przestała być pierwszą damą[112].
W październiku 2001 roku poparłaUSA Patriot Act. Później, w 2005 roku zagłosowała za przedłużeniem ważności tej ustawy. Wyrażała niepokój związany z tym, że może on umożliwić rządowi naruszanie wolności osobistej obywateli, ale stwierdziła, że bezpieczeństwo było w tamtym okresie ważniejsze[115][116].
Oficjalna fotografia portretowa ze stron Senatu, z 2005 roku
Była zwolenniczkąinterwencji militarnej Stanów Zjednoczonych w Afganistanie. Jej zdaniem, była to szansa na walkę z terroryzmem i łamaniem praw człowieka wAfganistanie. Szczególnie dostrzegała w tym szansę na poprawę życia afgańskich kobiet, które jej zdaniem pod rządamiTalibów cierpiały najbardziej[117]. W październiku 2002 roku zagłosowała także zainterwencją militarną w Iraku, co jednak w przyszłości nazywała błędem wynikającym z dezinformacji szerzonej przez gabinetGeorga W. Busha[118][119]. W czasie wojny osobiście odwiedzała amerykańskie obozy w Iraku i Afganistanie. Po odwiedzeniu Iraku w lutym 2005 roku oceniła tamtejszą sytuację jako dobrą – powstanie przeciwko władzy upadło, demokratyczne wybory zostały przeprowadzone bez zakłóceń, a wiele części kraju funkcjonuje dobrze[120]. Po odwiedzeniu Afganistanu w lipcu 2005 roku zauważyła, że Stany Zjednoczone poniosły ogromne straty i wniosła o poszerzenie amerykańskiego kontyngentu o 80 tysięcy żołnierzy[121]. W listopadzie 2005 roku przyznała, że choć błędem z jej strony było poparcie interwencji w Iraku, błędem byłoby też wycofanie się w najbliższym okresie[118][119].
W 2006 roku Hillary Clinton ubiegała się o drugą kadencję i wygrała wybory 7 listopada 2006 roku, uzyskując 67% głosów w wyborach powszechnych i wygrywając w 58/62 jednostkach administracyjnychNowego Jorku. Jej głównym kontrkandydatem byłRepublikaninJohn Spencer, były burmistrzYonkers[128][129].
W II kadencji stosunek Hillary Clinton do obecności wojsk amerykańskich w Iraku zmienił się. Uważała, że najwyższy czas, żeby się wycofać. W 2007 roku zagłosowała przeciwko wnioskowi prezydenta, aby zwiększyć kontyngent w Iraku. Zagłosowała też za wycofaniem wojsk z Iraku, ale prezydentGeorge W. Bush zawetował tę ustawę[130][131].
Clinton opierała swoją kampanię na zapewnianiu o swoim doświadczeniu, natomiast głównym hasłem wyborczym Obamy byłazmiana. Przeciwnicy Clinton często wypominali jej poparcie dla interwencji militarnej w Iraku, której Obama sprzeciwiał się od samego początku[135].
Hillary Clinton wygrała wybory powszechne, uzyskując najwięcej, 48,04%, wszystkich głosów. Jej główny rywalBarack Obama uzyskał 47,31% głosów. Jednak Obama wygrał w 33 stanach, a Clinton w 23. Tym samym Obama uzyskał więcej głosów delegatów i to on został nominowanymPartii Demokratycznej[136][139].
7 czerwca 2008 roku Hillary Clinton wycofała się z kampanii wyborczej i udzieliła swojego poparcia Barackowi Obamie, który ostatecznie wygrałprawybory iwybory prezydenckie[136].
Hillary Clinton podczas zaprzysiężenia na stanowiskosekretarza stanu w obecności sędzi Kathryn Oberly i swojego męża, który trzyma dla niejBiblięHillary Clinton podczas zaprzysiężenia na stanowiskosekretarza stanu w obecności wiceprezydentaJoego Bidena, swojego męża, córki oraz jej matki, która trzyma dla niej Biblię
W grudniu 2008 roku zostało zapowiedziane, że Hillary Clinton obejmie urządsekretarza stanu Stanów Zjednoczonych[140]. Urząd objęła 21 stycznia 2009 roku, tym samym rezygnując z funkcji senatora[141].
