Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych kadrów, przesuwających się w projektorze kinowym ze zwyczajową prędkością 24 klatek na sekundę[2] (w epocekina niemego było to najczęściej 16 klatek na sekundę)[3]. Historia nośników filmowych sięga końca XIX wieku; w latach 1895–1896 powstało kilka niezależnych systemów projekcji filmów, co zapoczątkowało erękinematografii opartej nataśmie filmowej.
Przełomowym momentem w historii sprzętu filmowego było wprowadzenie35-milimetrowej taśmy filmowej, uznanej za standard w produkcji filmowej[4]. Stosowano również do różnych zastosowań inne formaty jak70 mm,16 mm czy amatorski8 mm[4]. Od lat 70. XX wieku analogowy proces nagrywania filmów był wypierany przezkamery cyfrowe[5]. Od lat 70. sama dystrybucja filmów częściowo przeniosła się na nośniki analogowe (VHS)[6], a na przełomie XX i XXI – cyfrowe (DVD,Blu-ray)[7]. W przypadkuwideo na życzenie dystrybucja odbywa się bez fizycznego nośnika, za pośrednictwemInternetu (nierzadko z użyciem zabezpieczeńDRM)[8].
Początkowo filmy wyświetlano na ekranach wformacie obrazu 4:3, czyli w proporcji 1,33:1 (podstawa 4, wysokość 3) – taki format przyjęto też dla ekranutelewizyjnego w pierwszych latach rozwoju tego medium. Po wprowadzeniu na taśmę filmową ścieżki dźwiękowej format standardowy to 1,37:1. W walce z rosnącą konkurencją telewizji w latach 50. XX wieku wynaleziono szeroki panoramiczny ekran (cinemascope). W kamerach i projektorach zastosowano obiektywy anamorfotyczne; ekran wydłużył się do proporcji 2,55:1. W latach 60. prowadzono tzw.cineramę z wykorzystaniem taśmy 70 mm, z ekranem w proporcjach 2,75:1. Taśma 70 mm znalazła zastosowanie przy wyświetlaniu obrazów trójwymiarowych w systemieIMAX. Ekran ma tu proporcje 1,43:1, a kadr jest ustawiony na taśmie poziomo, a nie pionowo jak na taśmie35 mm[9].
W kinematografii wykorzystuje się różne proporcje obrazu filmowego. Klasyczny format, nazywany standardem Akademii (jego nazwa wywodzi się odAmerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej, instytucji odpowiedzialnej za przyznawanie nagródOscarów), charakteryzuje się proporcjami 1,375:1. Formaty kaszetowane osiągają proporcje 1,85:1 lub 1,66:1. Powstają poprzez zakrycie górnej i dolnej części klatki filmowej przy użyciu specjalnego elementu nazywanegokaszetą, co skutkuje poszerzeniem kadru w porównaniu ze standardem Akademii.Format panoramiczny (o proporcjach 2,35:1) uzyskuje się dzięki wykorzystaniu w kamerze oraz projektorze obiektywów anamorficznych, które kompresują obraz w trakcie nagrywania, aby następnie odtworzyć jego prawidłowe proporcje podczas wyświetlania[10].
Większość współczesnych filmów jest udźwiękowiona – to znaczy, że posiada dźwięk ściśle zsynchronizowany z obrazem. Dawniej, do początków lat 30. XX wieku, dominowałyfilmy nieme (pozbawione nagranej synchronizacji dźwięku z obrazem), w przypadku których jednak brak dźwięku kompensowano żywąmuzyką symfoniczną wykonywaną w trakcie seansów[11].
W historii filmu istniało kilka momentów przełomowych. Do najważniejszych należały: wprowadzeniedźwięku[12], technik barwienia obrazu[13], różnych formatów ekranów (np. ekranu panoramicznego)[14],filmów trójwymiarowych[15]. Jednym z ostatnich przełomów było pojawienie się technologii cyfrowej zarówno przy efektach inscenizacyjnych, jak i przy rejestracji obrazu. Szeroko upowszechniły się metodytrójwymiarowej animacji cyfrowej[16].
Film to bardzo obszerna dziedzina i można ją podzielić na wiele sposobów. Podstawowy i najbardziej popularny z nich to podział na rodzaje. Trzy podstawowe rodzaje filmu to:
film eksperymentalny – utwór przynależący do tego rodzaju nie musi np. być oparty na scenariuszu, opowiadać historii, stosować powszechnie przyjętych zasad języka filmu, przyjmuje dwie podstawowe formy: abstrakcyjną lub asocjacyjną: w tej pierwszej opiera się w całości na właściwościach, jakie niesie ze sobą obraz (kolor, kształt), w drugiej zaś główną formą oddziaływania jest zestawianie rozmaitych elementów, niekiedy z pozoru do siebie nieprzystających, w celu wyrażenia autorskiej idei.
↑Harry M.H.M.GeduldHarry M.H.M.,The Birth of the Talkies [online], Open Indiana | Indiana University Press [dostęp 2025-06-20](ang.).
↑Gorham A.G.A.KindemGorham A.G.A.,Hollywood's Conversion to Color: The Technological, Economic and Aesthetic Factors, „Journal of the University Film Association”, 31 (2), 1979, s. 29–36,ISSN0041-9311,JSTOR: 20687473 [dostęp 2025-06-20](ang.).
↑RayR.ZoneRayR.,Stereoscopic Cinema and the Origins of 3-D Film, 1838-1952, University Press of Kentucky, 2007, s. 141-162,ISBN 978-0-8131-2461-2,JSTOR: j.ctt5hk0fn [dostęp 2025-06-20].
↑StaceyS.AbbottStaceyS.,Final Frontiers: Computer-Generated Imagery and the Science Fiction Film, „Science Fiction Studies”, 33 (1), 2006, s. 89–108,ISSN0091-7729,JSTOR: 4241410 [dostęp 2025-06-20].
