


Ewald Georg von Kleist[1],Ewald Jürgen von Kleist[2] (ur.10 czerwca1700[3] wWicewie kołoBiałogardu, zm.10 grudnia1748 wKoszalinie) –niemiecki prawnik i uczony, jeden z dwóch niezależnychwynalazcówbutelki lejdejskiej[4], obokPietera van Musschenbroeka.
Urodził się 10 czerwca 1700 wWicewie kołoBiałogardu[5] w domu starosty białogardzkiegoEwalda Joachima von Kleista(inne języki)[3]. W wieku 15 lat rozpoczął naukę w gimnazjum wSzczecinku, do którego uczęszczał w latach 1715–1718. Jego obecność w gimnazjum jest potwierdzona wpisem w albumie szkolnym z 9 listopada 1715 roku, w którym zapisał swoje imię jakoEwaldus Georgius de Kleist, Vizow, Pom. Orient[3]. Ze Szczecinka przeniósł się dogimnazjum akademickiego w Gdańsku, które ukończył 1721 roku[3]. Następnie studiowałnauki prawne wLipsku i wLejdzie, gdzie zetknął się z nowymi dziedzinami nauki, takimi jakelektrostatyka ielektromagnetyzm[3]. W 1722 roku jego stryj,Andreas Joachim von Kleist(inne języki), przekazał mumajątek wKamieniu. W 1722 został dziekanemkapitułyPomorskiego Kościoła Ewangelickiego[6][7]. Brak wykształceniateologicznego nie był przeszkodą w objęciu tej posady, gdyż ówcześnie godność dziekana nie była już związana z funkcjami duchowymi[8]. Do jego nielicznych obowiązków administracyjnych należała opieka nad szkołą katedralną[9].
Zajmował się także badaniami z zakresuchemii ifizyki, szczególnie interesując się zjawiskamielektryczności[3][7]. Będąc pod wpływem pokazówGeorga Matthiasa Bosego(inne języki)[a][10] zajął się doświadczeniami zkondensatorem elektrycznym, który był zamkniętym korkiem naczyniem ze szkła wypełnionym wodą. Przez korek przebito na wylot miedziany drut. Butelkę można było naładować elektrycznie, pocierając pręt jedwabiem. 11 października 1745 po wielu wcześniejszych próbach przeprowadził próbę zakończoną sukcesem[3]. O dokonanym odkryciu poinformował listem z 4 listopada 1745 członkaBerlińskiej Akademii Nauk i sekretarza jej sekcji fizykiJohanna Lieberkühna oraz kolegę z czasów gimnazjum w Gdańsku, diakona w gdańskim kościele św. Jana Pawła Świetlickiego, który zainteresował nim późniejszego burmistrza GdańskaDaniela Gralatha. Jego wyników nie udało się odtworzyć badającym je naukowcom, jedynie Gralath zdołał je powtórzyć[9]. W liście z 19 grudnia 1745 do profesoraJohanna Gottloba Krügera(inne języki) z Halle opisał swoje doświadczenia, a list ten znalazł się później w książce KrügeraHistoria Ziemi.
Von Kleist dokonał tego wynalazku rok wcześniej niżPieter van Musschenbroek naUniwersytecie w Lejdzie[7], mimo to nazwa „butelka lejdejska” stała się bardziej znana. Przewaga Holendra polegała na pracy w uznanym ośrodku uniwersyteckim oraz na szybkiej publikacji wyników, podczas gdy von Kleist musiał polegać na własnych umiejętnościach, determinacji i konsekwencji, a swoje odkrycia ogłosił znacznie później[7]. Von Kleist jest uznawany za jej wynalazcę w wielu encyklopediach i publikacjach[3].
W Kamieniu von Kleist ożenił się z Magdaleną Lukrecją von Platen i miał z nią ośmioro dzieci, z których tylko troje dożyło dorosłości[3]. W 1747 roku został powołany przezFryderyka II Wielkiego na stanowisko prezesa Sądu Królewskiego w Koszalinie, ale zmarł rok później, 10 grudnia 1748 roku. Miejsce jego pochówku na starym cmentarzu w Koszalinie nie jest znane, a żaden jego portret nie przetrwał do dzisiejszych czasów[3][9][5].
W 2021 w Kamieniu Pomorskim wyremontowany został dworek, w którym mieszkał, a w miejskim muzeum powstała interaktywna wystawa poświęcona jego życiu[6].