Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Hezbollah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Hezbollah
‏حزب ﷲ‎
Ilustracja
Flaga Hezbollahu
Państwo

 Liban

Lider

Naim Kassem[1]

Data założenia

1982

Adres siedziby

Ad-Dahija,Bejrut

Ideologia polityczna

szyickiislamizm,
antysyjonizm,
panislamizm,
antyimperializm[2]

Liczba członków

ok. 100 000[3]

Barwy

     żółć     zieleń

Obecni posłowie
13/128
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Hezbollah (arab. ‏حزب ﷲ‎,Ḥizb Allāh, „partiaBoga”) –libańska partia politycznaradykalnychszyitów, utworzona w 1982[4][5]. Od początku była wspierana i finansowana przezIran,Syrię, a także przez dotacje jej zwolenników[6]. Organizacja sama siebie określa jako „antyimperialistyczna”[2].

Hezbollah jest uważany za organizacjęterrorystyczną przezStany Zjednoczone[7][8],Izrael[9],Kanadę[10],Argentynę[11],Wielką Brytanię[12],Holandię,Australię orazRadę Współpracy Zatoki Perskiej[13].Liga Państw Arabskich podzielała ten pogląd od 2016[14], ale zmieniła stanowisko w 2024[15]. Stany Zjednoczone zaczęły określać Hezbollah jako organizację terrorystyczną po jego atakach na amerykańskie bazy wojskowe i ambasadę amerykańską w Libanie w czasiewojny libańskiej w latach osiemdziesiątych[16]. NatomiastUnia Europejska wpisała na listę organizacji terrorystycznych zbrojne skrzydło Hezbollahu (w reakcji m.in. nazamach w Burgasie z 2012 roku), utrzymując zarazem dialog ze współtworzonym przez Hezbollah libańskim rządem[17].

Nazwa Organizacji Hezbollah pochodzi od słów „Partia Boga” i są to słowa zKoranu (58.22):

On wprowadzi ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki; oni będą tam przebywać na wieki. Bóg znalazł w nich upodobanie i oni mają upodobanie w Nim. Oni stanowiąpartię Boga. O, tak! Zaprawdę, partię Boga – oni są szczęśliwi!

Początki Hezbollahu

[edytuj |edytuj kod]

Hezbollah powstał w 1982 roku, podczaslibańskiej wojny domowej, kiedy to władzeirańskie wysłały do okupowanego przezwojska izraelskie Libanu 1200-osobowy kontyngent instruktorów z elitarnych oddziałówKorpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Mieli oni za zadanie tworzenie antyizraelskiego ruchu oporu w południowym Libanie. Rozpoczął teżindoktrynację, wspieranie finansowe, szkolenie i uzbrajanie miejscowej ludności.

Wkrótce organizacja zaczęła skupiać wokół siebie miejscowych ochotników, pomniejsze partieszyickie oraz niektórych członków milicjiAmal. W libańskiej wojnie domowej Hezbollah walczył zSiłami Obronnymi Izraela i podlegającą imArmią Południowego Libanu. Początkowo współpracował z Amal i Syrią, ale w lutym 1987 r. doszło do starć z Syryjczykami, a w maju 1988 r. wybuchła otwarta wojna między Hezbollah i Amal[18].

Kierownictwo i struktura organizacji

[edytuj |edytuj kod]

Duchowym ojcem Hezbollahu był zmarły 4 lipca 2010 szejkMohammed Hussein Fadlallah, zaś jego wieloletnim przywódcąHasan Nasr Allah (zabity 27 września 2024).

Organizacja kierowana jest przezszurę, czyli radę, w skład której wchodzi dwunastu duchownych, wraz z wyspecjalizowanymi komitetami zajmującymi się sprawami ideologicznymi, politycznymi, propagandowymi, wojskowymi i sądowymi. W głównych rejonach działania Hezbollahu (dolina Bekaa, południowyBejrut i południowy Liban) istnieją mniejsze rady i komitety podlegające radzie głównej, która przekazuje im ogólne dyrektywy do swych pomniejszych organów, zaś te formułują konkretne decyzje i dopilnowują wykonania ich w terenie.

