SygnatariuszkaDeklaracji niepodległości Izraela. Była nazywana „Żelazną Damą” izraelskiej polityki na długo przed przylgnięciem tego określenia doMargaret Thatcher. Pierwsza (i jak dotychczas jedyna) kobieta na stanowisku szefa rządu Izraela, a takżetrzecia premier na świecie.
Urodziła się 3 maja 1898 roku wKijowie[2] jako Golda Mabowicz[3]. Była córką Blume Naidicz i Mosze Mabowicza[4]. W swej autobiografii napisała, że jej najwcześniejsze wspomnienie to ojciec barykadujący drzwi wejściowe na wieść o nadchodzącym pogromie. Meir miała siedmioro rodzeństwa: dorosłości, oprócz niej samej, dożyły siostry Szejna i Tzipke. W 1903 roku ojciec wyjechał doUSA, reszta rodziny przeprowadziła się doPińska[3], a starsza siostra Goldy Szejna, zaangażowała się w działalność w radykalnej organizacjisyjonistyczno-rewolucyjnej. Ta aktywność siostry bardzo imponowała Goldzie i jednocześnie zmusiła resztę rodziny do wyjazdu do Stanów Zjednoczonych.
W 1906 roku jej rodzina wyemigrowała doStanów Zjednoczonych i osiedliła się wMilwaukee w stanieWisconsin[5]. Ojciec pracował w warsztatach kolejowych, a matka w sklepie spożywczym. Gdy Meir ukończyła 14 lat, matka nakazała jej zakończyć edukację i wyjść za mąż. Meir uciekła z domu, wyjechała doDenver, gdzie mieszkała jej siostra Szejna. Przebywała tam przez rok. W tym czasie poznała Morrisa Meyersona, późniejszego męża. Powróciła do Milwaukee w wieku 18 lat. Po ukończeniu szkół pracowała tam jako nauczycielka. W tym czasie była także już działaczką młodzieżowego ruchu syjonistycznegoHabonim. Brała udział w wiecach, przemawiała często publicznie, opowiadając się zasyjonizmemsocjalistycznym. Nierzadko także gościła osoby przybyłe zPalestyny. Formalnie wstąpiła do Syjonistycznej Organizacji Pracy w1915 roku.
Poślubiła Morrisa Meyersona i w 1921 roku wraz z mężem i siostrą Szejną wyemigrowała do Palestyny[5].
Rodzina Meyersonów była jedną z pierwszych, które osiedliły się wkibucuMerchawja. Początkowo ich podanie o zamieszkanie w kibucu zostało odrzucone, jednak wkrótce uzyskali zgodę. W tym czasie ujawniły się talenty przywódcze Meir, członkowie kibucu wybrali ją na swojego przedstawiciela w centrali związków zawodowychHistadrut[2]. W 1924 roku rodzina opuściła wspólnotę z powodu Meyersona, któremu znużył się ten sposób życia.
W 1924 roku Meyersonowie osiedlili się wJerozolimie (przez krótki czas mieszkając uprzednio wTel Awiwie) i Meir rozpoczęła działalność polityczną. Była współzałożycielką Socjaldemokratycznej Robotniczej Partii Izraela (Mapai) oraz organizacji związkowej Powszechnej Organizacji Robotników Żydowskich w Ziemi Izraela (Histadrut), w której była przewodniczącą sekcji politycznej.
W tym czasie urodziła dwójkę dzieci – Menachema i Sarę. Powinności służbowe zmusiły Meir do przeprowadzki z dziećmi do Tel Awiwu, podczas gdy jej mąż pozostał w Jerozolimie. Małżeństwo żyło oddzielnie, uzyskali sądową separację, ale nigdy nie wzięli rozwodu. Meyerson zmarł w1951 roku.
Pozycja Meir w Histadrucie stale się wzmacniała, podobnie jak znaczenie tej organizacji, która wkrótce stała się nieoficjalnym „rządem” Brytyjskiego Mandatu Palestyny. W 1946 roku, w wyniku zaniepokojenia tą sytuacją Brytyjczyków, nastąpiła fala aresztowań liderów syjonistycznych, ominęło to jednak Meir. Jako liderka Histadrutu prowadziła równocześnie negocjacje z władzami brytyjskimi, jak również z radykalnymi terrorystycznymi żydowskimi organizacjami podziemnymi.