Clinton zwiększyła wykorzystywanie mediów społecznościowych wDepartamencie Stanu, informując społeczeństwo o bieżących sprawach za pośrednictwemFacebooka iTwittera[142].
Odwiedziła 112 krajów w trakcie pełnienia urzędu, najwięcej spośród wszystkichsekretarzy stanu[143]. Podróżowała do wcześniej rzadko odwiedzanych przez sekretarzy krajów, takich jakTogo iTimor Wschodni. Jej zdaniem w epoce wirtualnej osobiste wizyty były ważniejsze, niż kiedykolwiek wcześniej[144].
Tuż po przejęciu urzędu Clinton wykonała wiele telefonów do zagranicznych przywódców, informując ich o zmianie polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych, która jej zdaniem wymagała naprawy[145]. Razem z ministrem spraw zagranicznychRosjiSiergiejem Ławrowem na znak chęci odbudowy relacji między oboma krajami, wcisnęli symboliczny guzikrestartu. Nowa polityka wobec Rosji była powszechnie nazywanarosyjskim resetem. Z obserwacjiNew York Times wynika, że relacje były lepsze za prezydenturyDmitrija Miedwiediewa w Rosji, ale pogorszyły się, gdy do władzy powróciłWładimir Putin[146].
W 2009 roku prowadziła mediacje pomiędzyTurcją iArmenią, które miały podpisać pakt o otwartych granicach. Będąc wZurychu rozwiązała na odległość powstały w ostatniej chwili spór, który prawie zakończył negocjacje niepowodzeniem[147].
Sprzeciwiała sięirańskiemu programowi nuklearnemu i w związku z tym namawiała inne kraje do izolacjiIranu i nakładanie na niegosankcji. W tym samym czasie prowadziła negocjacje z Iranem, których zwieńczeniem byłoporozumienie nuklearne w 2015 roku, 2 lata po złożeniu przez Clinton urzędu[148].
W kwietniu 2011 roku znajdowała się w najbliższym kręgu doradców prezydenta wtajemniczonych w działania Stanów Zjednoczonych, mające na celu pochwycenie przywódcy terrorystówOsamę bin Ladena. Clinton zalecała nieskrępowane działania, twierdząc że powstrzymanie przywódcy terrorystów jest ważniejsze, niż ryzyko pogorszenia relacji zPakistanem[149].
W początkowej faziewojny domowej w Syrii Clinton i Obama nakłaniali prezydentaSyriiBaszszara al-Asada do zaprowadzenia demokratycznych reform. W późniejszym okresie namawiali go do ustąpienia. Clinton i dyrektorCIADavid Petraeus przygotowali plan umocnienia syryjskiej opozycji poprzez uzbrajanie i trening wcześniej zweryfikowanych grup syryjskich rebeliantów. Jej propozycja została odrzucona przezBiały Dom z powodu niechęci angażowania się w konflikt i z obawy, że wśród rebeliantów mogą ukrywać się ekstremiści, którzy zaczną atakować inne cele[150].
15 grudnia asystenci Clinton poinformowali, że sekretarz stanu odwołała podróż zagraniczną z powodugrypy żołądkowej, którą zaraziła się w czasie podróży do Europy. Na kilka dni trafiła do szpitala po tym jak zemdlała z powoduodwodnienia i w efekcie doznaławstrząśnienia mózgu. Później, w szpitalu zdiagnozowano u niej zakrzepicę[151].
Clinton już w marcu 2012 roku poinformowała, że ustąpi ze stanowiska sekretarza stanu po zakończeniu pierwszej kadencji prezydentaBaracka Obamy niezależnie od wyników kolejnych wyborów prezydenckich[152]. Złożyła urząd 1 lutego 2013 roku. Na stanowisku sekretarza stanu zastąpił jądemokrataJohn Kerry[153].
