 Herb Floty Północnej | |||
| Historia | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Sformowanie | 1933 | ||
| Tradycje | |||
| Rodowód | Flotylla Białomorska, Północna Flotylla Wojenna | ||
| Działania zbrojne | |||
| II wojna światowa | |||
| Organizacja | |||
| Dyslokacja | |||
| Formacja | |||
| Odznaczenia | |||
  | |||
| |||
Flota Północna (ros. Северный флот) – największy i najsilniejszy morski związek operacyjnyMarynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej.
W Rosji w czasieI wojny światowej 1914–1918, w celu obrony na szlakach żeglugowych naMorzu Barentsa statków rosyjskich i brytyjskich przed niemieckimi okrętami nawodnymi oraz podwodnymi 19 czerwca 1919 r. utworzona zostałaFlotylla Oceanu Północnego. W marcu 1920 w Archangielsku sformowana zostałaFlotylla Białomorska, w kwietniu 1920 r. przemianowana naSiły Morskie Morza Północnego. Te związki operacyjne zostały rozformowane w styczniu 1923.
Swój nowy początek Flota Północna bierze od utworzonej 6 czerwca 1933 Północnej Flotylli Wojennej (dowódca Z. Zakupniew) oraz z wydzielonych okrętówFloty Bałtyckiej (2 niszczyciele, 2 okręty ochrony, 2 łodzie podwodne – 18 maja wyszły zKronsztadu, a 5 sierpnia weszły doMurmańska), a zatem przemianowanej we Flotę Północna 11 maja 1937. We wrześniu 1933 do portu Soroku naMorzu Białym przyszła druga część tzw. Oddział 2 Okrętów (1niszczyciel, 1 okręt ochrony, 1 okręt podwodny i 2trałowce). W 1935 bazą okrętów został portPolarnyj. We wrześniu 1935 Flotylla została wzmocniona oddziałem samolotów. Do 11 maja 1937 były skompletowane baterie obrony brzegowej i obrony przeciwlotniczej, zbudowane lotniska, doszły z przemysłu nowe okręty.
W czasiewojny zimowej 1939–1940 Flota Północna wykonała postawione zadania, m.in. blokowała fińską bazęPetsamo. W celu obrony wybrzeża, baz morskich, portów i wykonania innych zadań w sierpniu 1940 była sformowanaBiałomorska Baza Marynarki Wojennej.
Po atakuNiemiec 1941 w skład Floty wchodziło: 15 okrętów podwodnych, 8 niszczycieli, 7 dozorowców, 14 kutrów dozorowych, 2 trałowce, 1 okręt minowania, 116 samolotów (Wojska Lotnicze Floty), związki taktyczne i jednostki obrony wybrzeża i obrony przeciwlotniczej. Siły Floty bazowały wPolarnym,Murmańsku iArchangielsku. W czasie wojny siły Floty były wzmocnione okrętami i samolotami zFloty Bałtyckiej,Floty Oceanu Spokojnego iFlotylli Kaspijskiej, a także z sił zmobilizowanych, od przemysłu i zLend-Lease’u, a samoloty także z rezerwyStawki. W czasie wojny w składzie Floty Północnej były sformowanaBiałomorska Flotylla Wojskowa iPółnocny Rejon Obrony. Flota Północna broniła wybrzeża morskiego, współdziałała ze skrzydłami wojsk lądowych, wysadzała desanty morskie, działała na morskich liniach komunikacyjnych nieprzyjaciela, broniła komunikacji morskich, konwojowała statki transportowe sojuszników. W pierwszych miesiącach wojny Flota wspólnie z14 ArmiąFrontu Karelskiego udaremniła plan opanowania Murmańska, Polarnego i półwyspów Średniego i Rybaczego. W październiku 1944 Flota brała udział woperacji petsamsko-kirkeneskiej wojsk lądowych (ok. 10 tys. marynarzy walczyło na lądzie jako oddziały spieszone). 15 kwietnia 1945 Białomorska Flotylla Wojskowa została przemianowana naBiałomorski Morski Rejon Obrony.
