Ten artykuł dotyczy pojęcia prawnego. Zobacz też:inne znaczenia tego słowa.Firma – nazwa, pod którąprzedsiębiorca prowadzidziałalność gospodarczą lubzawodową[1]. Nie jest ona składnikiemprzedsiębiorstwa (2013). Prawo do firmy jestprawem podmiotowym przysługującym każdemu przedsiębiorcy[2].
Słowo to prawdopodobnie przyjęło się w języku polskim za pośrednictwemfrancuskiegofirme, wywodzącego się odwłoskiegofirma, pierwotnie oznaczającegopotwierdzenie umowy podpisem[3].
W języku potocznym pojęciefirma utożsamiane jest z pojęciemprzedsiębiorstwo[4], jak teżprzedsiębiorca lubzakład pracy[a][5]. Z prawnego punktu widzenia takie utożsamienie jest błędne[6].
Zgodnie zdefinicją zawartą wKodeksie cywilnym[7] firmą jest imię i nazwiskoosoby fizycznej oraz nazwaosoby prawnej lubjednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Kodeks cywilny w art. 432–4310 zawiera podstawowe informacje dotyczące firm. Wyrażają się one w kilku zasadach:
Przedsiębiorca musi działać pod firmą – np. naumowach, innych dokumentach lub w jakichkolwiek innych formach komunikacji podmiotu z otoczeniem (np. wofertach,reklamach,ogłoszeniach itp.), powinna widnieć pełna firma. Kodeks cywilny pozwala, aby to był skrót firmy i oznaczenie formy prawnej – również skrótowe.
Firmę przedsiębiorcy ujawnia się we właściwym rejestrze – oznacza to, że firma jest jawna, tzn. każdy może ją poznać. Dzięki temuosoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą i przedsiębiorstwa nie są anonimowe. W Polsce funkcjonują dwa rejestry:Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą orazKrajowy Rejestr Sądowy – dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Na tym samymrynku (w ujęciu przedmiotu obrotu i obszaru działalności – np. rynku sklepików spożywczych w określonym mieście czy rynku usługpoczty elektronicznej) nie mogą istnieć dwie podobne firmy. Przykładem potwierdzającym to, jak ważne jest odróżnianie firm, może być odmowa zarejestrowania wNiemczech markiGmail należącej do spółkiGoogle, ponieważ dwa lata wcześniej nazwę G-mail w dobrej wierze zarejestrował już inny niemiecki przedsiębiorca[8].
Firma, pod którą przedsiębiorca działa, nie może zawierać informacji (zwrotów, słów, skrótów itp.), które mogłyby wprowadzić w błąd (w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca jego działalności czy źródeł zaopatrzenia). Zatem pod firmąDolnośląska Fabryka Instrumentów Lutniczych Defil w Lubinie nie powinien działać np. warsztat samochodowy zlokalizowany w Łodzi.
Firma nie może byćzbyta, jednakże przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę dokorzystania z jego firmy (jedynie gdy nie wprowadza to w błądosób trzecich).
Z punktu widzeniaprawa prywatnego międzynarodowego firma podlega prawu siedziby przedsiębiorstwa należącego do danego przedsiębiorcy[9].
Firma podlega ochronie za pomocą następujących środków ochrony:
Firma spółki zawiera oznaczenie formy prawnej (w obrocie dopuszczalne jest stosowanie skrótów) oraz dodatkowo[10]:
Niektóre wyrażenia mogą (a niekiedy muszą) używać w swoich firmach wyłącznie podmioty prowadzące ściśle określoną działalność. Przykładami są:
| Informacje w projektach siostrzanych |
 Cytaty wWikicytatach |
 Definicje słownikowe wWikisłowniku |