Państwo w państwie

[edytuj |edytuj kod]

Na terenie Libanu Hezbollah zbudował swego rodzaju „państwo w państwie”, które znajduje sięde facto poza kontrolą władz Libanu. Hezbollah zajmuje się ekstensywnym programem rozwoju socjalnego. Prowadzi przynajmniej cztery szpitale, 12 klinik, 12 szkół i dwa centra agro-gospodarcze. Pomoc medyczna organizowana przez Hezbollah jest tańsza niż w większości szpitali prywatnych w Libanie[19]. Ta charytatywna działalność Hezbollahu istnieje jednak wyłącznie dzięki hojnemu wsparciu zagranicznemu – partia nie musi, tak jak legalny rząd Libanu, bilansować wydatków i martwić się o braki funduszy w swoim budżecie[20].

Ideologia

[edytuj |edytuj kod]
Propaganda Hezbollahu: Wielki Szatan (USA) i Mały Szatan (Izrael)

Ideologia Hezbollahu jest silnie antyizraelska iantyzachodnia. Po pojawieniu się na scenie politycznej w 1985 roku, partia przedstawiła swój manifest. Zakładał on:

  • ustanowienie w Libanierepubliki islamskiej na wzór Iranu;
  • doprowadzenie do wycofania się z terytorium Libanu siłONZ, głównieamerykańskich ifrancuskich;
  • zwalczanie wszelkich wpływów świata zachodniego;
  • doprowadzenie do wycofania się wojsk izraelskich, następnie zniszczenie państwaIzrael (którego Hezbollah postrzega jako tzw. „małego szatana”) i ustanowienie rządów islamskich nadPalestyną, a zwłaszcza nadJerozolimą.

Działalność polityczna

[edytuj |edytuj kod]

Hezbollah jest najbardziej wpływową partią szyicką w Libanie. Cieszy się poparciem przede wszystkim ubogiej ludności wiejskiej i miejskiej. Jednak ze względu na skomplikowaną ordynację wyborczą, dyskryminującą szyitów, partia ta zdobywa jedynie kilkanaście mandatów w 128-osobowymlibańskim parlamencie[21]. Hezbollah wraz zRuchem Amal utworzył prosyryjskiBlok Rozwoju i Oporu, który wszedł razem z chrześcijańskimBlokiem Zmian i Reform w skład tzw.Sojuszu 8 Marca. Przewodniczącym klubu parlamentarnego jestMohammad Raad.

Działalność terrorystyczna

[edytuj |edytuj kod]

Zamachy

[edytuj |edytuj kod]
Uzbrojenie Hezbollahu znalezione w południowym Libanie przezSiły Obronne Izraela

Hezbollah postrzegaterroryzm jako metodę walki słabych i uciśnionych przeciwko silniejszym agresorom. Tego typu działalność prowadził głównie podczas wojny domowej. Wtedy celem ataku nie były tylko siły izraelskie, ale również wojska i placówka ONZ. W kwietniu 1983 roku dokonano zamachu terrorystycznego na ambasadę USA w Bejrucie, w którym zginęło 49 osób. Hezbollah obwinia się także o atak na koszaryKorpusu Amerykańskiej Piechoty Morskiej. Zginęło wówczas 240 żołnierzy marines. W tym samym czasie przeprowadzono ataki nafrancuskich spadochroniarzy wBejrucie (60 zabitych) oraz dowództwo armii izraelskiej wTyrze (50 zabitych).

Niektórzy przypisują Hezbollahowi udział w zamachu na ambasadę Izraela wBuenos Aires w roku 1992[22], mimo że nie ma na to niezbitych dowodów.

