Edward Adelbert Doisy (ur.3 listopada1893 wHume w stanieIllinois, zm.23 października1986 wSaint Louis) – amerykański biochemik, laureatNagrody Nobla w roku1943.
Był synem Edwarda Perez i jego żony Ady. Wykształcenie zdobył naUniwersytecie Illinois – studia ukończył w 1914, a stopień magistra uzyskał w 1916. Następnie był absolwentemUniwersytetu Harvarda, gdzie w 1920 uzyskał stopień doktora medycyny.
Od 1915 do 1917 był asystentem biochemii w Szkole Medycznej Uniwersytetu Harvarda, a od 1917 do 1919 służył w Wojskowym Higienicznym KorpusieStanów Zjednoczonych. Od 1919 do 1923 był asystentem, wykładowcą i profesorem nadzwyczajnym wydziału medycyny naUniwersytecie Waszyngtońskim w St. Louis. W 1923 został profesorem biochemii na Uniwersytecie w St. Louis. Następnego roku otrzymał awans na dyrektora wydziału biochemii.
Edward Adelbert Doisy w swoich badaniach koncentrował się głównie nad biochemicznymi studiamihormonów płciowych iwitaminami K1 iK2.W Szkole Medycznej w St. Louis pracował wspólnie zEdgarem Allen nad techniką oczyszczaniacytologiipochwy dla dużej potencji hormonówestrogennych w szczurzychjajnikach.
W latach 1929–1930 Doisy wyizolowałestrogen. Dokonanie to zbiegło się z takim samym wyczynem niemieckiego uczonegoAdolfem Butenandt wNiemczech.
W 1936, przy współpracy z MacCorquodale i Thayerem, wyodrębnił najaktywniejszy estrogen: estradiol od jajników świni i oszacował jego koncentrację w roztworzefolikuliny.
W 1939 wyizolowałwitaminę K, która została odkryta w 1935, przezHenrika Dama w bylinielucernie siewnej. Witamina K została wówczas wyizolowana w prawie czystej formie jako żółty olejek przez Dama, we współpracy zPaulem Karrer.
W 1940 Doisy, wraz z Thayerem, MacCorquodalem, McKee i Binkleyem, studiował strukturę witaminy K i rozróżnił od niej witaminę K1, którą odizolował od byliny i witaminę K2, odizolowaną od mięsa ryby, która miała podobne działanie do witaminy K1, lecz różniła się budową.
Witamina K została zsyntetyzowana w 1939 roku przezLouisa Frederick Fiesera, Almquista i Klose oraz przez Edwarda Doisy i jego współpracowników. Dodatkowo, Doisy ulepszył metody użyte do izolowania i identyfikacjiinsuliny, prowadził ważne badania nad znajomościąantybiotyków i systemów odpornościowych krwi orazmetabolizmukwasu żółciowego.
W roku 1943, za pracę nad witaminą K, Doisy i Tama razem otrzymaliNagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.
Edward Adelbert Doisy poślubił Alice Ackert w 1918. Razem mieszkali wSt. Louis.
W 1932 i 1938 był członkiem Ligi Komitetu Narodów dla Standaryzacji Hormonów Płci. W latach 1943–1945 był prezydentem Amerykańskiego Stowarzyszenia Chemików i Biologów, w latach 1949–1950 prezydentem Stowarzyszenia Endokrynologii i członkiem Towarzystwa Biologii i Medycyny Doświadczalnej w latach 1949–1951.
W 1955 oddział w którym pracował, dla uhonorowania jego zasług, został nazwany jego imieniem.
