Conrad Hilton (1950−1951; rozwód) Michael Wilding (1952−1957; rozwód) Michael Todd (1957−1958; jego śmierć) Eddie Fisher (1959−1964; rozwód) Richard Burton (1964−1974; rozwód) (1975−1976; rozwód) John Warner (1976−1982; rozwód) Larry Fortensky (1991−1996; rozwód)
Urodziła się 27 lutego 1932 o godz. 2:00 lub 2:30 wHampstead w Północnym Londynie[4][5][6]. Od urodzenia cierpiała nahipertrichozę[7][8]. Jej rodzice byli Amerykanami zamieszkałymi wAnglii, dlatego Elizabeth od urodzenia miała podwójne obywatelstwo[9][10]. Ojciec – Francis Lenn Taylor (1897–1968) – był handlarzem dzieł sztuki (zatrudnionym u swojego wuja, Howarda Younga), a matka – Sara Sothern z domu Warmbrodt (1895–1994) – aktorką teatralną, która zakończyła karierę po ślubie w 1926[11][12][13]. Jej ojciec po ślubie z żoną utrzymywał kontakty seksualne z mężczyznami (miał romans m.in. z politykiemVictorem Cazaletem i projektantem mody Adrianem Greenburgiem), poza tym nadużywał alkoholu i prowokował kłótnie z żoną[14]. Choć jej matka, jako wyznawczyniNauki Chrystusowej nie uznawała idei chrztu, Elizabeth za swojego ojca chrzestnego uważała Victor Cazaleta, polityka i pułkownikaarmii brytyjskiej, a także przyjaciela rodziny Taylorów[15][16]. Dorastała ze starszym bratem Howardem (ur. 1929) w domu „Heathwood” przy Wildwood Road nr 8 wGolders Green (a nie, jak podawała matka Elizabeth – w Hampstead)[4][17][18].
Genealogia
4. Francis Marion Taylor (1860−1946)
2. Francis Lenn Taylor (1897−1968)
5. Elisabeth Mary Rosemond (1869−1937)
1.Elisabeth Rosemond Taylor (1932−2011)
6. Samuel Sylvester Warmbrodt (1861−1948)
3. Sara Viola Warmbrodt (1895−1994)
7. Elisabeth Ann Wilson (1864−1932)
Od dziecka uchodziła za osobę energiczną i dociekliwą[19], zdeterminowaną, inteligentną i elokwentną, ale też nieśmiałą[20]. W wieku czterech lat nauczyła się jeździć konno[21]. W wywiadach twierdziła, że jako dziecko uczęszczała również na zajęcia ruchu i tańca w Vacani School of Dance[22], ale w szkolnych rejestrach nie odnaleziono jej nazwiska[23][24]. W 1936 wystąpiła podczas imprezy charytatywnej na hipodromie w Londynie, a swoim spontanicznym popisem tańca wywołała aplauz widowni, wśród której znalazła się m.in.Elżbieta, księżna Yorku z córkami,księżniczką Elżbietą iksiężniczką Małgorzatą[25][26]. Uczęszczała do prywatnego koedukacyjnego przedszkola i szkoły Byron House w Highgate[27][28][29]. W szkole podstawowej była obiektem kpin rówieśników z powodu silnego brytyjskiego akcentu[30].
Taylor z matką i bratem (1934)
W kwietniu 1939, w obawie przed wybuchemII wojny światowej, Sara Taylor wyleciała z córką doStanów Zjednoczonych (Francis dołączył do rodziny w grudniu 1939)[31][32][33]. Elizabeth w trakcie rejsu obejrzała filmMała księżniczka, który zainspirował ją do zostania aktorką[34]. W Ameryce uczyła się w prywatnej Willard School niedalekoPasadeny[35][36]. Następnie zamieszkała z rodziną w dzielnicy Pacific Palisades, gdzie uczyła się w Town and Country School[37]. W tym okresie była szczególnie rozpieszczana przez nadopiekuńczą matkę[38], która za wszelką cenę chciała, by jej córka zrobiła karierę aktorską[39][40]. Zaczęła także uczęszczać na zajęcia tańca wHollywood[37].
Kiedy miała osiem lat, swoją urodą zachwyciła Carmen Considine, żonę producenta Johna Considine’a, który zaprosił Elizabeth na przesłuchanie do wytwórni filmowejMetro-Goldwyn-Mayer[41]. Choć na castingu zaprezentowała słabe umiejętności wokalne[37], firma zaoferowała jej siedmioletni kontrakt z wynagrodzeniem 100 dol. tygodniowo, ale matka Taylor odrzuciła propozycję[42]. Elizabeth następnie wzięła udział w przesłuchaniach do wytwórni Universal Pictures, którego prezesem i głównym udziałowcem był Cheever Cowden, narzeczony Andrei Berens, będącej pod wrażeniem urody Elizabeth (dostrzegła ją na jednym z wernisaży Francisa Taylora)[43][44]. 21 kwietnia 1941 podpisała siedmioletni kontrakt z wytwórnią z wynagrodzeniem 100 bądź 200 dol. tygodniowo[42][45]. Na wielkim ekranie zadebiutowała niewielką rolą wKtoś rodzi się co minutę (1942)[46], którą jednak nie zachwyciła krytyków[47]. Wytwórnia po zaledwie roku współpracy, 24 lutego 1942, zwolniła młodą aktorkę (kontrakt wygasł 23 marca 1942)[42][48][49].
Taylor na planie filmuWielka nagroda (1943)
Niedługo po swoich 10. urodzinach przeprowadziła się z rodziną do domu na North Elm Drive 307 wBeverly Hills, gdzie zaczęła naukę w publicznej szkole Hawthorne[50][46][49]. 15 października 1942 podpisała trzymiesięczny kontrakt z wytwórnią MGM, która – za namową Samuela Marxa, producenta filmowego i redaktora scenariuszy – zatrudniła ją do roli Priscilli, córki bogatego księcia w filmieFreda WilcoxaLassie, wróć! (1943)[51][52][53]. Po występie w tym filmie podpisała siedmioletni kontrakt z wytwórnią (ze stawką 100 dol. tygodniowo w pierwszym roku do 750 dol. pod koniec siódmego roku), który zaczął obowiązywać od 5 stycznia 1943[54]. Pojawiła się w prasowych reklamach mydła Lux, szamponu LusterCreme, kremu Woodbury i czekoladek Whitman’s Sampler[55]. Zagrała niewielką rolę Helen, nadwrażliwej przyjaciółki tytułowej bohaterki w filmie wytwórni20th Century FoxDziwne losy Jane Eyre (1944), jednak sceny z jej udziałem zostały w większości wycięte wmontażu, a jej nazwisko pominięto w czołówce[56][57]. Wystąpiła też w epizodocznej roli w filmie Clarence’a BrownaBiałe skały Dover (1944)[57][58].
Pierwszą główną rolę – Velvet Brown, która w przebraniu chłopca zwycięża w gonitwie o Puchar Anglii – otrzymała w kolejnym filmie Clarence’a Browna –Wielka nagroda (1944), kasowej ekranizacji powieści Enid BagnoldNational Velvet z 1935[59][60][61]. Do roli dżokejki podjęła naukę jazdy konno w Rivera Country Club (podczas jednej z lekcji boleśnie upadła z konia i uszkodziła sobie kręgosłup, co utrudniało jej codzienne funkcjonowanie przez kolejne lata), a żeby urosnąć trzy cale – i uzyskać tym samym wzrost wymagany przez twórców filmu – regularnie pływała i uprawiała gimnastykę oraz przeszła na dietę budującą masę[62]. Za występ w filmie otrzymała głównie przychylne recenzje[63][64]. Z uwagi na sukces filmu wytwórnia MGM zapewniła Taylor podwyżkę wynagrodzenie do 300 dol. tygodniowo oraz przyznała jej 7,5 tys. dol. premii[65]. Jednocześnie była w tym okresie coraz częściej wyśmiewana przez rówieśników w szkole za swoje plany i marzenia o byciu aktorką[66]. Ostatecznie porzuciła naukę w szkole publicznej i w latach 1942–1950 pobierała nauki w internacie Little Red Schoolhouse działającym przy wytwórni MGM[67][68]. Po podpisaniu nowej umowy z MGM zagrała właścicielkę psa Billa w filmieOdwaga Lassie (1946)[69][70]. Na planach zdjęciowych coraz częściej wykazywała niemal fotograficzną pamięć do zapamiętywania tekstów, ale miała problem z nadekspresją w wypowiadaniu kwestii oraz mieszaniem brytyjskiego i amerykańskiego akcentu[70].