Była sygnatariuszkąDeklaracji niepodległości Izraela 14 maja 1948 roku[5]. Później tak opisywała to wydarzenie:Po podpisaniu, popłakałam się. Gdy studiowałam historię amerykańską, jako uczennica, czytałam o tych, którzy podpisali Deklarację Niepodległości, nie mogłam wyobrazić sobie prawdziwych ludzi robiących to. A wtedy ja siedziałam i podpisywałam deklarację niepodległości. Następnego dnia Izrael został zaatakowany przez połączone siłyEgiptu,Syrii,Libanu,Transjordanii iIraku. Meir otrzymała pierwszy paszport przyznany przez Państwo Izrael i wyjechała do USA w celu zbierania pieniędzy na nowo powstały kraj.
W czerwcu 1948 roku została pierwszym ambasadoremIzraela wZSRR. Pełniła to stanowisko bardzo krótko, do 1949 roku. W czasie swojego pobytu wMoskwie, była stale „niepokojona” przez tysiące rosyjskich Żydów, pragnących wyjechać do Izraela z powodu nasilających się represji reżimu stalinowskiego. Szczególnie znane stało się zdjęcie, widniejące zresztą na jednym z banknotów izraelskich (konkretnie na banknocie dziesięcioszeklowym z 1985 roku), przedstawiające tłum rosyjskich Żydów otaczających Meir i podrzucających ją w powietrze ze szczęścia.
W 1949 roku została wybrana do izraelskiegoparlamentuKnesetu i zasiadała w nim nieprzerwanie do 1974 roku[5]. W latach 1949–1956 była ministrem pracy[5]. Działała na rzecz budowy nowych domów dlaimigrantów i starała się ułatwić im integrację poprzez tworzenie miejsc pracy. W 1956 roku została ministrem spraw zagranicznych w rządzie premieraDawida Ben Guriona. To on poprosił ją o zmianę nazwiska na brzmiące bardziej z hebrajska. Tak więc po tym, gdy w roku 1951 została wdową, w 1956 zmieniła nazwisko na hebrajskie „Meir”[5] (płonąć jasno).
W latach 1956–1958, okresie drugiej fali emigracji Żydów zPolski do Izraela, Golda Meir zaproponowała selekcję imigrantów. W liście do ambasadora Izraela w Polsce Katriela Kaca napisała: „W komitecie koordynacyjnym zgłoszono propozycję, by poinformować polski rząd, że życzymy sobie wprowadzenia selekcji żydowskiej emigracji do Izraela, bo nie możemy dłużej przyjmować chorych i niepełnosprawnych osób. Proszę o opinię, czy da się to wytłumaczyć Polakom bez szkody dla imigracji”[6].
W latach 60. zdiagnozowano u Meirchłoniaka złośliwego. Informację tę trzymała w tajemnicy w obawie przed możliwymi zarzutami że jest niezdolna do pracy. Jednak z tego powodu w 1965 roku zrezygnowała ze stanowiska w rządzie. Wkrótce jednak wróciła do polityki, w 1966 roku została sekretarzem generalnym partiiMapai, a w 1969 roku przewodniczącąIzraelskiej Partii Pracy.
Meir wspólnie z Richardem Nixonem i jego żoną Pat w 1973 roku
Po nagłej śmierci premieraLewiego Eszkola, 17 marca 1969 roku została wybrana przez partię na jego następczynię. Gdy obejmowała to stanowisko, Izrael właśnie przejął znaczne obszary terenów arabskich w wyniku zwycięstwa wwojnie sześciodniowej w 1967 roku. Meir jednak musiała dać sobie radę z ciągłymi atakami wojsk egipskich, jakie miały miejsce wzdłużKanału Sueskiego, co wkrótce zostało nazwane tzw. „wojną na wyczerpanie”.
W październiku 1969 roku poprowadziła lewicowy blok partyjny Wspólny Front Robotników Izraela (Ma’arach) do zwycięstwa w wyborach parlamentarnych i ponownie przyjęła stanowisko premiera.
Przez długi czas izraelski wywiad nie był w stanie ze stuprocentową pewnością określić, w którym momencie nastąpi atak sił arabskich na Izrael. Udało mu się to dopiero na dzień przed inwazją. Sześć godzin przed inwazją, Meir spotkała się z generałamiMosze Dajanem iDawidem Elazarem. Ten pierwszy twierdził, że wojna może się nie zacząć, podczas gdy ten drugi opowiadał się za prewencyjnym uderzeniem na Syrię. Meir zdecydowała się na wyczekiwanie, wiedząc że Izrael musi dbać o swój wizerunek, szczególnie w obliczu możliwego embarga handlowego i na ropę naftową ze strony państw europejskich. Po zakończeniuwojny Jom Kipur i krytyce wywołanej początkowymi porażkamiIzraela (wojna obnażyła wiele słabych punktów w strukturze państwa) 11 kwietnia 1974 roku Golda Meir ustąpiła z urzędu premiera na swoje życzenie. Wycofała się z życia publicznego i zajęła pisaniem książek.
_cropped.jpg)
