Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

George Harrison

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł od 2017-05 zawiera treści, przy którychbrakuje odnośników do źródeł.
Należy dodaćprzypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listyźródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach:Encyklopedia PWN •Google Books • Google Scholar •BazHum •BazTech •RCIN • Internet Archive (texts /inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się wdyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tego artykułu.
George Harrison
Ilustracja
George Harrison (1974)
Data i miejsce urodzenia

25 lutego1943
Liverpool

Data i miejsce śmierci

29 listopada2001
Los Angeles

Przyczyna śmierci

rak krtani

Instrumenty

gitara elektryczna,gitara akustyczna,sitar,ukulele,mandolina,gitara basowa,instrumenty klawiszowe

Gatunki

rock

Zawód

wokalista,kompozytor,tekściarz,gitarzysta,producent filmowy

Aktywność

1957–2001

Wydawnictwo

Parlophone,Capitol,Apple, Vee-Jay,EMI, Dark Horse Records

Powiązania

The Beatles,Traveling Wilburys,Plastic Ono Band

Odznaczenia
Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

George Harrison (ur.25 lutego1943 wLiverpoolu[1], zm.29 listopada2001 wLos Angeles wKalifornii[2]) –angielskimultiinstrumentalista ikompozytormuzykirockowej,producent filmowy, członek legendarnego zespołu muzycznegoThe Beatles.

Artysta jako jeden z czwórki Beatlesów zdobył ogólnoświatową popularność, kontynuując po rozpadzie grupy dalszą karierę, zarówno jako solista, jak i współzałożycielTraveling Wilburys.

Od końca lat siedemdziesiątych do początku lat dziewięćdziesiątych działał jako producent filmowy spod znakuHandMade Films(inne języki) – założonego razemDenisem O’Brianem przedsiębiorstwa kinematograficznego, odpowiedzialnego za produkcję takich filmów, jak:Żywot BrianaMonty Pythona,Bandyci czasu (1981) iBrazil (1985)Terry’ego Gilliama orazNiespodzianka z Szanghaju (1986) zSeanem Pennem iMadonną.

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Młodość i członkostwo w The Beatles

[edytuj |edytuj kod]

Uczęszczał doLiverpool Institute High School for Boys(inne języki), jednak szkoły nie ukończył[3]. Już w młodym wieku sam nauczył się dobrze grać na gitarze. W wieku 13 lat wraz z bratem Peterem i szkolnym kolegą założył trio rockandrollowe o nazwie The Rebels[3]. W tym okresie porzucił szkołę na rzecz kariery muzycznej[3]. Za namową kolegi szkolnegoPaula McCartneya w 1958 dołączył jako gitarzysta do zespołuThe Quarrymen[4], przekształconego wkrótce wThe Beatles. Występował także z zespołem Lesa Stewarta[5]. Współpracował także z innymi muzykami, m.in. zErikiem Claptonem,Bobem Dylanem orazRavi Shankarem. Wyrażał szczególnie duże zainteresowanie muzyką, filozofią i religią hinduską[6]; jego zasługą była ich popularyzacja w latach 60. na Zachodzie, co wywarło duży wpływ na ruchhippisów. W zespole The Beatles był najlepszym instrumentalistą, grał przede wszystkim na gitarze prowadzącej, wprowadził też do muzyki popularnej hinduskisitar (piosenka „Norwegian Wood [This Bird Has Flown]”).

Autorsko Harrison pozostawał jednak w cieniu kierującego zespołem duetuLennon/McCartney, toteż niewiele jego kompozycji weszło do repertuaru zespołu (w sumie 22 własne kompozycje na ponad 200 utworów zespołu). Były to m.in. „Don't Bother Me(inne języki)”, sarkastyczna „Taxman” (niekiedy uznawana za pierwszą piosenkę antyrządową), orientalna „Within You Without You”, antymieszczański manifest w „Piggies(inne języki)”, „While My Guitar Gently Weeps”, „Here Comes the Sun” czy najsłynniejszy przebój Harrisona – „Something”, będący drugim (po „Yesterday”) najczęściej nagrywanym przez innych wykonawców (m.in.Joe Cocker,Frank Sinatra,Shirley Bassey) utworem Beatlesów.

