 | |||
| Data i miejsce urodzenia | 27 października 1842 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 17 lipca 1928 | ||
| Premier Włoch Prezes Rady Ministrów Królestwa Włoch (Presidente del Consiglio dei ministridel Regno d'Italia) | |||
| Okres | od 11 maja 1892 | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Okres | od 3 listopada 1903 | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Okres | od 29 maja 1906 | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Okres | od 30 marca 1911 | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Okres | od 15 czerwca 1920 | ||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
 | |||
| Odznaczenia | |||
     | |||
| |||
Giovanni Giolitti (ur.27 października1842 wMondovì, zm.17 lipca1928 wCavour) – włoski polityk, mąż stanu, pięciokrotnypremier Włoch w latach 1892–1893, 1903–1905, 1906–1909, 1911–1914 oraz 1920–1921, w czasie urzędowania wprowadził wiele reform, m.in. powszechne prawo wyborcze, zakaz pracy nocnej, ograniczenie czasu pracy dzieci i kobiet[1].
Giovanni Giolitti był synem Giovenale, urzędnika sądowego, oraz Enrichetty Plochiù. Ukończył studia prawnicze naUniwersytecie Turyńskim. Pracował w administracji lokalnej i rządowej, w 1882 roku został członkiemIzby Deputowanych. Reprezentował w niej liberałów. W 1889 roku został ministrem skarbu, później także ministrem finansówad interim w rządzieFrancesca Crispiego. 16 maja 1892 roku otrzymał od króla misję sformowania własnego gabinetu. W latach 1901–1903 był ministrem spraw wewnętrznych w rządzieGiuseppe Zanardellego.
Jego rządy przeprowadziły szereg działań, z których najważniejszymi były: nacjonalizacja kolei i telefonii, ograniczenie czasu pracy nocnej oraz kobiet i dzieci, rozbudowa systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Wspierał nacjonalistyczną politykę zagraniczną Włoch, za jego rządów wybuchławojna z Turcją (1911–1912), w wyniku której Włochy objęły w posiadaniekolonie w Afryce Północnej. Pomimo swej życzliwości w stosunku doCesarstwa Niemieckiego był przeciwny przystąpieniu Włoch doI wojny światowej po stroniepaństw centralnych. Rządząc w latach 1920–1921 dopuścił do wzrostu wpływów faszystów włoskich.
Podczasfaszystowskiego zamachu stanu w 1922 roku przebywał na wakacjach we Francji. Początkowo popierał rządyBenito Mussoliniego. Po zabójstwieGiacomo Matteotiego, wraz zVittorio Orlando iAntonio Salandrą, wystosował protest przeciwko ograniczaniu swobód obywatelskich. Na przełomie 1924 i 1925 roku oficjalnie przestał wspierać poczynania faszystów, potępiał również kult Mussoliniego. 21 grudnia 1925 roku zrezygnował z funkcji członka Rady Prowincji Cuneo, odchodząc całkowicie z polityki i osiadł w Cavour. Jeszcze raz wystąpił publicznie 16 marca 1928 roku, protestując przeciw nowej ordynacji wyborczej. Trzy miesiące później stan jego zdrowia gwałtownie się pogorszył. Zmarł w Cavour 17 lipca 1928 roku.
Jego wnukiem byłAntonio Giolitti (1915–2010), powojenny polityk lewicowy.
