Hezbollah (arab.حزب ﷲ,Ḥizb Allāh, „partiaBoga”) –libańska partia politycznaradykalnychszyitów, utworzona w 1982[4][5]. Od początku była wspierana i finansowana przezIran,Syrię, a także przez dotacje jej zwolenników[6]. Organizacja sama siebie określa jako „antyimperialistyczna”[2].
Nazwa Organizacji Hezbollah pochodzi od słów „Partia Boga” i są to słowa zKoranu (58.22):
On wprowadzi ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki; oni będą tam przebywać na wieki. Bóg znalazł w nich upodobanie i oni mają upodobanie w Nim. Oni stanowiąpartię Boga. O, tak! Zaprawdę, partię Boga – oni są szczęśliwi!
Hezbollah powstał w 1982 roku, podczaslibańskiej wojny domowej, kiedy to władzeirańskie wysłały do okupowanego przezwojska izraelskie Libanu 1200-osobowy kontyngent instruktorów z elitarnych oddziałówKorpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Mieli oni za zadanie tworzenie antyizraelskiego ruchu oporu w południowym Libanie. Rozpoczął teżindoktrynację, wspieranie finansowe, szkolenie i uzbrajanie miejscowej ludności.
Wkrótce organizacja zaczęła skupiać wokół siebie miejscowych ochotników, pomniejsze partieszyickie oraz niektórych członków milicjiAmal. W libańskiej wojnie domowej Hezbollah walczył zSiłami Obronnymi Izraela i podlegającą imArmią Południowego Libanu. Początkowo współpracował z Amal i Syrią, ale w lutym 1987 r. doszło do starć z Syryjczykami, a w maju 1988 r. wybuchła otwarta wojna między Hezbollah i Amal[18].
Organizacja kierowana jest przezszurę, czyli radę, w skład której wchodzi dwunastu duchownych, wraz z wyspecjalizowanymi komitetami zajmującymi się sprawami ideologicznymi, politycznymi, propagandowymi, wojskowymi i sądowymi. W głównych rejonach działania Hezbollahu (dolina Bekaa, południowyBejrut i południowy Liban) istnieją mniejsze rady i komitety podlegające radzie głównej, która przekazuje im ogólne dyrektywy do swych pomniejszych organów, zaś te formułują konkretne decyzje i dopilnowują wykonania ich w terenie.
Na terenie Libanu Hezbollah zbudował swego rodzaju „państwo w państwie”, które znajduje sięde facto poza kontrolą władz Libanu. Hezbollah zajmuje się ekstensywnym programem rozwoju socjalnego. Prowadzi przynajmniej cztery szpitale, 12 klinik, 12 szkół i dwa centra agro-gospodarcze. Pomoc medyczna organizowana przez Hezbollah jest tańsza niż w większości szpitali prywatnych w Libanie[19]. Ta charytatywna działalność Hezbollahu istnieje jednak wyłącznie dzięki hojnemu wsparciu zagranicznemu – partia nie musi, tak jak legalny rząd Libanu, bilansować wydatków i martwić się o braki funduszy w swoim budżecie[20].
Propaganda Hezbollahu: Wielki Szatan (USA) i Mały Szatan (Izrael)
Ideologia Hezbollahu jest silnie antyizraelska iantyzachodnia. Po pojawieniu się na scenie politycznej w 1985 roku, partia przedstawiła swój manifest. Zakładał on:
doprowadzenie do wycofania się wojsk izraelskich, następnie zniszczenie państwaIzrael (którego Hezbollah postrzega jako tzw. „małego szatana”) i ustanowienie rządów islamskich nadPalestyną, a zwłaszcza nadJerozolimą.
Hezbollah jest najbardziej wpływową partią szyicką w Libanie. Cieszy się poparciem przede wszystkim ubogiej ludności wiejskiej i miejskiej. Jednak ze względu na skomplikowaną ordynację wyborczą, dyskryminującą szyitów, partia ta zdobywa jedynie kilkanaście mandatów w 128-osobowymlibańskim parlamencie[21]. Hezbollah wraz zRuchem Amal utworzył prosyryjskiBlok Rozwoju i Oporu, który wszedł razem z chrześcijańskimBlokiem Zmian i Reform w skład tzw.Sojuszu 8 Marca. Przewodniczącym klubu parlamentarnego jestMohammad Raad.
