Melina Mercouri, pomysłodawczyni tytułu Europejskiej Stolicy Kultury
Europejska Stolica Kultury –europejskiemiasto wybrane przezUnię Europejską, które w ciągu jednego roku może zaprezentować życie kulturalne miasta, całego regionu i państwa.
W większości przypadków miasta starają się wykorzystać tę okazję i związane z nią fundusze (po 1,5 mlneuro odUE w 2010 r.)[1] na rozwinięcie swojej oferty kulturalnej, tak by mogły przyciągnąć międzynarodową publiczność. Wybrany ośrodek przez 12 miesięcy przedstawia swoje dziedzictwo historyczne. Miasta i regiony organizują specjalnie na tę okazję koncerty, festiwale, pokazy, konferencje i inne działania reklamujące miasto i region. Zdecydowanie uważa się, że ESK znacznie zwiększa korzyści społeczne igospodarcze, zwłaszcza gdy wydarzenia są częścią długofalowejstrategii rozwoju kulturalnego miasta i otaczającegoregionu[2].
Idea, by użyć kultury do głębszego zintegrowania Europejczyków, zrodziła się 13 czerwca 1985 podczas spotkaniaRady Unii Europejskiej. Przedstawiła jągrecka minister kulturyMelina Mercouri.
InicjatywaEuropejskich Miast Kultury szybko się przyjęła w Europie. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury byłygreckieAteny. Podobna inicjatywa pojawiła się też w Ameryce.
W 1999 jej nazwę zmieniono naEuropejskie Stolice Kultury, wprowadzono też zmiany procedury wyboru miast-organizatorów, które obowiązują od 2005.Co roku typowane są dwa państwa zUnii Europejskiej[potrzebny przypis], z których chętne miasta na 9 lat wcześniej składają swoje kandydatury. Spośród zgłoszonych miastUnia Europejska wybiera po jednym z obu państw. Ponadto, od 2021 roku co trzy lata będzie wybierana trzecia stolica, z państwa będącego kandydatem do Unii Europejskiej lub należącego doEFTA. W 2021 roku stolicą kultury będzie serbskiNowy Sad[3].
Miasta kandydackie muszą spełnić szereg warunków przewidzianych w aktach prawa unijnego – m.in. promowanie własnej kultury poprzez instytucję Ambasadora Kultury, czyli twórcy silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich oraz prowadzenie działań kulturalnych promujących miasto i region. Nie bez znaczenia są też metody propagowania informacji o kandydacie: coraz większą wagę przykłada się tu do technologii informatycznych.
Kraków, pierwsze miasto wPolsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2000 rokuWrocław, drugie miasto wPolsce z tytułem Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku
Do tej pory trzy polskie miasta zostały wyróżnione tym tytułem –Kraków (2000),Wrocław (2016) oraz Lublin (2029)
Pierwszym miastem byłKraków, wybrany w 2000 roku. Rok ten był traktowany przezUnię Europejską wyjątkowo, jako podkreślenie trwałegodziedzictwa i wkładu miasteuropejskich w osiągnięciakultury i cywilizacji światowej[30]. W związku z tym wybrano aż dziewięć miast:Awinion,Helsinki,Bruksela,Bolonia,Santiago de Compostela,Reykjavík,Bergen, w tym dwa miasta z nowych państw członkowskich UE, mających wstąpić dopiero 1 maja 2004 – Kraków iPragę. Decyzja o wyborze spośród polskich miast właśnie Krakowa została podjęta przez rząd polski. Nie odbywały się prezentacje ani konkursy poszczególnych miast.
21 czerwca 2011 roku do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury spośród polskich kandydatów nominowany zostałWrocław. Głównym autorem aplikacji ESK, która przyczyniła się do wyboru Wrocławia, jestAdam Chmielewski. W lipcu 2012 roku powstała oficjalna instytucja odpowiedzialna za przygotowanie Wrocławia do obchodów ESK 2016, która jest połączeniemCentrum Sztuki IMPART oraz biura Wrocław 2016.
↑Burkšienė, V.,Dvorak, J., Burbulytė-Tsiskarishvili, G. (2018). Sustainability and Sustainability Marketing in Competing for the Title of European Capital of Culture. Organizacija, Vol. 51 (1), p. 66-78https://sciendo.com/article/10.2478/orga-2018-0005
.jpg)