| XX wiek | - 1901:Behring
- 1902:Ross
- 1903:Finsen
- 1904:Pawłow
- 1905:Koch
- 1906:Golgi,Ramón y Cajal
- 1907:Laveran
- 1908:Miecznikow,Ehrlich
- 1909:Kocher
- 1910:Kossel
- 1911:Gullstrand
- 1912:Carrel
- 1913:Richet
- 1914:Bárány
- 1919:Bordet
- 1920:Krogh
- 1922:Hill,Meyerhof
- 1923:Banting,Macleod
- 1924:Einthoven
- 1926:Fibiger
- 1927:Wagner-Jauregg
- 1928:Nicolle
- 1929:Eijkman,Hopkins
- 1930:Landsteiner
- 1931:Warburg
- 1932:Sherrington,Adrian
- 1933:Morgan
- 1934:Whipple,Minot,Murphy
- 1935:Spemann
- 1936:Dale,Loewi
- 1937:Szent-Györgyi
- 1938:Heymans
- 1939:Domagk
- 1943:Dam,Doisy
- 1944:Erlanger,Gasser
- 1945:Fleming,Chain,Florey
- 1946:Muller
- 1947:C.Cori,G.Cori,Houssay
- 1948:Müller
- 1949:Hess,Moniz
- 1950:Kendall,Reichstein,Hench
- 1951:Theiler
- 1952:Waksman
- 1953:Krebs,Lipmann
- 1954:Enders,Weller,Robbins
- 1955:Theorell
- 1956:Cournand,Forßmann,Richards
- 1957:Bovet
- 1958:Beadle,Tatum,Lederberg
- 1959:Ochoa,Kornberg
- 1960:Burnet,Medawar
- 1961:Békésy
- 1962:Crick,Watson,Wilkins
- 1963:Eccles,Hodgkin,Huxley
- 1964:Bloch,Lynen
- 1965:Jacob,Lwoff,Monod
- 1966:Rous,Huggins
- 1967:Granit,Hartline,Wald
- 1968:Holley,Khorana,Nirenberg
- 1969:Delbrück,Hershey,Luria
- 1970:Katz,Euler,Axelrod
- 1971:Sutherland
- 1972:Edelman,Porter
- 1973:Frisch,Lorenz,Tinbergen
- 1974:Claude,Duve,Palade
- 1975:Baltimore,Dulbecco,Temin
- 1976:Blumberg,Gajdusek
- 1977:Guillemin,Schally,Yalow
- 1978:Arber,Nathans,Smith
- 1979:Cormack,Hounsfield
- 1980:Benacerraf,Dausset,Snell
- 1981:Sperry,Hubel,Wiesel
- 1982:Bergström,Samuelsson,Vane
- 1983:McClintock
- 1984:Jerne,Köhler,Milstein
- 1985:Brown,Goldstein
- 1986:Cohen,Levi-Montalcini
- 1987:Tonegawa
- 1988:Black,Elion,Hitchings
- 1989:Bishop,Varmus
- 1990:Murray,Thomas
- 1991:Neher,Sakmann
- 1992:Fischer,Krebs
- 1993:Roberts,Sharp
- 1994:Gilman,Rodbell
- 1995:Lewis,Nüsslein-Volhard,Wieschaus
- 1996:Doherty,Zinkernagel
- 1997:Prusiner
- 1998:Furchgott,Ignarro,Murad
- 1999:Blobel
- 2000:Carlsson,Greengard,Kandel
|
|---|
| XXI wiek | - 2001:Hartwell,Hunt,Nurse
- 2002:Brenner,Horvitz,Sulston
- 2003:Lauterbur,Mansfield
- 2004:Axel,Buck
- 2005:Marshall,Warren
- 2006:Fire,Mello
- 2007:Evans,Capecchi,Smithies
- 2008:zur Hausen,Barré-Sinoussi,Montagnier
- 2009:Blackburn,Greider,Szostak
- 2010:Edwards
- 2011:Beutler,Hoffmann,Steinman
- 2012:Gurdon,Yamanaka
- 2013:Rothman,Schekman,Südhof
- 2014:E. Moser,M.-B. Moser,O’Keefe
- 2015:Campbell,Ōmura,Tu
- 2016:Ōsumi
- 2017:Hall,Rosbash,Young
- 2018:Allison,Honjo
- 2019:Ratcliffe,Semenza,Kaelin
- 2020:Alter,Houghton,Rice
- 2021:Julius,Patapoutian
- 2022:Pääbo
- 2023:Karikó,Weissman
- 2024:Ambros,Ruvkun
- 2025:Brunkow,Ramsdell,Sakaguchi
|
|---|