Taylor (1945)
18 stycznia 1946 podpisała nowy kontrakt z wytwórnią MGM, który gwarantował jej współpracę do 1952[71] i wynagrodzenie w wysokości 750 dol. tygodniowo[72]. W tym samym roku napisała i wydała – nakładem wydawnictwa Duell, Sloan and Pearce – książkę pt. „Chrupek i ja” (Nibbles and me) o jednej ze swoich wiewiórki[73], a także stworzyła ilustracje do tej publikacji[74]. Do końca lat 40. zagrała: tytułową rolę w filmieCynthia (1947), ekranizacji broadwayowskiego spektakluBogate, pełne życie, i Mary, główną rolę w komedii kostiumowejŻycie z ojcem (1947; została wypożyczona do tej produkcji przezWarner Bros. i zarabiała 3,5 tys. dol. tygodniowo od 20 kwietnia do 21 lipca 1946[75]) oraz drugoplanową rolę Carol w musicaluRandka z Judy (1948), córkę głównej bohaterki filmuNiesforna Julia (1948), złośliwą Amy March, jedną z tytułowych bohaterem filmuMałe kobietki (1949) i Melindę Greyton, ukochaną głównego bohatera dramatu wojennegoKonspirator (1949)[76][77][78]. Mimo że zagrała liczne role filmowe, wytwórnia MGM wciąż wątpiła w jej talent aktorski, dlatego nie powierzała aktorce ambitniejszych ról, co ją frustrowało[79]. Po premierzeKonspiratora Taylor otrzymała nagrodę im. Roscoe za „odważne kontynuowanie kariery mimo totalnego braku zdolności aktorskich” od Stowarzyszenia Harvard Lampoon[80]. Jednocześnie prasa określała ją mianem „najbardziej utalentowanej aktorki hollywoodzkiej młodego pokolenia”[81]. W 1949 wzięła udział w swojej pierwszej okładkowej sesji zdjęciowej, która ukazała się w sierpniowym wydaniu magazynu „Life”[82][83]; w kolejnych latach pojawiła się na pierwszej stronie czasopisma rekordową liczbę 13 razy[84][85].
Zagrała Mary w filmieWielki kac (1950) i Angelę Vickers wmelodramacieMiejsce pod słońcem (1951)[86][87], przy czym za drugą z ról zebrała wiele pochlebnych recenzji[88][89]. W październiku 1951, jako przedstawicielka przemysłu filmowego, wizytowała u prezydenta Trumana z okazji złotego jubileuszu amerykańskiego kina[90]. Na początku lat 50. wystąpiła m.in. w filmieOjciec panny młodej (1950) i jego kontynuacji,Kłopotliwy wnuczek (1951)[91][92]. Odnowiła również kontrakt z MGM na kolejne siedem lat[93] z wynagrodzeniem 5 tys. dol. tygodniowo[94]. Wystąpiła m.in. jako Żydówka Rebecca w kasowym filmieIvanhoe (1952), Lady Patricia wPięknym Brummelu (1954) i Helen Ellswirth wKiedy ostatni raz widziałem Paryż (1954)[95][96]. Zagrała także w kilku krytycznie przyjętych przez recenzentów filmach, m.in.:Miłość lepsza niż kiedykolwiek (1952),Dziewczyna, która miała wszystko (1953),Ścieżka słoni (1954) iRapsodia (1954)[97][98]. Pojawiła się także w epizodycznych rolach w filmach:Quo Vadis (1951) iCallaway Went Thataway[99]. Coraz częściej mierzyła się z nagabywaniem i pogróżkami ze strony psychofanów[100]. Jednocześnie jej umiejętności aktorskie były negatywnie oceniane przez krytyków, którzy zwracali uwagę też na jej piskliwy głos[101]. W tym okresie zaczęła pobierać lekcje aktorstwa u Lillian Burns Sidney[102].