11 września 2012 ambasada USA wLibii, wBengazi została zaatakowana. Zginął ambasadorJ. Christopher Stevens i trzech pracowników ambasady[154]. Doniesienia i wyjaśnienia pracowników dyplomacji po atakach były różne i czasem sprzeczne ze sobą. 15 października Clinton wzięła na siebie odpowiedzialność za błędy w zabezpieczeniu ambasady i przyznała, że sprzeczne doniesienia były spowodowanemgłą wojny i ogólnym zamieszaniem po atakach[155][156].
19 grudnia 2012Thomas R. Pickering(inne języki) iMichael Mullen przygotowali raport, który był krytyczny wobecDepartamentu Stanu. Skrytykowano między innymi ignorowanie próśb o zwiększenie liczby pracowników ochrony, ulepszenie mechanizmów zabezpieczających i niedostosowanie procedur bezpieczeństwa do zmieniających się warunków wLibii[155]. Clinton zaakceptowała wnioski z raportu i zapowiedziała wdrożenie jego zaleceń. Podjęła decyzję o zwolnieniu czterech urzędników Departamentu Stanu i podległych im pracowników[157][158].
Clinton stanęła przed Komisją Kongresową ds. Zagranicznych 23 stycznia 2013 roku i 22 października 2015 roku. Ponownie wzięła na siebie odpowiedzialność za to, co stało się wBengazi, ale broniła się, mówiąc że nie brała bezpośredniego udziału w dyskusji na temat bezpieczeństwa konsulatu. Dodała, że nie docierały do niej wnioski o podwyższenie bezpieczeństwa ambasady, bo takimi wnioskami zajmują się eksperci ds. bezpieczeństwa w Departamencie Stanu, a nie sekretarz stanu. Zapewniła też, że po ataku w Bengazi podjęła natychmiastowe działania, by wzmocnić ochronę amerykańskich placówek[155][159].
W marcu 2015 roku inspektor generalny Departamentu Stanu ujawnił, że Hillary Clinton używała prywatnych kontemail do przechowywania poufnych informacji. Krytycy Clinton zarzucali jej niedbalstwo i łamanie protokołów oraz procedur dyplomatycznych[160][161].
The New York Times informował, że około 2100 maili znajdujących się na prywatnej poczcie elektronicznej Clinton zostały uznanena mocy wstecznej jako poufne. Żaden z nich nie był oficjalnie poufny w momencie wysłania. 65 maili otrzymało statustajny, a 20ściśle tajny, reszta miała statuspoufny[162][163][164].
Inspektor generalny Departamentu Stanu złożył do Kongresu pismo, w którym stwierdził, że choć żaden mail nie był poufny w chwili wysłania, to jednak niektóre zawierały informacje niejawne[165]. 15 lipca 2015 roku zeznał, że przynajmniej jedna wiadomość była poufna w chwili wysłania i nigdy nie powinna się znaleźć na nierządowym serwerze[166].
Hillary Clinton twierdziła, że żadna z informacji znajdujących się na jej prywatnej poczcie nie była poufna[166]. 2 lipca 2016 roku została przesłuchana przezFBI[167]
Sekretarz obronyLeon Panetta wręcza Hillary Clinton Medal Departamentu Obrony za Wybitną Służbę Publiczną
Po zakończeniu sprawowania urzędusekretarza stanu 1 lutego 2013 roku, Hillary Clinton po raz pierwszy od 30 lat stała sięosobą prywatną[168]. Ona i jej córkaChelsea Clinton przyłączyły się do zarządu fundacji męża. Nazywająca się do tej pory fundacjaWilliam J. Clinton Foundation zmieniła nazwę naBill, Hillary & Chelsea Clinton Foundation[169]. Hillary Clinton skupiła się na wczesnym rozwoju dzieci i zachęcaniu młodych dziewczyn do zdobywaniaśredniego wykształcenia na całym świecie. W akcji brała udziałJulia Gillard, była premierAustalii[170].
Clinton prowadziła także projektNo Ceilings: The Full Participation Project we współpracy z fundacjąBilla Gatesa iMelindy Gates,Bill & Melinda Gates Foundation. W ramach projektu zbierała informacje na temat postępów dokonanych wemancypacji kobiet na świecie od czasu konferencji pekińskiej. Postępy oceniła pozytywnie i napisała w raporcie, że nigdy w historii nie było lepszego okresu, aby urodzić się kobietą[171][172].
