Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Filip IV Piękny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Filip IV Piękny
Ilustracja
Filip Piękny
Wizerunek herbu
Król Nawarry; hrabia Szampanii (iure uxoris)
razem zJoanną I
Okres

od16 sierpnia1284
do2 kwietnia1305

Poprzednik

Joanna I

Następca

Ludwik X

Król Francji
Okres

od5 października1285
do29 listopada1314

Poprzednik

Filip III Śmiały

Następca

Ludwik X Kłótliwy

Dane biograficzne
Dynastia

Kapetyngowie

Data i miejsce urodzenia

1268
Fontainebleau

Data i miejsce śmierci

29 listopada1314
Fontainebleau

Ojciec

Filip III Śmiały

Matka

Izabela Aragońska

Żona

Joanna I
od16 sierpnia1284
do2 kwietnia1305

Dzieci

Małgorzata
Ludwik X Kłótliwy
Blanka
Filip V Wysoki
Izabela Francuska
Karol IV Piękny
Robert

Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Filip IV Piękny,fr. Philippe le Bel (ur.1268,Fontainebleau, zm.29 listopada1314, tamże) – królFrancji iNawarry (jakoFilip I) w latach 1285–1314, synFilipa III Śmiałego z dynastiiKapetyngów i jego pierwszej żony –Izabeli Aragońskiej.

Panowanie

[edytuj |edytuj kod]

Od pierwszych lat na tronie zaangażował się w spór z królem AngliiEdwardem I o terytoriumAkwitanii, którą zajął zbrojnie w roku 1293 oraz bogatejFlandrii, opanowanej w 1301.

W 1287 roku spotkał się zBar Saumą,nestoriańskim mnichem i posłem władcyIlchanatu, który próbował nawiązać przymierze z chrześcijańską Europą przeciwkomuzułmanom w walce o panowanie naBliskim Wschodzie[1].

W 1297 roku rozpocząłwojnę w celu podporządkowaniaHrabstwa Flandrii. Zakończyła się w 1305 r. traktatem wAthis-sur-Orge[2].

W okresie panowania Filipa IV bardzo wzrosła rola i znaczenieParyża. Miasto liczyło wtedy ok. 200 tysięcy mieszkańców i było największym w zachodniejEuropie. Centrum administracyjne, z licznymi pałacami, znajdowało się na wyspie Cité naSekwanie. Na jej prawym brzegu rozbudowała się dzielnica handlowa, na lewym dominowały budowle sakralne iUniwersytet Paryski, który powstał w XII w. jako jeden z pierwszych w Europie.

W 1302 roku po raz pierwszy zwołałStany Generalne.

W 1306 roku podpisał akt wygnania Żydów z kraju wraz z konfiskatą dóbr, który anulowany został w 1315 roku.

Zatarg z papiestwem

[edytuj |edytuj kod]

Nieustanne wojny, które prowadził Filip IV, wymagały ogromnych funduszy. Zdobywał je wszelkimi możliwymi sposobami, m.in. poprzez konfiskaty majątków lombardzkich bankierów i bogatej ludności żydowskiej, poprzez zamianę powinności lennych na świadczenia pieniężne oraz poprzez nałożenie specjalnego podatku na duchowieństwo. Gdy ponadto przejął sądownictwo nad duchownymi,papieżBonifacy VIII ogłosił zamiar ekskomunikowania go, do czego jednak nie doszło wobec wojny domowej między możnymi w samym państwie papieskim i śmierci papieża w 1303 roku. Filip IV kazał wykopać zwłoki Bonifacego VIII i spalić go na stosie jako heretyka[3]. PapieżKlemens V odrzucił żądanie Filipa[4].

Następni papieże, szukając protekcji Filipa IV, ulegli jego naciskom i począwszy od Klemensa V przenieśli swą siedzibę zRzymu doAwinionu na południu Francji. Było to równoważne zuzależnieniem papiestwa od państwa francuskiego aż do roku 1377[5].

Przeciw templariuszom

[edytuj |edytuj kod]

Filip IV równie bezwzględnie rozprawił się z legendarnie bogatym rycerskimZakonem Templariuszy, utworzonym w XII wieku w Jerozolimie. Gdy oskarżono ich oherezję, wytoczył im, jako zwierzchnik Królestwa Jerozolimy i za zgodą papieża Klemensa V, proces sądowy, w którego wyniku kilkudziesięciu braci zakonnych, z wielkim mistrzemJakubem de Molay na czele, zostało – po torturach – spalonych na stosie. Po ogołoceniu skarbca majątek zakonu (w tymtwierdza Temple wParyżu) uległ konfiskacie na rzecz joannitów[6].

Filip IV Piękny zmarł 29 listopada 1314 roku, prawdopodobnie na skutek wylewu krwi do mózgu. Po nim panowało jeszcze trzech królów z dynastii Kapetyngów (987–1328), wszyscy będący synami Filipa IV iJoanny I, królowejNawarry. Byli toLudwik X Kłótliwy (1314–1316),Filip V Wysoki (1316–1322) iKarol IV Piękny (1322–1328). Wszyscy mieli być jakoby ofiarą klątwy rzuconej ze stosu przez Jakuba de Molay[7].

Po nich nastała dynastiaWalezjuszów (1328–1589). Czas panowania pierwszych pięciu Walezjuszów przypadł na okreswojny stuletniej prowadzonej pomiędzy francuskimi i angielskimi rodami królewskimi o dynastyczne sukcesje poszczególnych księstw francuskich, a w konsekwencji o panowanie na kontynencie[8][czy to ważne?].

Córka Filipa IV –Izabela (1292/1295–1358) w roku 1308 poślubiłaEdwarda II, króla Anglii.

W kulturze

[edytuj |edytuj kod]

Filip Piękny jest tytułowym bohaterem powieściMaurice’a Druona pt.Król z żelaza[9], pierwszej z siedmiotomowego cykluKrólowie przeklęci.

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Cummins 2009 ↓, s. 56..
  2. Hallam i Everard 2008 ↓, s. 358-363.
  3. Morris 1990 ↓, s. 229-231..
  4. Alain Demurger: Templariusze. Proces 1307–1314. Kraków: Wydawnictwo Astra, 2018, s. 137.
  5. Morris 1990 ↓, s. 232..
  6. Manteuffel 1998 ↓, s. 280-281..
  7. Manteuffel 1998 ↓, s. 284.
  8. Manteuffel 1998 ↓, s. 285..
  9. MauriceM. Druon MauriceM.,Król z żelaza,AdrianaA. Celińska (tłum.), Kraków:Wydawnictwo Otwarte, 2010,ISBN 978-83-7515-116-9,OCLC 751073638,OL31892415M .

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
Władcy Nawarry
Dynastia Jimenez
Dynastia z Szampanii
Kapetyngowie
Dynastia Evreux
Dynastia Trastámara
Dynastia Foix
Dynastia Albret
Burbonowie

Władcy Francji
Królestwo Francji
(do XIII w. Królestwo Franków)
Kapetyngowie
Walezjusze
Burbonowie
I Cesarstwo Francuskie
Bonapartowie
Królestwo Francji
(Restauracja Burbonów)

Burbonowie
I Cesarstwo Francuskie
Bonapartowie
Królestwo Francji
(Restauracja Burbonów)

Burbonowie
Królestwo Francji
(Monarchia lipcowa)
Burbonowie
(linia orleańska)
II Cesarstwo Francuskie
Bonapartowie
  1. abckról z prawa, nigdy nie objął tronu
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Filip_IV_Piękny&oldid=78234280
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp