| Fiodor Amfitieatrow Фёдор Георгиевич Амфитеатров | |||
| Metropolita kijowski i halicki | |||
 | |||
| Kraj działania | |||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | 17 kwietnia 1779 | ||
| Data i miejsce śmierci | 21 grudnia 1857 | ||
| Metropolita kijowski i halicki | |||
| Okres sprawowania | 1837–1857 | ||
| Wyznanie | |||
| Kościół | |||
| Inkardynacja | |||
| Śluby zakonne | 7 listopada 1798 | ||
| Diakonat | 9 listopada 1798 | ||
| Prezbiterat | 13 stycznia 1799 | ||
| Chirotonia biskupia | 1 czerwca 1819 | ||
| |||
Filaret, imię świeckieFiodor Gieorgijewicz Amfitieatrow, po przyjęciu wielkiej schimyTeodozjusz (ur.6 kwietnia?/17 kwietnia 1779 w Wysokim, zm.9 grudnia?/21 grudnia 1857 wKijowie) –rosyjski biskupprawosławny, świętyRosyjskiego Kościoła Prawosławnego[1].
Urodził się w bogobojnej rodzinie kapłana prawosławnego. Ukończył seminarium duchowne wSiewsku w 1797. 7 listopada 1798 złożył wieczyste śluby mnisze, przyjmując imię Filaret. Ze względu na wyróżniające się wyniki w nauce został zatrudniony w seminarium jako jego wykładowca. 9 listopada 1798 zostałhierodiakonem, zaś 13 stycznia 1799 –hieromnichem. Mając 23 lata był jużigumenem, rektorem seminarium duchownego w Siewsku i przełożonym Monasteru Swienskiego. W 1804 zostałarchimandrytą. W tym samym roku został przeniesiony na stanowisko rektora seminarium duchownego wOrenburgu, które dzięki jego działalności podniosło się z upadku.
W 1813 archimandryta Filaret został wezwany doPetersburga do podjęcia tam pracy duszpasterskiej w różnych świątyniach. Jeszcze w tym samym roku otrzymał nominację na przełożonegomonasteru św. Józefa Wołokołamskiego. W 1814 został inspektoremPetersburskiej Akademii Duchownej oraz otrzymał tytuł naukowy doktora nauk teologicznych. Po półtora roku przeniesiono go do pracy wMoskiewskiej Akademii Duchownej. Wykładał tamteologię dogmatyczną i przez rok pełnił funkcję rektora.
1 czerwca 1819 archimandryta Filaret został wyświęcony na biskupakałuskiego i borowskiego. Jako zwierzchnik tejże eparchii duchowny zwracał szczególną uwagę na głoszone w cerkwiach kazania; jego własne homilie cieszyły się znaczną popularnością. Angażował się również w budowę nowych świątyń, w szczególności wznoszenie murowanych cerkwi na miejscu starszych, drewnianych (w okresie zarządzania przez niego eparchią powstało ich 25). Duchowny wspierał również rozwój monasterów eparchii oraz seminarium duchownego w Kałudze.
12 stycznia 1825 został przeniesiony doeparchii riazańskiej. 22 sierpnia 1826 otrzymał godność arcybiskupa. Już 25 lutego 1828 skierowano go doeparchii kazańskiej. Ponownie zaangażował się w niej w budowę nowych świątyń i poprawę poziomu głoszonych kazań. Zajmował się działalnością misyjną wśród żyjących na terytorium eparchiistaroobrzędowców. W roku 1836 przeniesiony na katedręjarosławską i rostowską. W 1837, po przyjeździe do Petersburga na obrady Świątobliwego Synodu Rządzącego, dowiedział się o nominacji na katedrę kijowską i halicką. Eparchią tą kierował przez dwadzieścia lat, do końca życia. Podobnie jak w poprzednich eparchiach, zaangażował się w organizację szkół cerkiewnych i wspieranie już istniejących, w tymKijowskiej Akademii Duchownej. Znaczne środki przekazywał na budowę i remonty świątyń oraz monasterów. Przez wiernych nazywany był „miłościwym Filaretem”. Niechętnie odnosił się do projektu przekładu Biblii na współczesnyjęzyk rosyjski[2]. Do 1842 był stałym członkiemŚwiątobliwego Synodu Rządzącego. Zmuszony do wycofania się z prac Synodu przez oberprokuratora Protasowa, dążącego do całkowitego podporządkowania go świeckiej administracji, wrócił do Kijowa. Nie stracił jednak całkowicie swojej pozycji i wpływów w Kościele[3].
W 1841 w tajemnicy złożył śluby mnisze wielkiej schimy, przyjmując imię Teodozjusz. Każdego roku kilka miesięcy spędzał wskicie –Pustelni Gołosiejewskiej, gdzie prowadził życie zwykłego mnicha.
W 1855 stan jego zdrowia zdecydowanie się pogorszył, co duchowny uznał za zapowiedź rychłej śmierci. 6 grudnia 1857 po raz ostatni odsłużył Świętą Liturgię. Ostatnie tygodnie życia spędził nie wychodząc ze swojego mieszkania, gdzie jednak przyjmował wszystkich wiernych pragnących się z nim spotkać. Zmarł 21 grudnia 1857 i został pochowany osiem dni później w cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego w kompleksieŁawry Peczerskiej, zgodnie z własnym życzeniem. W 1994 jego szczątki przeniesiono do Dalszych Pieczar Ławry[4].
Metropolita Filaret jest bohaterem utworuDrobiazgi z życia biskupówNikołaja Leskowa, w którym obok biskupaNeofita (Sosnina) został ukazany jako wzór do naśladowania dla całego rosyjskiego duchowieństwa, jeden z nielicznych hierarchów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, których zachowanie pozwala zachować nadzieję na moralną odnowę Kościoła w przyszłości, pozytywnie wyróżniający się z grona rosyjskich biskupów swoją łagodnością i dobrocią[5]
|