Na planieKotki… nawiązała romans zEddiem Fisherem, za który była atakowana przez wiernych Kościoła katolickiego i moralistów oraz powszechnie krytykowana w mediach, ponieważ zaledwie od kilku miesięcy była wdową (po tragicznie zmarłym Mike’u Toddzie), a aktor był wówczas mężemDebbie Reynolds[109][110]. W wyniku skandalu wywołanego przez romans Stowarzyszenie Właścicieli Teatrów odebrano Taylor tytuł aktorki roku, który przyznał jej za rolę wKotce…[111]. W tym okresie notorycznie spóźniała się na plany zdjęciowe, czym opóźniała prace nad filmami, a w trakcie realizacjiButterfield 8 uprzykrzała pracę także poprzez narzekanie na proponowane jej kostiumy i makijaż oraz zbyt niską temperaturę w garderobie[112][113][114]. Jej zachowanie spowodowane było faktem, że nie była zadowolona ze swojej roli w filmie (grała call-girl Glorię Wandroud), ale musiała w nim zagrać, ponieważ zobowiązywał ją do tego kontrakt z MGM, poza tym twórcy nie chcieli nanieść proponowanych przez nią zmian w scenariuszu[115]. Pod koniec dekady zagrała epizodyczną rolę w filmie Michaela Todda jr.Scent of Mystery (Holiday in Spain) (1960), który okazał się artystyczną klapą[116].
W październiku 1959 podpisała z20th Century Fox rekordowe honorarium w wysokości 1 mln dol. za zagranietytułowej bohaterki filmuJosepha L. MankiewiczaKleopatra (1963)[117][118], choć początkowo nie chciała zagrać tej roli[119]. Na planieKleopatry zachowywała się kapryśnie i destrukcyjnie, m.in. wciąż spóźniała się do pracy i bywała niedyspozycyjna (np. przez choroby i bóle kręgosłupa), czym opóźniała realizację zdjęć, co z kolei miało duży wpływ na niepowodzenie artystyczne i finansowe filmu[120][121][122]. W trakcie kręcenia filmu nawiązała romans z Richardem Burtonem[123][124][125], czym oboje wywołali skandal obyczajowy[126] i mierzyli się z krytyką międzynarodowej prasy[127], a po nakręceniu zdjęć zostali pozwani przez 20th Century Fox za naruszenie – zawartej w umowie – klauzuli moralności; sprawę w sądzie wygrali, dzięki czemu mogli zachować honorarium[128]. Film kosztował wytwórnię 40-50 mln dol. i stał się najdroższą produkcją w historii kina[129]. Mimo to zebrał mieszane recenzje, podobnie jak sama Taylor[130]; krytyka płynęła głównie z amerykańskiej prasy, która była oburzona romansem Taylor i Burtona[129].
W 1961 reprezentowała Stany Zjednoczone na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie[131] i została okrzyknięta najbardziej kasową aktorką świata[132]. PoKleopatrze zagrała z Richardem Burtonem jeszcze w kilku filmach, m.in.Z życia VIP-ów (1963) iBrodziec (1965)[133][134]. Za rolę Marthy Mitchell w filmieMike’a NicholsaKto się boi Virginii Woolf? (1966) dla Warner Bros otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej[135][136][137][138], a także nagrodę Koła Krytyków Nowojorskich, nagrodę Krajowej Rady Recenzentów i nagrodę Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej[139]. Wystąpiła w programie podróżniczym CBSTVElizabeth Taylor’s London[140]. Zebrała chłodne recenzje za nieudany występ w wieczorku poetyckim pt. „Gdyby się na tej Ziemi czas mógł zatrzymać”, z którego dochód wsparł finansowo American Musical & Dramatic Academy[141].
W 1964 nakładem wydawnictwa Harper & Row wydała książkę autobiograficzną pt. „Elizabeth Taylor”, a w następnym roku kolejną – pt. „Elizabeth Taylor: An Informal Memoir”[142]. W lutym 1966 przez tydzień występowała w roliHeleny Trojańskiej w spektakluFaust wystawianym w teatrze Uniwersytetu Oskfordzkiego[143]. W 1967 do kin trafiły cztery filmy z Taylor w pierwszoplanowej roli:Poskromienie złośnicy,W zwierciadle złotego oka,Haiti – wyspa przeklęta iDoktor Faust, przy czym tylko pierwsza z produkcji zebrała pozytywne recenzje[144][145][146]. W tym samym roku wraz z Burtonem założyła wytwórnię filmową Taybur Productions, która jednak nie wyprodukowała żadnego filmu[147]. Również w 1967 zajęła szóste miejsce na liście najbardziej kasowych aktorek na świecie, a w następnym roku spadła na 10. pozycję rankingu[148]. W 1968 premierę miały dwa filmyJosepha Loseya z Taylor w głównej roli:Boom! (który został chłodno odebrany przez recenzentów) iTajna ceremonia[149][150][151]. W 1969 pojawiła się gościnnie w filmieAnna tysiąca dni[152]. Również w latach 60.Andy Warhol stworzył serię portretów Taylor, które są jednymi z najbardziej znanych dzieł artysty[153].