Kariera solowa

[edytuj |edytuj kod]
George Harrison w 1964 r.

Jeszcze za czasów Beatlesów wydał dwie płyty solowe. Pierwsza z nich,Wonderwall Music(inne języki) (1968), była płytą instrumentalną, stanowiącą ścieżkę dźwiękową do filmuWonderwall w reżyserii Joe Masotta[7]. Na albumie znalazła się muzyka indyjska, lecz także nawiązania docountry orazpsychodelicznego rocka. Kolejnym wydawnictwem była w znacznym stopniu eksperymentalna płytaElectronic Sound (1969)[8]. Po rozpadzie Beatlesów w1970 wydał trzypłytowy, solowy albumAll Things Must Pass, który został entuzjastycznie przyjęty przez krytykę i publiczność oraz rozszedł się w nakładzie 3 mln egzemplarzy na świecie[9]. Największym przebojem z tego albumu (jak i w całej solowej twórczości Harrisona) była piosenka „My Sweet Lord”, która jednak w późniejszych latach ze względu na kilka nut została uznana częściowo zaplagiat utworu żeńskiego zespołu lat 60. The Chiffons – „He’s So Fine”[10]. Komentarzem Harrisona do tej przykrej historii była sarkastyczna piosenka „This Song” z albumuThirty Three & 1/3(inne języki) (1976), w której gościnnie wystąpiłEric Idle z grupyMonty Python. Towarzyszył jej teledysk, którego akcja toczyła się na sali sądowej (sędzia prowadził rozprawę ze słuchawkami na uszach, sprawiedliwość nosiła przepaskę na oczach etc.).

Harrison był inicjatorem idei charytatywnych koncertów rockowych: 1 sierpnia1971 zorganizował wNowym Jorkukoncert dla głodującego Bangladeszu, z którego pośrednictwem zebrał w sumie 15 mln dol. Dokumentujący to wydarzenie album (wszystkie dochody z niego zostały przeznaczone na pomoc dla mieszkańców tego kraju) otrzymałnagrodę Grammy.

Singel „Give Me Love (Give Me Peace on Earth)” jako druga solowa piosenka Harrisona dotarła do pierwszego miejsca na amerykańskiej liścieHot 100. Jednakże już kolejny album,Dark Horse (1974), choć umiarkowanie popularny wUSA, przepadł na brytyjskich listach przebojów. W tym samym roku, jako pierwszy z Beatlesów, odbył tournée po USA iKanadzie, wraz z Ravi Shankarem, które – pomimo wyprzedanych biletów – nie było jednak udane (głównie z powodu nie najlepszej formy wokalnej artysty: krytycy przemianowali zarówno album, jak i towarzyszącą mu trasę koncertową zDark Horse naDark Hoarse, co można przetłumaczyć jakoMroczne Chrypienie – muzyk miał wówczas kłopoty z gardłem).

Harrison, najbardziej spośród pozostałych członków zespołuThe Beatles, podchodził ironicznie do kultu „Wielkiej Czwórki”, czego przykładem może być umieszczenie na swoim kolejnym albumieExtra Texture (Read All About It) (1975) piosenki nawiązującej do jednej z jego najbardziej znanej kompozycji, pochodzącej z okresu kiedy był Beatlesem – „While My Guitar Gently Weeps”. Jejsequel nosił tytuł „This Guitar (Can’t Keep From Crying)” (nową wersję tej piosenki nagrał zespółDave’a StewartaPlatinum Weird w2005, wykorzystując niedokończone nagranie z samym Harrisonem jako wokalistą). Innym dowodem na kpiące podejście Harrisona do muzycznej przeszłości jest jego epizodyczna rola dziennikarza w filmie Erica Idle’aThe Rutles – All You Need is Cash (1978), będącym satyrą na The Beatles.

