Filip Bajon

Prawdziwe imię i nazwisko	Filip Michał Bajon
Data i miejsce urodzenia	25 sierpnia 1947 Poznań
Zawód	reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek	Marzena Mróz
Lata aktywności	od 1977
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Filip Michał Bajon (ur.25 sierpnia1947 wPoznaniu^[1]) – polski prozaik, scenarzysta oraz reżyser filmowy i teatralny.Profesor sztuk filmowych (2012)^[2][3], dyrektorStudia Filmowego „Kadr”. Członek Gildii Reżyserów Polskich.

Maturę zdał wI Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. AbsolwentWydziału Prawa i AdministracjiUniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1970)^[1], gdzie był seminarzystąZygmunta Ziembińskiego wKatedrze Teorii Państwa i Prawa UAM^[4]. Po ukończeniu tego kierunku podjął kolejne studia, naWydziale Reżyserii PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi^[1]. W 1974 uzyskał absolutorium, ale ówczesny rektor,Stanisław Kuszewski, usunął go z uczelni bez nadania tytułu magistra, gdyż jego dyplomowy filmSadze dotyczył tłumieniawypadków grudniowych w Gdańsku w 1970. Nie zakazano mu jednak działalności filmowej^[5].

Debiutował jako prozaik w 1970 na łamach „Miesięcznika Literackiego”. Za powieśćBiałe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody otrzymał w 1972Nagrodę im. Wilhelma Macha za debiut^[6]. Następnie wydał zbiór opowiadańProszę za mną na górę i powieśćSerial pod tytułem^[6].

Jako reżyser zadebiutował filmem telewizyjnymPowrót (1976). Wyreżyserował ciepło przyjęty przez krytyków i widzów filmAria dla atlety (1979), za który otrzymał nagrody m.in. naFestiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku,Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”,Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián i Porquerolles Film Festival w Hyères oraz na festiwalu filmowym w San Remo^[7]. Za filmWizja lokalna 1901 otrzymał Nagrodę Główną na festiwalu w Gdańsku i wyróżnienie na festiwalu w Londynie^[7]. Za film telewizyjnyLimuzyna Daimler-Benz dostał Główną Nagrodę na festiwalu w Figueira da Foz^[7]. Wyreżyserował film historycznyMagnat (1987) i jego serialową wersję,Biała wizytówka (1989)^[7].

Był także reżyserem teatralnym, współpracował m.in. z teatrami:Sceną na Piętrze w Poznaniu (Z życia glist),Teatrem Dramatyczny w Warszawie (Szaleństwo Jerzego III) iStarym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (Płatonow), a także zTeatrem Telewizji.

Wykładowca (przewód kwalifikacyjny II stopnia)Wydziału Radia i Telewizji im.Krzysztofa KieślowskiegoUŚ wKatowicach. Prodziekan kierunku Realizacja Obrazu Filmowego Telewizyjnego i Fotografii wWyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. W latach 2008–2016 dziekanWydziału Reżyserii Filmowej i TelewizyjnejPWSFTviT w Łodzi.

W latach 90. kierownik artystyczny Studia Filmowego „Dom”^[8]. Od 2015 dyrektorStudia Filmowego „Kadr”^[9][10].

Został członkiem komitetu poparciaBronisława Komorowskiego przed przyspieszonymiwyborami prezydenckimi 2010^[11] i przedwyborami prezydenckimi w Polsce w 2015^[12].

Z pierwszą żoną, Elżbietą Bajon, ma syna, Maurycego^[13]. Z drugą żoną, malarką i graficzką Katarzyną Gintowt, ma dwóch synów:Kaspra i Ksawerego^[13]. W 2013 poślubił dziennikarkę, podróżniczkę i fotografkę Marzenę Mróz^[13][14].

• Przyczynek do teorii językoznawstwa (1972)^[15]
• Sadze (1973)^[16]
• I inni (1973), także scenariusz^[15]
• Powrót (1977)^[8], także scenariusz^[15]
• Videokaseta (1976)^[8], także scenariusz^[15]
• Rekord świata (1977), także scenariusz^[17]
• Zielona ziemia (1978)^[8], także scenariusz^[18]
• Aria dla atlety (1979)^[8], także scenariusz^[15]
• Wizja lokalna 1901 (1980)^[8], także scenariusz^[19]
• Limuzyna Daimler-Benz (1981)^[8], także scenariusz^[15]
• Wahadełko (1981)^[8], także scenariusz^[20]
• Engagement (1984)^[8], także scenariusz^[21]
• Biała wizytówka (1986)^[8], także scenariusz^[22]
• Magnat (1986), także scenariusz^[23]
• Bal na dworcu w Koluszkach (1989)^[8], także scenariusz^[24]
• Pensjonat Słoneczny blask (1989), także scenariusz^[25]
• Spokojny żywot (Une petite vie tranquille^[8],1991)^[8][26]
• Powtórka z Conrada (1991), także scenariusz^[27]
• Sauna (1992)^[8], także scenariusz^[28]
• Lepiej być piękną i bogatą (1993)^[8], także scenariusz i produkcja^[15]
• Poznań 56 (1996)^[8], także scenariusz^[15]
• Poszukiwany: Ryszard Kapusciński (1998), także scenariusz^[29]
• Portret męski we wnętrzu (1999), także scenariusz^[30] i zdjęcia^[15]
• Przedwiośnie (2001), także scenariusz^[31][32]
• Solidarność, Solidarność... (2005)^[33]
• Fundacja (2006), także scenariusz^[34]
• Śluby panieńskie (2010)^[35], także scenariusz^[15]
• Panie Dulskie (2015)^[36], także scenariusz^[15]
• Kamerdyner(2018)^[37]

autor scenariuszy wszystkich swoich filmów oraz:

• Czarne Słońce, (1975), niezrealizowany scenariusz filmu fabularnego, wspólnie zPiotrem Andrejewem
• Klincz (1979), wspólnie z Piotrem Andrejewem^[38]

• Kto za? jako elektryk (1980)
• Szanghaj 1937 (1996)
• Bajon '56 jako on sam (1998)
• Portret męski we wnętrzu jako on sam (1999)
• Filmy o filmach jako on sam (1999)

• Bękart (1994)^[39]
• Akwarium (1995)^[15]
• Kolonel Bunker (1998)^[40]
• Córy szczęścia (1999)^[15]

• Z życia dżdżownic (1983)^[41]
• Płatonow (1988), także adaptacja^[42]
• Szaleństwo Jerzego III (1994)^[43]
• Tango (2004)^[44]

• Upiór (1995)^[15]
• Zagłada ludu albo moja wątroba (1998)^[15]
• Hrabia (1999)^[15]
• Stara kobieta wysiaduje (2000)^[45]
• Dogrywka (2003)^[46]
• Śmiech w ciemności (2003)^[15]

Proza

• Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”1971)^[1]
• Proszę za mną na górę (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”1972)^[1]
• Serial pod tytułem (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”1974)^[1]
• Podsłuch (TEN-TEN Publishing House1994^[1],ISBN 83-85477-94-2)
• Cień po dniu. Powieść autobiograficzna (Wydawnictwo Jeden Świat2005 [właśc. 2006],ISBN 83-89632-28-4)

Wywiad-rzeka

• Włodzimierz Braniecki,Szczun. Z Filipem Bajonem o Poznaniu, o jego wielkopolskiej trylogii filmowej rozmowy prawie o wszystkim (Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów„W drodze”1998,ISBN 83-7033-266-8)

• 1972:Nagroda im. Wilhelma Macha za powieśćBiałe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody^[1]
• 1978: nagroda dziennikarzy na festiwalu„Młodzi i Film” wKoszalinie za filmRekord świata
• 1978: Złota Kamera (Nagroda magazynu „Film”) w kategorii: debiut reżyserski w filmie fabularnym za rok 1977 za filmPowrót
• 1979: nagroda za debiut reżyserski na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych wGdańsku za filmAria dla atlety
• 1979: Jantar na festiwalu„Młodzi i Film” w Koszalinie za filmAria dla atlety
• 1979: nagroda dziennikarzy za najlepszy debiut reżyserski w polskim przeglądzie debiutów na KSF„Młodzi i Film” w Koszalinie za filmAria dla atlety
• 1979: Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina wŚwiebodzinie za filmAria dla atlety
• 1980: Don Kichot (Nagroda PF DKF) za filmAria dla atlety
• 1980: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za filmWizja lokalna 1901 wŁagowie
• 1980: nagroda za debiut reżyserski na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich wSan Remo za filmAria dla atlety
• 1980: wyróżnienie w sekcji nowych realizatorów na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym wSan Sebastián za filmAria dla atlety
• 1981: nagroda za scenariusz na FPFF w Gdańsku za filmWahadełko
• 1981: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za filmWahadełko
• 1981: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF„Młodzi i Film” w Koszalinie za filmWahadełko
• 1982: Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym wFigueira da Foz za filmLimuzyna Daimler Benz
• 1982: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za filmLimuzyna Daimler Benz^[47]
• 1987: Nagroda Specjalna Jury na FPFF wGdyni za filmMagnat
• 1987: Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986 (tj. za filmMagnat)
• 1992: Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za filmSauna
• 1996: Nagroda Specjalna Jury na FPFF w Gdyni za filmPoznań 56
• 1997: nagroda za reżyserię na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Złoty Rycerz” wMoskwie (Rosja) za filmPoznań 56
• 1997: nagroda jury młodzieżowego wTarnowie za filmPoznań 56
• 1999: nominacja do nagrody Orzeł w kategorii: najlepszy producent za rok 1998 (tj. za filmFarba)
• 2002: Krzyż KawalerskiOrderu Odrodzenia Polski^[48],w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju Telewizji Polskiej^[49].
• 2006: Nagroda Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego; statuetka „Lider Pracy Organicznej” w Poznaniu^[50]
• 2014:Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”^[51]
• 2022:Platynowe Lwy za całokształt twórczości^[52]

• Filip Bajon w bazie filmpolski.pl
• Filip Bajon (autor), [w:]Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-10] .
• Filip Bajon w bazieIMDb(ang.)
• Filip Bajon na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
• Filip Bajon w bazieAkademii Polskiego Filmu
• Filip Bajon na stronieGildii Reżyserów Polskich

• Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
• Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi
• Polscy reżyserzy filmowi
• Polscy reżyserzy teatralni
• Polscy scenarzyści filmowi
• Reżyserzy związani z Poznaniem
• Scenarzyści związani z Poznaniem
• Reżyserzy filmowi związani z Łodzią
• Reżyserzy teatralni związani z Łodzią
• Polscy pisarze współcześni
• Polscy prozaicy
• Nauczyciele akademiccy Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego
• Członkowie Stowarzyszenia Filmowców Polskich
• Członkowie Polskiej Akademii Filmowej
• Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
• Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
• Ludzie urodzeni w Poznaniu
• Pisarze związani z Poznaniem
• Laureaci Nagrody im. Wilhelma Macha
• Laureaci Platynowych Lwów za całokształt twórczości
• Urodzeni w 1947

• Uniwersalny szablon cytowania – brak strony