W pierwszej połowie lat 70. pojawiła się w jednym z odcinków serialuHere’s Lucy (1970) oraz w filmach:Jedyna gra w mieście (1970),X, y i zetPod mlecznym lasem,Hammersmith wyszedł (wszystkie trzy z 1972),Nocne widmo,Jego rozwód, jej rozwód,Środa popielcowa (wszystkie z 1973) iIdentikit (1974; znany także pod tytułami:Miejsce kierowcy iKrwawe gry)[154][155]. Krytycy chłodno oceniali większość ówczesnych ról Taylor i, tak jak w poprzednich latach, podważali jej umiejętności aktorskie[156], choć jednocześnie często podkreślali, że czyni postępy w graniu i jest jedynym atutem danego filmu[157]. Taylor w tym okresie na wielu planach filmowych zachowywała się destrukcyjnie, m.in. spóźniając się o kilka godzin do pracy lub w ogóle się w niej nie pojawiając[158]. Na planieX, y i zet po raz pierwszy pracowała nie za honorarium, a za zwrot wydatków i na procent od zysków, co później powtórzyła również przy realizacji filmówHammersmith wyszedł iŚroda popielcowa[159].
Taylor (1973)
Pod koniec 1975 wydała swoją autobiografię pt.To Live in Love, która została opublikowana w magazynach „Ladies Home Journal” i „Woman”[160]. W drugiej połowie lat 70. zagrała m.in. główną, poczwórną rolę – Matki, Macierzyńskiej Miłości, Czarownicy i Królowej Światła – w pierwszej amerykańsko-radzieckiej produkcji pt.Błękitny ptak (1976), a także Edrę Vilnofsky wZwycięstwie pod Entebbe (1976)[161][162]. W tym okresie zaczęła otrzymywać coraz mniej ról filmowych, skupiła się także na życiu rodzinnym u boku Johna Wernera[163]. Zebrała chłodne recenzje za rolę Desiree Armfeldt, głównej bohaterki filmuMała nocna muzyka (1978), w którym zaśpiewała utwór „Send in the Clowns”; w przeciwieństwie do poprzednich planów zdjęciowych, przyMałej… nie sprawiała problemów, a twórcy zachwalali współpracę z nią[164]. Pod koniec lat 70. zagrała też niemą rolę w filmieZimowe zabójstwa (1979)[165][166].
Latem 1978 zadebiutowała w teatrze telewizji, występując wReturn Engagement zrealizowanym w ramach cyklu „Hallmark Hall of Fame”[167]. Pod koniec lat 70. premierę miała kolekcja jej perfum o nazwie Elizabeth Taylor’s Passion[168].
Lata 80. zaczęła od gościnnych występów w filmiePęknięte lustro (1980) i serialuSzpital miejski (1981)[169][170]. W maju 1981 zadebiutowała w roli Reginy Giddens w spektakluMałe liski, który miał premierę m.in. na Broadwayu, a później był wystawiany w Nowym Orleanie, Nowym Jorku, Waszyngtonie i Los Angeles, a także w Londynie i Związku Radzieckim[171][172]. Choć krytyki negatywnie oceniali jej grę[173], za występy w sztuce była nominowana donagrody Tony za najlepszą rolę żeńską[174]. W tym okresie wraz z Zevem Bufmanem założyła spółkę Elizabeth Taylor Repertory Company[175], jednak już w listopadzie 1983 para zakończyła współpracę[176].
Za wkład w produkcję filmu dokumentalnegoGenocide (1982), którego była jedną z narratorek, otrzymała pierwszą nagrodę Wiesenthal Humanitarian Award przyznawaną przez Centrum Badań nad Holocaustem im. Szymona Wiesenthala w Los Angeles[177]. Wystąpiła także w filmie telewizyjnymMiędzy przyjaciółmi (1983) i zagrała z Richardem Burtonem w objazdowym spektaklu komediowymŻycie prywatne (1983) po USA[178]; za występy w sztuce zbierała złe recenzje, poza tym odwołała występy w ok. 20 spektaklach z powodu różnych dolegliwości zdrowotnych[179]. Również w latach 80. zagrała w miniserialuPółnoc – Południe (1985), filmach telewizyjnych:Czarownice w krainie czarów (1985) iThere Must Be a Pony (1986) oraz w komediowym westerniePokerzystka Alicja (1987)[180][181]. Wcieliła się też w rosyjską diwę Nadinę Bulichoff w filmieMłody Toscanini (1988), który zebrał złe recenzje na Festiwalu Filmowym Wenecji i nigdy nie doczekał się kinowej premiery w USA, ale za to był pokazywany we Francji[182].
W 1987 wypuściła linię perfum „Passion”[183], która stała się jednym z najbardziej dochodowych produktów branży zapachowej, przynosząc producentom rocznie ok. 70 mln dol. zysku[184]. 2 tym samym roku otrzymałaOrder Legii Honorowej za swoją działalność humanitarną[185]. W 1988 wydała książkę autobiograficzną pt. „Elizabeth Takes Off”, w której opisała swoje zmagania z uzależnieniami i nadwagą[186][187]. W 1989 pojawiła się jako Alexandra del Lago w filmieSłodki ptak młodości, a premierę miały kolejne dwa jej zapachy perfum – White Diamonds i Passion for Men[188][189].
W marcu 1993 otrzymała nagrodę Amerykańskiego Instytutu Filmowego za całokształt twórczości[190]. Zagrała epizodyczną rolę w filmieFlintstonowie (1994)[191]. Również w latach 90. założyła firmę jubilerską House of Taylor, która jednak zaledwie po trzech latach istnienia ogłosiła upadłość[192]. W 1996 premierę w telewizji NBC miał miniserialLiz: The Elizabeth Taylor Story, w którym tytułową rolę zagrałaSherilyn Fenn; Taylor bezskutecznie próbowała zablokować emisję produkcji, podtrzymując, że ma wyłączne prawa do własnego życia[193]. W grudniu 1999 aktorka otrzymała z rąkkrólowej Elżbiety IIOrder Imperium Brytyjskiego drugiej klasy[194].
Ostatnim projektem, w którym wzięła udział, był film telewizyjnyWieczny blask gwiazd (2001)[195][191]. W tym samym roku uczestniczyła w58. gali wręczenia Złotych Globów, na której ogłosiła zdobywcę nagrody za najlepszy dramat[196]. W 2002 wydała książkę pt. „My Love Affair with Jewerly” oraz została laureatką jednego z pięciu wyróżnień na 25. ceremonii rozdania nagród w Centrum Kennedy’ego w Waszyngtonie[197]. W 2003 uczestniczyła w specjalnym pokazie filmuOlbrzym (1956) na56. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes[198]. W ostatnich latach życia preferowała spędzanie czasu w samotności, sporadycznie pojawiała się na publicznych wystąpieniach[199]. W maju 2006 gościła w programie telewizyjnymLarry King Show[200]. W 2007 uczestniczyła w uroczystej gali fundacji Macy’s Passport, na której została uhonorowana tytułem filantropki roku za działalność na rzecz HIV/AIDS[201].
W listopadzie 2004 ujawniła, że miała zastoinową niewydolność serca[202]. W październiku 2009 przeszła operacjęzastawki serca[191]. W lutym 2011 trafiła z objawami niewydolności serca na leczenie do szpitala wLos Angeles, gdzie 23 marca 2011 zmarła w otoczeniu rodziny, w wieku 79 lat[203]. Dwa dni po śmierci została pochowana na cmentarzuForest Lawn wGlendale. Uroczystości pogrzebowe odbyły się zgodnie z obrządkiem żydowskim, prowadził je rabin Jerry Cutler.
W wieku nastoletnim randkowała z aktoremMarshallem Thompsonem i futbolistąGlennem Davisem, od czerwca do września 1949 była zaręczona z przedsiębiorcą Williamem D. Pawleyem jr., a następnie spotykała się z piosenkarzem Vikiem Damone, baseballistą Ralphem Kinerem i producentem filmowym Arthurem Loewem jr[204][205][206]. W latach 50. miała romans z reżyserem Stanleyem Donenem[207], aktoramiRockiem Hudsonem[208] iVictorem Maturem oraz scenarzystą Kevinem McClorym[209], a w latach 60. romansowała z publicystą Maxem Lernerem[210]. W latach 1974–1975, tj. w okresie separacji i kryzysu małżeńskiego z Richardem Burtonem, miała romans z przedsiębiorcą Henrym Wymbergiem[211][212]. Następnie nawiązała romans z szefem agencji reklamowej Peterem Darmaninem[213] i ambasadorem Iranu w USA Ardeszirem Zahedim[214]. Po drugim rozwodzie z Burtonem odnowiła romans z Wymbergiem oraz spotykała się ze scenarzystą i reżyserem reklam Harveyem Hermanem[215]. W latach 80. miała romans zRainierem, księciem Monako[216]. Po rozwodzie z Johnem Wernerem była zaręczona z prawnikiem Victorem Gonzalezem Luną, później przez pół roku była narzeczoną przedsiębiorcy Dennisa Steina, spotykała się z dziennikarzem Carlem Bernsteinem i doradcą wizerunkowym Gordonem Reece’em[217] oraz miała romans z George’em Hamiltonem[218]. Pod koniec życia związana była z aktoremJeffem Goldblumem, doktorem Garym Schwartzem, przedsiębiorcą Jasonem Wintersem[219] i aktoremColinem Farrellem[220].
Taylor z synem, Michalem Wildingiem juniorem (czerwiec 1953)
Była mężatką ośmiokrotnie, przy czym siedem razy brała rozwód i raz owdowiała – Mike Todd zginął w katastrofie lotniczej w marcu 1958[221]. Jej mężami byli:
5 maja 1950 – 29 stycznia 1951 – Conrad „Nicky” Hilton Jr.[222][223][224]; w trakcie małżeństwa była ofiarą przemocy domowej[225]
luty 1952 – 31 stycznia 1957 – Michael Wilding; mieli dwóch synów: Michaela (ur. 1953) i Christophera (ur. 1955)[226][227][228]
6 października 1991 – 1996 – Larry Fortensky[244][245].
W 1971, w wieku 38 lat, po raz pierwszy została babką (urodziła jej się wnuczka Leyla, córka Michaela Wildinga jr. i Beth Clutter)[246][247]. Dożyła narodzin jeszcze dziewiątki wnuków i czwórki prawnuków[248].
Miałademokratyczne poglądy[252]. Ufundowała galę charytatywną z okazji urodzinBelli Abzug zPartii Demokratycznej oraz uczestniczyła w kilku innych wydarzeniach w imieniu tej polityczki[252]. Przedwyborami prezydenckimi w USA w 1976 wsparła finansowo kampanięJimmy’ego Cartera (kandydata Demokratów) i wspomogłaGeralda Forda (kandydata Republikanów) poprzez udział w spotkaniach z jego wyborcami[253]. Przez większość życia wykazywała powierzchowne zainteresowanie polityką, w którą mocniej zaangażowała się po rozpoczęciu związku z Johnem Warnerem[254][255].
W 1966 zrzekła się amerykańskiego obywatelstwa i pozostawiła sobie brytyjskie, prawdopodobnie w celu uniknięcia płacenia wysokich podatków w Stanach Zjednoczonych[256][257].
W 1983 udała się z misją pokojową do Izraela, by doprowadzić do pojednania kraju z Jordanią[258].
Otwarcie wspierała społecznośćgejowską[259]. W latach 80. zaczęła czynnie angażować się (m.in. finansowo) w pomoc osobom chorującym naAIDS[259][260]. Była jedną z założycielek Amerykańskiej Fundacji Badań nad AIDS (amfAR), a w 1987 została przewodniczącą tej organizacji[261][262]. W 1991 założyła Elizabeth Taylor AIDS Foundation[263].
Od końca lat 40. była uzależniona od leków[264]. Przez wiele lat zmagała się również z uzależnieniem od narkotyków i alkoholu[265]. W grudniu 1983 samowolnie rozpoczęła pięciotygodniową terapię odwykową w klinice Betty Ford Center[266][267]. Do kliniki wróciła w październiku 1988[268][269].
Miała słaby organizm i była podatna na choroby (w różnych latach miała m.in. zapalenie osierdzia, krtani, płuc i oskrzeli), choć nie brakuje teorii, że większość jej problemów zdrowotnych miało podłoże psychosomatyczne lub było związane z problemami z uzależnieniem od leków i alkoholu[270][271]. W 1951 przeszła kurację w Szpitalu Cedru Libańskiego w związku z początkiem choroby wrzodowej bądź nieżytem kiszek[272]. W listopadzie 1956 przeszła operację usunięcia kręgów kręgosłupa, które uszkodziła po upadku na schodach[273]. W 1960 zdiagnozowano u niej zapalenie opon mózgowych, a w marcu 1961 przeszłatracheotomię w związku z zatorowością płucną wywołaną gronkowcowym zapaleniem płuc[274][275]. W tym okresie cierpiała naanemię[276]. W 1968 przeszła zabiegusunięcia macicy[277][278]. W tym okresie zachorowała na krwawienie odbytu[279]. W 1973 przeszła operację diagnostyczną wycięcia cysty na jajniku[280]. Również w latach 70. z powodu zapalenia stawów poruszała się na wózku inwalidzkim[281]. Od końca marca do końca czerwca 1990 przebywała w szpitalu w związku z wirusowym zapaleniem płuc[282][283][284]. Ponadto chorowała onkologicznie − przeszła operacje usunięcia guza mózgu i raka skóry[191][285]. Według raportów medycznych pięć razy w życiu złamała kręgosłup i miała protezy w obu biodrach[191]. W 1983 wskutek zderzenia drogowego zerwała więzadła w lewej nodze[286].
W 1973 zabezpieczyła swoją twarz na 1 mln dol. na wypadek, gdyby doszło do uszkodzeń w wyniku szczególnie obciążającej charakteryzacji wykorzystywanej na planie filmuŚroda popielcowa[292].
Przeszła operację plastyczną podbródka, jednocześnie zaprzeczała doniesieniom o innych ingerencjach chirurgicznych w swój wygląd[293].
W latach 50. stała się najlepiej opłacaną (jej honorarium wynosiło 500 tys. dol. za film) i najbardziej rozchwytywaną aktorką świata[294]. Za tytułową rolę wKleopatrze wynegocjowała milionowy kontrakt i tantiemy w wysokości 10 proc. od zysków[119], podobne honorarium otrzymała również za role w kolejnych filmach, m.in.Z życia VIP-ów,Brodziec,Kto się boi Virginii Woolf?,W zwierciadle złotego oka,Boom iTajna ceremonia[295][296]. Za występ w filmieHaiti – wyspa przeklęta otrzymała wynagrodzenie w wysokości 500 tys. dol[297]. Za rolę w filmieJedyna gra w mieście otrzymała najwyższe honorarium w karierze – 1,25 mln dol[298][299]. Za występ w programie podróżniczym CBSTVElizabeth Taylor’s London otrzymała 500 tys. dol.[140] Za grę w miniserialuPółnoc – Południe otrzymywała po 100 tys. dol. za dzień zdjęciowy[300].
W latach 60. kupiła posiadłość Chalet Ariel wGstadd w Alpach[301] i jacht „Kalizma” (od imienia córki Richarda Burtona – Kate, i córek Taylor: Lizy i Marii) za ok. 75 tys. funtów[302]. Później zakupiła też, z Richardem Burtonem, dom „Casa Kimberley” wPuerto Vallarta za 40 tys. dol[303]. W latach 80. za 2 mln dol. kupiła rezydencję przy Nimes Road 700 przy Bel Air w Kalifornii[304]. W 2007 z Jasonem Wintersem nabyła za 10 mln dol. willę naHawajach[201].
Pod koniec 2011 zgromadzony przez nią majątek oszacowano na 600 mln dol[310].
Była znana ze swojej dobroczynności, a w 1972 magazyn „Life” wyliczył, że wraz z mężem Richardem Burtonem wydają ok. 1 mln dol. na cele charytatywne[311].
↑abEltonE.JohnEltonE.,Miłość jest lekarstwem. O życiu, pomaganiu i stracie,William JeffersonW.J.Clinton (red.),AgataA.Moroz (tłum.), The Elton John AIDS Foundation, Wydawnictwo SQN, 2014, s. 57,ISBN 978-83-7924-156-9.
Brenda Maddox: Kto się boi Elizabeth Taylor?. Witold Kalinowski (tłum.). Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985.ISBN 83-06-01030-2.
Megan Gressor, Kerry Cook: Największe romanse wszech czasów. Bożenna Stokłosa (tłum.). Klub Dla Ciebie, 2005.ISBN 83-7404-194-3.
C. David Heymann: Liz. Biografia intymna Elizabeth Taylor. Zofia Szachnowska-Olesiejuk, Adam Olesiejuk (tłum.). Wydawnictwo Znak, 2023.ISBN 978-83-240-9266-6.
.jpg)
.jpg)
