Syn Publiusa Aeliusa Hadrianusa Afera i Domicji Pauliny. W wieku 10 lat stracił ojca i znalazł się pod opieką późniejszego cesarzaTrajana. W 100 roku ożenił się zVibią Sabiną (która miała wówczas 12 lat) – wnuczką siostry cesarza.
Pełnił wiele funkcji publicznych. Był jednym z decemwirów, trybunem drugiego legionu,kwestorem w roku 101,trybunem ludowym w roku 105,pretorem około roku 106,konsulem w latach 108 i 109 lub 110,legatem w czasie wyprawy przeciw Partom, dowódcąLegio I Minervia, legatem Syrii oraz legatem pretora do Dolnej Panonii.
Po śmierci Trajana, Hadrian w wieku 41 lat zostałcesarzem rzymskim. Wiadomość o tym zastała go 11 sierpnia, gdy przebywał wAntiochii. W roku 118 zawitał doRzymu, gdzie pozostał przez 3 lata. W 121 roku udał się doGalii. Zajął się umacnianiem fortyfikacji. W roku 122 znalazł się wBrytanii, gdzie zlecił budowę umocnieńlimesowych –Wału Hadriana. Zreformował system podatkowy, złagodził prawa dotyczące niewolników[1]. ZleciłSalwiuszowi Julianowi wydanie instrukcji prawnych dlapretorów zwane edyktem wieczystym (edictum perpetuum). Głównym założeniem jego polityki zagranicznej była rezygnacja z dalszych podbojów i zabezpieczenie granicImperium Romanum. Od 129 roku nazywany był:Hadrianos Sebastos Olympios. W okresie 132–135 stłumiłpowstanie w Judei, a nazwę stolicy – Jerozolima – zmienił naColonia Aelia Capitolina[2]. UsynowiłCejoniusza Kommodusa iAntoninusa Piusa, był trzecim z tzw.pięciu dobrych cesarzy. Pod koniec życia, mocno schorowany Hadrian (chorował między innymi napuchlinę wodną) zaczął podejmować kontrowersyjne decyzje, które głównie godziły w arystokrację. Po śmierci mimo to senat, z dość dużymi oporami, uchwalił jegodeifikację.
Dał się poznać jako mecenas sztuki i nauki. Szczególną uwagą darzył kulturę grecką. Napisał niezachowaneĆwiczenia retoryczne różne (Meletai)[3], był autorem wielu wierszy, mów, napisałautobiografię, rzeźbił oraz malował. Jeden z niewielu ocalałych wierszy jego autorstwaAnimula vagula, blandula w polskim przekładzie brzmi:
Duszyczko moja, tkliwa i ruchliwa, Gościu ty ciała mojego i druhno, Co pójdziesz teraz w ostępy ciemności, Twarde i nagie, i pełne bladości, A żartów stroić już zwykłych nie będziesz
Budowle powstałe z inicjatywy Hadriana wRzymie to między innymi monumentalny grobowiecimperatora i jego rodziny (znany obecnie jakoZamek św. Anioła), orazświątynia Wenery i Romy przyForum Romanum od stronyKoloseum. Odbudował również zniszczony w pożarze w roku 80Panteon. Z przekazuAppiana (Bellum civile II 14,86) wynika, że w trakcie swej podróży po Egipcie stał się pierwszym odkrywcą egipskich starożytności (polecił odkopać grobowiec) i konserwatorem tamtejszych zabytków[4].
Hadrian był również znany ze swojegohomoseksualnego związku z przeszło 30 lat młodszym od niegoAntinousem, młodym Grekiem, który towarzyszył cesarzowi w jego podróżach. Kiedy Antinous poniósł śmierć wNilu, Hadrian przeprowadził jegodeifikację. Kult Antinousa miał w społeczeństwie trwać kilka wieków[potrzebny przypis].
Hadrian był również pierwszym rzymskim cesarzem, który nosiłbrodę. Ta moda miała przetrwać aż do panowaniaKonstantyna Wielkiego (306–337).
_01.jpg)