George Harrison (trzeci od lewej) z resztą zespołu

Po śmierci Lennona Harrison nagrał przebój „All Those Years Ago” (1981), poświęcony zastrzelonemu koledze. Utwór, w którego nagraniu wzięli udziałRingo Starr orazPaul McCartney (który po raz pierwszy od czasów rozpadu zespołu wystąpił z George’em), znalazł się na albumieSomewhere in England oraz dotarł do drugiego miejsca na amerykańskiej liście przebojówHot 100. Kolejny album Harrisona pt.Gone Troppo (1982) przeszedł bez echa, do czego przyczyniła się odmowa artysty przy promocji albumu. Triumfalny powrót na pierwsze miejsca list przebojów zapewnił Harrisonowi albumCloud Nine z1987, wyprodukowany we współpracy zJeffem Lynnem. Pochodzący z tej płyty hit „Got My Mind Set on You” dotarł do pierwszego miejsca na liścieHot 100. W następnym roku wraz z kilkoma innymi artystami uformowałsupergrupęTraveling Wilburys, z którą nagrał dwie płyty, cieszące się bardzo dużym powodzeniem (pierwsza zdobyła nagrodęGrammy, druga powstała w1990).

Aktywność Harrisona w latach 90. była znikoma. W1992 wydał albumLive in Japan, będący zapisem bardzo udanej serii koncertów z grudnia 1991, podczas których towarzyszył mu wieloletni przyjacielEric Clapton. W kolejnych latach sporadycznie uczestniczył w sesjach nagraniowych takich wykonawców jakRingo Starr,Bill Wyman czyElectric Light Orchestra. W 1998 do kin IMAX w USA trafił film dokumentalnyEverest, w którym wykorzystano kilka piosenek Harrisona (m.in. „Here Comes the Sun”, „All Things Must Pass” czy „Give Me Love [Give Me Peace On Earth]”).

W 1997 rozpoczął pracę nad kolejną płytą, której jednak nie zdążył ukończyć przed śmiercią. AlbumBrainwashed ukazał się pośmiertnie w 2002. Pochodzący z tego albumu utwór „Marwa Blues” zdobył w 2004 nagrodę Grammy w kategorii Pop –Best Instrumental Performance. Ostatnią nagraną przez Harrisona piosenką była napisana razem z synem, Dhanim, kompozycjaHorse to the Water, która ukazała się na płycieJoolsa HollandaSmall World Big Band w listopadzie2001. Dając wyraz swemu czarnemu poczuciu humoru, scedował prawa autorskie do tej piosenki na rzecz nieistniejącej firmy o nazwie R.I.P. Ltd. („Niech spoczywa w pokoju Sp. z o.o.”).

Choroba i śmierć

[edytuj |edytuj kod]

Był nałogowym palaczempapierosów[11]. W sierpniu 1997 zdiagnozowano u niego początkiraka krtani, jednak dzięki szybkiemu zastosowaniuradioterapii zahamowano rozwój choroby[12]. W 2001 nastąpiłyprzerzuty raka najpierw do płuc, następnie do mózgu.

Zmarł29 listopada2001. Jego prochy zostały wrzucone do rzekiGanges wWaranasi[13].

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

Był najmłodszym synem Louise (1911–1970) i Harolda Harrisonów[3] (1909–1978). Miał troje starszego rodzeństwa: siostrę Louise (1931–2023[14]) i dwóch braci Harolda (ur. 1934) i Petera (1940–2007).

Był dwukrotnie żonaty. Na planie filmuNoc po ciężkim dniu w1964 roku poznał aktorkęPattie Boyd[15][16], z którą zaręczył się25 grudnia1965 i którą poślubił21 stycznia1966 wurzędzie stanu cywilnego w Esher[17][18]. Małżeństwo rozpadło się w czerwcu1974[19].

Pattie Boyd

W późniejszym czasie zawarł drugi związek małżeński z Olivią Trinidad Arias, z którą miał swego jedynego syna,Dhaniego.

Byłwegetarianinem i od1969 roku do śmierci wyznawcąHare Kryszna[20].

Bliskimi przyjaciółmi Harrisona byli m.in.Eric Clapton,Jon Lord,Joe Brown,Paul McCartney,John Lennon,Ringo Starr,Ravi Shankar,Bob Dylan iGary Moore.

Wyróżnienia i upamiętnienia

[edytuj |edytuj kod]
Gwiazda Harrisona wHollywood Walk of Fame

Dyskografia

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Dyskografia George’a Harrisona.

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Peter Lavezzoli: The dawn of Indian music in the West: Bhairavi. Continuum International Publishing Group, 2006, s. 172.ISBN 978-0-8264-1815-9.
  2. George Harrison dies. news.bbc.co.uk. [dostęp 2009-11-10]. (ang.).
  3. abcdMichalski 1991 ↓, s. 28.
  4. Michalski 1991 ↓, s. 27.
  5. Michalski 1991 ↓, s. 29.
  6. In His Own Words: George Harrison on Spirituality [online], www.beliefnet.com [dostęp 2019-03-15] (ang.).
  7. Michalski 1991 ↓, s. 284.
  8. Michalski 1991 ↓, s. 263.
  9. Michalski 1991 ↓, s. 348.
  10. Michalski 1991 ↓, s. 349.
  11. George Harrison Cancer Battle: A Beatles Legend’s Struggle with Throat and Lung Cancer - OncoDaily [online], 5 marca 2025 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
  12. Grupa wszech czasów w wersji „solo”: George Harrison. [dostęp 2010-09-01]. [zarchiwizowane ztego adresu (2011-09-14)].
  13. The Dawn of Indian Music in the West - Peter Lavezzoli - Google Livres [online], books.google.com [dostęp 2017-11-23] .
  14. Zmarła Louise Harrison, siostra jednego z Beatlesów. Miała 91 lat - Muzyka w INTERIA.PL [online], interia.pl [dostęp 2024-04-23] (pol.).
  15. Bosley Crowther: A Hard Day’s Night (1964). [w:]New York Times [on-line]. 19 lutego 2007. [dostęp 2012-07-05]. (ang.).
  16. Tony Barrow: John, Paul, George, Ringo & Me: The Real Beatles Story. s. 243.
  17. Michalski 1991 ↓, s. 166.
  18. Steve Turner: A Hard Day’s Write. s. 219.
  19. Pattie Boyd, Penny Junor: Wonderful Today: George Harrison, Eric Clapton, and Me..
  20. Christopher Hugh Partridge,The re-enchantment of the West: alternative spiritualities, sacralisation, popular culture, and occulture, Continuum International Publishing Group.ISBN 0-567-08269-5, s. 153.
  21. The RS 500 Greatest Songs of All Time: Rolling Stone. rollingstone.com. [zarchiwizowane ztego adresu (2009-03-30)]..
  22. Rolling Stone’s „The 100 Greatest Guitarists of All Time” Do you agree?. theinsider.com. [dostęp 2010-05-22]. (ang.).
  23. George Harrison: inducted in 2004. The Rock and Roll Hall of Fame and Museum, Inc.. [dostęp 2016-07-01]. (ang.).
  24. [1].
  25. 19,Jest ulica Lennona, będzie alejka George'a Harrisona [online], Warszawa Nasze Miasto, 22 maja 2011 [dostęp 2023-01-27] (pol.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • DariuszD. Michalski DariuszD.,Lennon, Wydawctwo Art „B” Press, 1991,ISBN 83-900107-4-7 .
Nagroda Akademii Filmowej zanajlepszą muzykę
1934-1939
1940-1949
1950-1959
1960-1969
1970-1979
1980-1989
1990-1999
2000-2009
2010-2019
2020-2029
Dyskografia singliGeorge’a Harrisona
Lata 70.
1970
1971
1973
1974
1975
1976
1977
1979
Lata 80.
1981
1982
1983
1985
1986
1987
1988
1989
Lata 2000.
2001
2002
2003
The Beatles
Albumy studyjne
brytyjskie
Albumy studyjne
amerykańskie
Albumy
kompilacyjne
Albumy
koncertowe
EP-ki
Single wydane
wWielkiej Brytanii iUSA
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1978
1995
1996
2023
Single wydane
tylko w Wielkiej Brytanii
(Parlophone,Apple)
1962
1964
1976
Single wydane
tylko w USA
(Vee-Jay,Swan,Tollie,
Capitol,Apple)
1964
1965
1966
1970
1976
1982
Filmografia
Powiązane
Grammy Lifetime Achievement Award
1960–1969
1970–1979
1980–1989
1990–1999
2000–2009
2010–2019
2020–2029

Nagrody Grammy w kategorii Album roku
1958–1979
1980–1999
2000–2019
od 2020

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=George_Harrison&oldid=78896729
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp