Granica międzypaństwowa

Państwagraniczące	Polska  Rumunia
Okres istnienia	1919–1939
W obecnym przebiegu	nie istnieje
Długość	338[1] km
Multimedia w Wikimedia Commons

Granica polsko-rumuńska − istniejąca wokresie międzywojennym granica państwowa o długości 338km^[a] pomiędzyII Rzeczpospolitą iKrólestwem Rumunii.

Rumuńska armia zajęła dawnyhabsburski kraj koronnyBukowinę oraz południowo-wschodnią częśćGalicji, ograniczoną linią łączącą rzekiDniestr iCisa, do końca maja 1919 roku (zob.Okupacja Pokucia przez Rumunię). Bukowina była zamieszkana przezRumunów iUkraińców, natomiast południowo-wschodnia Galicja była ukraińskojęzyczna, z wyjątkiem polskiego osadnictwa w miastach. Wojska polskie opanowały natomiast pozostałe terytoriumGalicji Wschodniej zeStanisławowem włącznie do połowy lipca 1919. W ramach regulowania granicy w sierpniu 1919 Rumuni przekazali Polsce kontrolowane przez siebie terytoria galicyjskie. Granica pomiędzy obu państwami miała przebieg taki jak przedwojenna granica międzykrajami koronnymiPrzedlitawii –Galicją iBukowiną^[3].

Granica polsko-rumuńska rozpoczynała się odtrójstykupolsko-czechosłowacko-rumuńskiego, położonego na szczycieStogu (1653 m n.p.m.) wKarpatach Marmaroskich. Dalej podążała na wschód grzbietem tego masywu aż do położonego naPrzełęczy Banulskiej źródła potoku Munczelus (Menczył). Od tego miejsca granica skręcała na północ i biegła wzdłuż Munczelusu, następnie Perkałabu,Białego Czeremoszu iCzeremoszu aż dochodziła do jego ujścia doPrutu. Potem wędrowała na północ, wprost doDniestru. Trójstyk polsko-rumuńsko-radziecki, będący ostatnim punktem granicy polsko-rumuńskiej, znajdował się u ujściaZbruczu doDniestru. Dokładnie opisana w Końcowym Protokole Delimitacyjnym między Polską a Rumunią podpisanym 17 maja 1935 roku^[4].

Wyznaczenie granicy z Rumunią przeciągnęło się do lat trzydziestych. Było trudne ze względu na pretensje Rumunów do południowej, górskiej częściPokucia. Polacy odrzucili pomysł wymiany terytorium Bukowiny za południowe Pokucie, m.in. z powodu odkrytych złóż mineralnychGór Czywczyńskich.

Granicę wyznaczały żeliwne słupy graniczne – mniejsze, zwieńczone sześcianem z literami P i R, oraz większe, z godłami na tabliczkach ponad sześcianami^[5]. Granica państwowa przebiegała wzdłuż południowych granicwojewództwa stanisławowskiego iwojewództwa tarnopolskiego.

Wokresie międzywojennym na granicy funkcjonowało kilkaprzejść granicznych, z których najważniejsze znajdowały się naDniestrze wZaleszczykach oraz w doliniePrutu zaŚniatynem. Szczególnie to pierwsze odegrało bardzo dużą rolę we wrześniu 1939 roku – wtedy to oddziały polskie przechodziłyzaleszczycki most w nadziei kontynuowania walki z Niemcami i Sowietami przy boku zachodnich sojuszników – Francji i Anglii. Nadzieje te okazały się złudne, gdyż żołnierze zostali internowani i przewiezieni do obozów wDobrudży.

Konwencja z 7 grudnia 1929 roku pomiędzy Polską i Rumunią ustaliła następujące przejścia graniczne^[6]:

• Kozaczówka –Prigorodoc
• Zaleszczyki –Crișciatec
• Jasienów Polny –Babin (w budowie)
• Śniatyn-Załucze –St. Grigore-Ghica-Vodă (kolejowe)
• Kułaczyn –Orășeni (w budowie)
• Załucze –Vășcăuți (filia urzędu celnego Śniatyn-Załucze)
• Kuty –Vijnița

• Uście Biskupie –Sămușeni
• Gródek –Vasilău șiCuleuți
• Jabłonica –Iablonița

• Michał Jurecki: Bukowina. Kraina łagodności. Kraków: Wydawnictwo Bezdroża, 2001.ISBN 83-913283-2-5. Brak numerów stron w książce
• Henryk Dominiczak: Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów 966–1996. Warszawa: Wydawnictwo „Bellona”, 1997.ISBN 83-11-08618-4.

• Muzeum polskich formacji granicznych. muzeumsg.pl. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-02-18)].
• Borucki Tomasz, Trolla Mateusz: „Rozgraniczenie II Rzeczypospolitej z Rumunią, cz. I”
• Borucki Tomasz, Trolla Mateusz: „Rozgraniczenie II Rzeczypospolitej z Rumunią, cz. II”

• p
• d
• e

Granice Polski

Granice obecne (od 1993)	z Białorusią z Czechami z Litwą z Niemcami z Rosją ze Słowacją z Ukrainą
GranicePRL(1945–1989) i nieistniejąceIII RP(1989–1993)	z Czechosłowacją(1945–1992) ze Związkiem Radzieckim(1945–1991) z NRD(1949–1990)
GraniceII RP (1918–1939)	z Czechosłowacją z Litwą z Litwą Środkową(1920–1922) z Łotwą(od 1919) z Niemcami(1921–1939) z Rumunią ze Słowacją(1939) z Wolnym Miastem Gdańskiem(od 1920) z Węgrami(1939) ze Związkiem Radzieckim(1921–1939)
GraniceI RP (1569–1795)	z Austrią z Brandenburgią(do 1701) z Chanatem Krymskim(do 1667) z Hospodarstwem Mołdawskim(do 1793) z Księstwem Kurlandii z Księstwem Pomorskim(do 1637) z Księstwem Siedmiogrodu(do 1688) z Prusami(od 1701) z Prusami Książęcymi(do 1701) z Rosją ze Szwecją(do 1722) z Turcją(do 1792)
Inne granice historyczne	z Rusią Kijowską z Rusią Halicko-Włodzimierską ze Złotą Ordą z Księstwem Słupskim z Państwem Krzyżackim

• Zobacz też portal Polska

• Granica polsko-rumuńska
• Granice Rumunii
• Stosunki polsko-rumuńskie (II Rzeczpospolita)
• Kształtowanie granic i ustroju II Rzeczypospolitej
• Rumunia w XX wieku

• Szablon cytowania książki – brak numeru strony