Porwania

[edytuj |edytuj kod]

Od 1984 roku Hezbollah rozpoczął dokonywać na szeroka skalę porwań. Porywanymi okazywali się obywateleamerykańscy,francuscy,brytyjscy iniemieccy. Część z nich została później zwolniona, jednakże niektórzy z nich (np. amerykański pułkownik Higgins) zostali zamordowani.

Walka zbrojna

[edytuj |edytuj kod]

Hezbollah dysponuje własnymi oddziałami zbrojnymi zwanymiAl-Muqawama al-Islamiyya (pol. Opór Islamski). W skład struktury militarnej wchodzi osiem pionów wojskowych wraz z własną służbą zdrowia i obsługą bateriikatiuszy.

Po wyciągnięciu wniosków z wcześniejszej klęski Palestyńczyków, których taktyka opierała głównie na prowadzeniu wojny pozycyjnej, Hezbollah obrał walkę partyzancką. Jego oddziały są w ciągłym ruchu i przeprowadzają ataki nocą. Bojownicy są wyposażeni w najnowocześniejszy sprzęt (m.in. wnoktowizory). Dużą rolę odgrywają siły rakietowe i artyleria. W latach 90. rozpoczęto silne ostrzeliwanie stref bezpieczeństwa oraz północnego Izraela.

Walka Hezbollahu z Izraelem miała na celu spowodowanie wycofania się wojsk izraelskich z Libanu (co nastąpiło do 2000 roku)[23]. Od tego roku ramię militarne Hezbollahu pozostało w południowym Libanie deklarując cel ochrony kraju[24], uwolnienie libańskich więźniów w Izraelu i odzyskanie terytoriumfarmy Shebaa[25], które obecnie jest okupowane przez Izrael (według ONZ obszar ten nigdy nie należał do Libanu, gdyż jest częścią Syrii). Liderzy Hezbollahu deklarują także solidarność z palestyńskim ruchem oporu i wspierają destrukcję państwa izraelskiego[26].

 Osobny artykuł:II wojna libańska.

12 lipca 2006 roku w odpowiedzi na izraelską operację wStrefie Gazy nazywaną „Letni deszcz”) Hezbollah uprowadził (z terytorium Izraela) dwóch izraelskich żołnierzy. Incydent ten sprowokował wojska izraelskie do ataku na cele w Libanie (faktyczne i domniemane siedziby Hezbollahu, elementy infrastruktury komunikacyjnej Libanu, takie jak mosty, lotniska, drogi), co doprowadziło do intensywnegokonfliktu.

 Osobny artykuł:Kampania w Górach Kalamun.

Jesienią 2012 Hezbollah zaangażował się w konflikt w Syrii po stronie sił rządowych, przeciw tamtejszym powstańcom i radykalnym islamistom sunnickim. Bojówki zbrojnego ramienia Hezbollahu specjalizowały się w walkach miejskich oraz zabójstwach. Na terenie Syrii na początku interwencji operowało 2000 szyickich bojowników. W 2013 liczba bojowników wzrosła do 10 tysięcy. W zamian za wsparcie rząd w Syrii uzbroił Hezbollah w rakiety dalekiego zasięguScud-B oraz ciężką broń[27]. Oficjalnie bojówki libańskie przyznały się do interwencji w Syrii podczas zwycięskiejbitwy o Al-Kusajr, która była największym sukcesem szyickich bojówkarzy. Na froncie walczyło ok. 3–5 tys. bojowników szyickich, z czego do maja 2013 poległo ponad stu. Oprócz pogranicza syryjsko-libańskiego bojownicy Hezbollahu walczyli również wHimsie, podDamaszkiem iw Aleppo[28]. Interwencja Hezbollahu w Syrii zmieniła charakter wojny domowej ze społeczno-politycznej na wyznaniową między szyitami ialawitami a sunnitami. Konflikt ten narasta także w samym Libanie, gdzie sytuacja jest coraz bardziej napięta i dochodzi do wybuchów przemocy, które mogą zmusić Hezbollah do wycofania się z Syrii i obrony swoich libańskich pozycji przed sunnitami[29].