Uzbrojenie Hezbollahu znalezione w południowym Libanie przezSiły Obronne Izraela
Hezbollah postrzegaterroryzm jako metodę walki słabych i uciśnionych przeciwko silniejszym agresorom. Tego typu działalność prowadził głównie podczas wojny domowej. Wtedy celem ataku nie były tylko siły izraelskie, ale również wojska i placówka ONZ. W kwietniu 1983 roku dokonano zamachu terrorystycznego na ambasadę USA w Bejrucie, w którym zginęło 49 osób. Hezbollah obwinia się także o atak na koszaryKorpusu Amerykańskiej Piechoty Morskiej. Zginęło wówczas 240 żołnierzy marines. W tym samym czasie przeprowadzono ataki nafrancuskich spadochroniarzy wBejrucie (60 zabitych) oraz dowództwo armii izraelskiej wTyrze (50 zabitych).
Niektórzy przypisują Hezbollahowi udział w zamachu na ambasadę Izraela wBuenos Aires w roku 1992[22], mimo że nie ma na to niezbitych dowodów.
Od 1984 roku Hezbollah rozpoczął dokonywać na szeroka skalę porwań. Porywanymi okazywali się obywateleamerykańscy,francuscy,brytyjscy iniemieccy. Część z nich została później zwolniona, jednakże niektórzy z nich (np. amerykański pułkownik Higgins) zostali zamordowani.
Hezbollah dysponuje własnymi oddziałami zbrojnymi zwanymiAl-Muqawama al-Islamiyya (pol.Opór Islamski). W skład struktury militarnej wchodzi osiem pionów wojskowych wraz z własną służbą zdrowia i obsługą bateriikatiuszy.
Po wyciągnięciu wniosków z wcześniejszej klęski Palestyńczyków, których taktyka opierała głównie na prowadzeniu wojny pozycyjnej, Hezbollah obrał walkę partyzancką. Jego oddziały są w ciągłym ruchu i przeprowadzają ataki nocą. Bojownicy są wyposażeni w najnowocześniejszy sprzęt (m.in. wnoktowizory). Dużą rolę odgrywają siły rakietowe i artyleria. W latach 90. rozpoczęto silne ostrzeliwanie stref bezpieczeństwa oraz północnego Izraela.
Walka Hezbollahu z Izraelem miała na celu spowodowanie wycofania się wojsk izraelskich z Libanu (co nastąpiło do 2000 roku)[23]. Od tego roku ramię militarne Hezbollahu pozostało w południowym Libanie deklarując cel ochrony kraju[24], uwolnienie libańskich więźniów w Izraelu i odzyskanie terytoriumfarmy Shebaa[25], które obecnie jest okupowane przez Izrael (według ONZ obszar ten nigdy nie należał do Libanu, gdyż jest częścią Syrii). Liderzy Hezbollahu deklarują także solidarność z palestyńskim ruchem oporu i wspierają destrukcję państwa izraelskiego[26].
12 lipca 2006 roku w odpowiedzi na izraelską operację wStrefie Gazy nazywaną „Letni deszcz”) Hezbollah uprowadził (z terytorium Izraela) dwóch izraelskich żołnierzy. Incydent ten sprowokował wojska izraelskie do ataku na cele w Libanie (faktyczne i domniemane siedziby Hezbollahu, elementy infrastruktury komunikacyjnej Libanu, takie jak mosty, lotniska, drogi), co doprowadziło do intensywnegokonfliktu.
Jesienią 2012 Hezbollah zaangażował się w konflikt w Syrii po stronie sił rządowych, przeciw tamtejszym powstańcom i radykalnym islamistom sunnickim. Bojówki zbrojnego ramienia Hezbollahu specjalizowały się w walkach miejskich oraz zabójstwach. Na terenie Syrii na początku interwencji operowało 2000 szyickich bojowników. W 2013 liczba bojowników wzrosła do 10 tysięcy. W zamian za wsparcie rząd w Syrii uzbroił Hezbollah w rakiety dalekiego zasięguScud-B oraz ciężką broń[27]. Oficjalnie bojówki libańskie przyznały się do interwencji w Syrii podczas zwycięskiejbitwy o Al-Kusajr, która była największym sukcesem szyickich bojówkarzy. Na froncie walczyło ok. 3–5 tys. bojowników szyickich, z czego do maja 2013 poległo ponad stu. Oprócz pogranicza syryjsko-libańskiego bojownicy Hezbollahu walczyli również wHimsie, podDamaszkiem iw Aleppo[28]. Interwencja Hezbollahu w Syrii zmieniła charakter wojny domowej ze społeczno-politycznej na wyznaniową między szyitami ialawitami a sunnitami. Konflikt ten narasta także w samym Libanie, gdzie sytuacja jest coraz bardziej napięta i dochodzi do wybuchów przemocy, które mogą zmusić Hezbollah do wycofania się z Syrii i obrony swoich libańskich pozycji przed sunnitami[29].