W okresie wojny Flota eskortowała ponad 2500 statków w składzie konwojów na wodach wewnętrznych i ok. 1500 transportów w składzie konwojów zewnętrznych. Za zasługi bojowe 12 okrętów, jednostek i związków taktycznych było wyróżnionych mianem gwardyjskich, 47 nagrodzonych orderami, 14 nadano honorowe imiona, ponad 48 tysięcy oficerów i marynarzy zostało nagrodzonych orderami i medalami, 85 otrzymało tytułyBohatera Związku Radzieckiego, w tym czterech dwukrotnie.
W okresie powojennym Flota Północna ZSRR przeszła przekształcenia. Jej zasadnicze siły stanowiły atomowe okręty rakietowe wyposażone w pociski balistyczne,lotnictwo dalekiego zasięgu wyposażone w pociski powietrze-ziemia i przeciwokrętowe, okręty lotniskowe.
Flotą dowodzili m.in. admirałowie: K.I. Duszenow, W.P. Drozd, A.G. Gołowko, W.I Płatonow, A.T. Czabanienko, W.A. Kasatonow, S.M. Łobow, G.M. Jegorow, W.N. Czernawin, F.N. Gromow.
Zasadniczą składową Floty Północnej w okresierozpadu ZSRR był komponent podwodnych sił jądrowych. W jego skład wchodziła 1., 3., 11 Flotylla Atomowych Okrętów Podwodnych i 9 Eskadra OPARB. Flota dysponowała bazami morskimi wWidajewie,Gadżyjewie, Griemisze,Polarnym, Ura-Guba iZapadnoj Licy. Posiadając status komponentu oceanicznego, utrzymywała zdolność do realizacji zadań w obszarzeAtlantyku iArktyki. Docelowym rejonem działań miał pozostawać akwen położony zawyspami Azorskimi, międzyNową Funlandią orazBermudami. Utrzymano też siły naMorzu Norweskim iGrenlandzkim. Ze składu Floty Północnej wydzielano do 7 Atlantyckiej Eskadry Operacyjnej43 Dywizję Okrętów Nawodnych i2 Dywizję Okrętów ZOP[1].
Na przełomie lat 80. i 90. XX w gros sił lotnictwa morskiego Floty skomasowana była w 5 Dywizji Morskich Nosicieli Rakiet (około 70 samolotówTU-22M) oraz 35 Dywizji Lotniczej ZOP (około 70 samolotówTU-142M). Dwa pułki lotnictwa szturmowego, dwa pułki ZOP i pułk śmigłowców ZOP przewidziany był do wsparcia z powietrzaFlotylli Kolskiej.
W 1991 w składzie wojsk brzegowych pozostawały: 77 Dywizja Obrony Wybrzeża, 61. i 175 Brygada Piechoty Morskiej, dwa pułki artylerii rakietowej, pułk rakiet OP oraz pododdziały wsparcia i zabezpieczenia. WSewieromorsku stacjonował 420 Morski Punkt Rozpoznania[2].
Trzon Floty Północnej stanowią obecnieokręty podwodne onapędzie atomowym przenoszącepociski balistyczne klasySLBM oraz wielozadaniowe okręty podwodne o takim samym napędzie. Flota jest trzonemPołączonego Dowództwa Strategicznego Flota Północna, stanowiącego strukturę jak okręg Wojskowy (piąty - obok istniejących obecnie czterech (Zachodniego,Południowego,Centralnego iWschodniego).
Zjednoczone Dowództwo Strategiczne (Объединенное стратегическое командование)
11 Eskadra Atomowych Okrętów Podwodnych
12 Eskadra Atomowych Okrętów Podwodnych
Baza MorskaBiełomorsk
| Fronty |
| ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Floty | |||||||||
| Flotylle | |||||||||
| Armie |
| ||||||||
| Armie pancerne |
| ||||||||
| Armie saperskie | |||||||||
| Armie lotnicze |
| ||||||||
| Korpusy strzeleckie |
| ||||||||
| Korpusy zmechanizowane |
| ||||||||
| Korpusy pdes. |
| ||||||||
| Korpusy kawalerii |
| ||||||||
| Korpusy pancerne |
| ||||||||