13 lutego 2013 roku Clinton otrzymała Medal Departamentu Obrony za Wybitną Służbę Publiczną – najwyższe odznaczeniePentagonu[173].
Fundacja znowu zaczęła przyjmować datki z innych krajów, czego nie robiła w okresie kiedy Hillary Clinton była sekretarzem stanu. W kwietniu 2015 roku Clinton zrezygnowała z dalszego kierowania fundacją z powodu chęci wystartowania w wyborach prezydenckich. Jednocześnie fundacja ogłosiła, że będzie przyjmować nowe zagraniczne datki tylko od sześciu kolejnych krajów[174].
Hillary Clinton przemawia wFiladelfii w ramach kampanii prezydenckiej 20 kwietnia 2016 rokuWyniki wyborów prezydenckich w 2016 roku. Stany, w których zwyciężyła Hillary Clinton mają kolor niebieski. Liczby pokazują ilu elektorów uzyskał zwycięzca w danym stanie.
12 kwietnia 2015 Hillary Clinton wyraziła chęć kandydowania wwyborach prezydenckich w 2016 roku[175]. Jednak jej kampania zaczęła się jeszcze wcześniej dzięki niezależnym akcjom takim jakReady for Hillary iPriorities USA Action[176]. W swojej kampanii skupiła się na potrzebachklasy średniej. Zapowiedziała wysiłki na rzecz zwiększenia dochodów klasy średniej, wprowadzenia powszechnej edukacji przedszkolnej, obniżenie podatków od czesnego i udoskonaleniePatient Protection and Affordable Care Act[177][178].
Od lipca 2013 roku do sierpnia 2015 większość sondaży wskazywała, że wprawyborach Partii Demokratycznej ponad 50% wyborców było gotowych zagłosować na Hillary Clinton. W późniejszym okresie poparcie dla niej wahało się od około 40% do około 55%, ale nadal miała przewagę. Jej największym i jedynym kontrkandydatem, który występował na listach wyborczych we wszystkich stanach i nie wycofał się przed pierwszym głosowaniem, byłBernie Sanders –senator, były burmistrzVermont i zadeklarowanysocjalista[179][180].
Clinton od początku miała przytłaczającą przewagę w sondażach i w liczbiesuperdelegatów deklarujących poparcie dla niej[179][181]. Ostatecznie uzyskała także poparcie 55,20% wyborców w wyborach powszechnych i poparcie 46,29% delegatów (naBerniego Sandersa głos oddało 38.76% delegatów, reszta oddała głos niewiążący)[182]. 26 lipca 2016 roku na konwencji krajowejPartii Demokratycznej wFiladelfii Hillary Clinton została oficjalnie nominowana jakokandydatka Partii Demokratycznej na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Bernie Sanders także ją poparł i pod koniec głosowania poprosił prowadzącą obrady o zawieszenie reguł wyboru kandydata i nominowanie Hillary Clinton przezaklamację[183].
Logo kampanii wyborczej Hillary Clinton w 2016 roku
27 lipca 2016 roku konwencja krajowa wyznaczyłaTima Kaine’a,senatora i byłego gubernatora stanuWirginia[184], na kandydata na stanowisko wiceprezydenta.
Głównym przeciwnikiem Hillary Clinton był kandydat i członekPartii RepublikańskiejDonald Trump –miliarder iprzedsiębiorca, który nigdy wcześniej nie pełnił żadnego stanowiska publicznego. W przeszłości Donald Trump należał do różnych partii politycznych, w tym doPartii Demokratycznej przed 1987 i w latach 2001–2009 oraz do Partii Republikańskiej w latach 1987–1999, 2009–2011 i od 2012[185].
Hillary Clinton zarzucała Trumpowi brak odpowiednich kompetencji, by być prezydentem USA. Jej zdaniem brakowało mu stabilności, siły i mądrości. Nazwała go zagrożeniem dla kraju, demokracji i gospodarki[186]. Z kolei Trump określił Hillary Clinton mianem marionetki w rękach elit i wielkiego biznesu. Oskarżył ją o upokorzenieStanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej. Powiedział też, że jej spuścizna to śmierć, zniszczenie,terroryzm i słabość[187].
W początkowej fazie kampanii prezydenckiej sondaże wskazywały dużą przewagę Hillary Clinton nad Donaldem Trumpem, wynoszącą nawet kilkanaście punktów procentowych. Z czasem jej przewaga się zmniejszyła, ale nadal prowadziła w znacznej większości sondaży, zarówno porównujących jej wynik do wyniku Trumpa, jak i tych uwzględniających kandydaturęGary’ego Johnsona iJill Stein[188][189][190].
9 listopada 2016 skończyła się kampania wyborcza i rozpoczęło się liczenie głosów. Gdy wyniki cząstkowe zaczęły wskazywać na zdecydowaną przewagę Trumpa nad Hillary Clinton, szef jej kampanii wyborczej, John Podesta, ogłosił na wiecu wNowym Jorku, że kandydatka nie wygłosi mowy tego dnia i polecił zebranym aby rozeszli się do domów[191]. Między godziną 2:00, a 3:00czasu wschodniego przeliczono wystarczająco dużo głosów, aby stwierdzić, żeDonald Trump pozyskał co najmniej 276 elektorów, a żeby zostać prezydentem potrzeba było przynajmniej 270[192]. Clinton śledziła kampanię wyborczą ze swojego pokoju hotelowego. Stamtąd zadzwoniła do Trumpa aby pogratulować mu wyniku i uznać swoją przegraną[193]. W swojej zwycięskiej przemowie Donald Trump potwierdził, że otrzymał telefon z gratulacjami. Sam pogratulował jej i jej rodzinie ciężkiej walki do samego końca oraz stwierdził, żeStany Zjednoczone mają wobec niej ogromny dług wdzięczności za jej zasługi dla kraju[194]. Hillary Clinton wygłosiła swoje przemówienie dzień później. Przeprosiła za to, że nie udało jej się wygrać tych wyborów, uznała swoją przegraną i pogratulowała zwycięzcyDonaldowi Trumpowi. Wyraziła opinię, że te wybory świadczą o głębokim podziale w społeczeństwie amerykańskim[195].
Na Hillary Clinton zagłosowało 65 844 954 (48.04%) osób, najwięcej spośród wszystkich kandydatów i o 2 865 075 (2,09%) więcej, niż zdobył zwycięzca tych wyborówDonald Trump. Przegrała jednak głosowanie w Izbie Elektorów otrzymując 227 głosów, o 77 mniej, niżTrump[196]. Dodatkowo pięcioro elektorów przypisanych do Clinton okazało sięwiarołomnymi elektorami i zagłosowali oni na innego kandydata. Elektor David Mulinix oddał swój głos naBerniego Sandersa[197], Levi Guerra, Esther John i Bret Chiafalo narepublikanina i byłegosekretarza stanuColina Powella, a Robert Satiacum Jr. na działaczkę z plemieniaSiuksów Faith Spotted Eagle[198][199]. Hillary Clinton została piątą osobą w historii Stanów Zjednoczonych, która wygrała głosowanie powszechne w wyborach prezydenckich, ale przegrała głosami elektorskimi. Wcześniej byli toAndrew Jackson (1824, zwycięzca –John Quincy Adams),Samuel J. Tilden (1876, zwycięzca –Rutherford Hayes),Grover Cleveland (1888, zwycięzca –Benjamin Harrison) iAl Gore (2000, zwycięzca –George W. Bush).
Kontrowersje budził fakt, że przed wyborami Clinton i jej główny rywalDonald Trump stwarzali wrażenie dobrych relacji między sobą. Szczerość ich rywalizacji została podana w wątpliwość między innymi w magazynieCommentary(inne języki)[225], w programieToday naNBC[226] i w radiuNPR[227].Bloomberg zasugerowało nawet, że Trump może chcieć pomóc Clinton[228]. Hillary Clinton i Donald Trump konkurując ze sobą wzajemnie podważali swoje kompetencje i przyrównywali kandydaturę swojego przeciwnika do niebezpieczeństwa[186][187].
W marcu 2012, kiedy Clinton ogłosiła rezygnację ze stanowiskasekretarza stanu w kolejnym roku,Donald Trump udzielił wywiadu dlaGrety Van Susteren(inne języki) wFox News Channel, gdzie pozytywnie ocenił działalność Clinton podkreślając jej pracowitość. Przyznał też, że osobiście zna ją i jej męża od wielu lat i bardzo ich lubi[229]. Kiedy jednak w 2015 roku Trump prowadził już swoją kampanię wyborczą, nazwał Hillary Clinton najgorszym sekretarzem stanu w historii[230]. Donald Trump komentował równieżwybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku na swoim blogu. Stwierdził wówczas, że zna Clintonów osobiście i jego zdaniemBill był świetnym prezydentem, a Hillary to mądra osoba i byłaby świetnym prezydentem lub wiceprezydentem. Przyznał też, że zna Hillary osobiście[231]. Clintonowie byli gośćmiDonalda Trumpa na jego ślubie zMeliną Knavas wMar-a-Lago i wspólnie pozowali do zdjęć, na których się uśmiechali i obejmowali[232].
W przeszłości Donald Trump był także donatorem fundacji Clintonów. W sumie przekazał ponad 100 tys. dolarów, a jego córka Ivanka ponad 5 tys. dolarów[233][234].
Sama Hillary Clinton stwierdziła, że choć faktycznie znała osobiście Trumpa, to nigdy się z nim nie przyjaźniła. Za to córka Clinton, Chelsea, deklarowała przyjaźń z córkąTrumpaIvanką[235][236].
Nagrane wypowiedzi Trumpa, w których komplementuje Hillary Clinton zostały wykorzystane w spotach wyborczych Teda Cruza[237] (rywala Trumpa wprawyborachRepublikanów), a także samej Hillary Clinton[238].
W lipcu 2016 rokuWikiLeaks ujawniła 20 tysięcy e-maili Komitetu Krajowego Partii Demokratycznej, z których wynikało, że w czasieprawyborów kluczowi członkowie komitetu potajemnie wspierali kandydaturę Hillary Clinton. Dyskutowali między innymi o tym jak niekorzystnie przedstawićSandersa w mediach i wyeksponować fakt, że jest ateistą (choć sam Sanders twierdzi, że wierzy w Boga[239]). Ujawnienie tych informacji doprowadziło do rezygnacjiDebbie Wasserman Shultz ze stanowiska przewodniczącej komitetu krajowego partii[240][241].
Minister spraw zagranicznych RosjiSiergiej Ławrow zaprzeczył, jakobyRosja miała cokolwiek wspólnego z wyciekiem maili[245].
W październiku 2016 portalWikiLeaks ujawnił kolejne maile. W jednym z nich, wysłanym w czasiedemokratycznych prawyborów,demokratkaDonna Brazile(inne języki) poinformowała szefa kampanii wyborczej Clinton, Johna Podesty, że czasami dostaje z wyprzedzeniem pytania, które w debacie organizowanej przezCNN otrzymują Hillary Clinton iBernie Sanders. Podała przykłady i zapowiedziała, że w późniejszym czasie przyśle więcej pytań. Wkrótce opublikowany został także mail, w którym Brazile zdradza sztabowi Clinton jedno z pytań i okoliczności w jakich ma ono zostać zadane. Pytanie rzeczywiście padło, a okoliczności się zgadzają. Brazile oskarżyła Rosję o zlecanie kradzieży maili. Stacja CNN ogłosiła, że nie wiedziała o wycieku i kończy współpracę z Brazile[246].
11 września 2016 roku w Nowym Jorku Hillary Clinton niespodziewanie wcześnie opuściła wydarzenie upamiętniające ofiaryzamachu z 11 września 2001 roku[247]. W sieci zostało opublikowane nagranie przedstawiające moment, w którym Clinton zostaje wprowadzona do pojazdu[248]. Według świadków w momencie ewakuacji Clinton zachwiała się, ugięły się pod nią kolana oraz zgubiła but[249]. Początkowo oficjalnie ogłoszono, że Hillary Clinton zasłabła z powodu przegrzania iodwodnienia organizmu. Później ujawniono, że w momencie zdarzenia kandydatka cierpiała nazapalenie płuc[250].
W odpowiedzi na to zdarzenie jej kontrkandydat, Donald Trump, wyraził nadzieję szybkiego powrotu Clinton do zdrowia i powrotu do kampanii wyborczej[251].
To wydarzenie wywołało kontrowersje wokół domniemanego dobrego stanu zdrowia kandydatki[252]. Wcześniejsze wątpliwości związane ze stanem zdrowia Clinton były przez jej sztab wielokrotnie bagatelizowane i nazywaneprawicowymi teoriami spiskowymi[253][254].
Jest żonąBilla Clintona, prezydenta Stanów Zjednoczonych w latach 1993–2001. Ma z nim córkę, Chelsea (ur. 27 lutego 1980)[45]. W 1998 wyszło na jaw, że Clinton zdradzał żonę ze stażystką w Białym Domu,Moniką Lewinsky.
Poprzez swoją jedyną córkę ma zięciaMarca Mezvinsky’ego(inne języki) (ur. 15 grudnia 1977)[259] oraz troje wnuków: Charlotte (ur. 26 września 2014)[260], Aidana (ur. w czerwcu 2016)[261] i Jaspera (ur. 22 lipca 2019)[262].
Poniższy wykres przedstawia, jak zmieniała się opinia publiczna na temat Hillary Clinton – wedługInstytutu Gallupa – w latach 1992–2016, czyli od czasu, gdy jej mąż po raz pierwszy kandydował na stanowiskoprezydenta Stanów Zjednoczonych. Wynika z nich, że Hillary Clinton przez większość tego okresu cieszyła się wysokim poparciem, ponad 50% ankietowanych. Liczba osób mających negatywną opinię o Hillary Clinton przeważała nad osobami mającymi pozytywną opinię o niej tylko w okresie wyborów: w 1996 (kiedy jej mążBill Clinton kandydował ponownie na prezydenta), 2000 (wybory do senatu), 2008 (wybory prezydenckie) i 2016 (wybory prezydenckie). Wyjątkiem jest 2006 rok, kiedy Hillary Clinton ubiegała się o kolejną kadencję senatora. Najwyższe poparcie zostało odnotowane w grudniu 1998 roku, kiedy w kongresie toczyła się dyskusja nadimpeachmentem wobecBilla Clintona z powodu zdrady małżeńskiej. Poparcie dla Hillary Clinton wyniosło wtedy 67%[280]. Największy brak poparcia odnotowano w lipcu 2016 roku, w czasiewyborów prezydenckich. Hillary Clinton negatywnie oceniło 57% ankietowanych, a tylko 38% oceniało ją pozytywnie. Jednocześnie notowania głównego rywala Clinton w tych wyborach,Donalda Trumpa, również były rekordowo słabe[281]. Najdłużej opinia pozytywna o Hillary Clinton przeważała nad opinią negatywną w latach 2008–2015, od wycofania się jej z wyborów prezydenckich w 2008 do początku jej kampanii prezydenckiej w 2015. W całym okresie sprawowania przez nią funkcji sekretarza stanu większość ankietowanych oceniała ją pozytywnie, przez większą część tego okresu popierało ją ponad 60% ankietowanych.
Odsetek osób mających pozytywną opinię o Hillary Clinton
Odsetek osób mających negatywną opinię o Hillary Clinton
Odsetek osób niemających wyrobionego zdania o Hillary Clinton
↑LizaL.JavierLizaL.,VicePresidentBallots [online], documentcloud.org, 19 grudnia 2015 [dostęp 2016-12-21](ang.).
↑JeffJ.ZelenyJeffJ.,DeenaD.ZaruDeenaD.,Manu Raju and TalM.R.T.KopanManu Raju and TalM.R.T.,Warren, Clinton meet after endorsement [online], CNN, 10 czerwca 2016 [dostęp 2016-08-03](ang.).
.JPG)