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]
Zobacz hasłoHezbollah w Wikisłowniku

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Hezbollah ma nowego przywódcę. Zastąpi Hasana Nasrallaha [online], Polska Agencja Prasowa, 29 października 2024 (ang.).
  2. abSamerS. Shehata SamerS.,Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change, Routledge, s. 176,ISBN 0-415-78361-5 .
  3. Lebanon's Hezbollah chief Nasrallah says group has never been stronger. Reuters. [dostęp 2022-03-30]. (ang.).
  4. Hezbollah, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-28] .
  5. hasło w Encarcie. encarta.msn.com. [zarchiwizowane ztego adresu (2006-08-09)]..
  6. Lebanon: The many faces and hands of Hezbollah. irinnews.org.
  7. U.S. Department of State.Appendix B: Background Information on Terrorist Groups 2006-07-25.
  8. U.S. Department of State.Foreign Terrorist Organizations (FTOs) 2006-07-16.
  9. Summary of Terrorist Activity 2004 [online], Israel Ministry of Foreign Affairs (ang.).
  10. Office of the Superintendent of Financial Institutions Canada.Reference list 2006-07-25.
  11. Hezbollah branded as terrorist organization in Argentina, assets frozen [online], Jerusalem Post [dostęp 2019-07-19] .
  12. Britain bans Hezbollah - Middle East - Jerusalem Post [online], JPost [dostęp 2019-07-19] .
  13. GCC: Hezbollah terror group [online], Arab News, 3 czerwca 2013 [dostęp 2019-07-19] (ang.).
  14. Arab League labels Hezbollah terrorist organization [online], Reuters, 11 marca 2016 [dostęp 2019-07-19] (ang.).
  15. Ibrahim Al-Khazen: Arab League ceases labeling Hezbollah ‘terrorist organization’. Anadolu Ajansı, 2024-06-29. [dostęp 2024-10-03]. (ang.).
  16. VikramV. Dodd VikramV.,Hizbullah appeals to UK over ban, „The Guardian”, 13 czerwca 2005 (ang.).
  17. Hezbollah na czarnej liście UE. Polskie Radio.
  18. Jarosław Tomasiewicz:Terroryzm na tle przemocy politycznej (Zarys encyklopedyczny), Katowice 2000, s. 289
  19. Lebanon: The many hands and faces of Hezbollah 2006-07-25.
  20. Hezbollah’s Iran Money Trail: It’s Complicated. archive.ph.
  21. Wybory w Libanie – porażka Hezbolahu?. stosunkimiedzynarodowe.info, 2009-06-18. [dostęp 2011-04-02]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-12-24)]. (pol.).
  22. United States Department of State, April 2005.. [dostęp 2006-07-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (2006-07-25)].
  23. Al Jazeera FactPlik: Hezbollah.
  24. Turkish Daily News – Hizbollah attacks widens cracks in Lebanon. turkishdailynews.com.tr. [zarchiwizowane ztego adresu (2007-11-17)]. 2006-07-16.
  25. BBC News – In Focus: Shebaa farms 2000-05-25.
  26. Nicholas Blanford – Hizballah and Syria’s Lebanese Card 2004-09-14.
  27. Pociski balistyczne z arsenału prezydenta Syrii w rękach Hezbollahu?. Wirtualna Polska, 2012-06-06. [dostęp 2012-06-07]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-04-14)]. (pol.).
  28. Hezbollah stracił w Syrii ponad 100 ludzi”. Wirtualna Polska, 2013-05-23. [dostęp 2013-05-24]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-06-23)]. (pol.).
  29. Analiza Stratforu – Przeszkody na drodze do zwycięstwa syryjskiego reżimu w Aleppo. | [online], mscichowscy.pl [dostęp 2021-06-09] [zarchiwizowane zadresu 2013-10-14] (pol.).

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Partie polityczne Libanu
  • Bloki w Zgromadzeniu Narodowym
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hezbollah&oldid=78659769
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp