Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Ed Harris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ed Harris
Ilustracja
Ed Harris (2017)
Imię i nazwisko

Edward Allen Harris

Data i miejsce urodzenia

28 listopada 1950
Englewood

Zawód

aktor,reżyser,producent filmowy

Współmałżonek

Amy Madigan
(od 1983)

Lata aktywności

od 1976

Multimedia w Wikimedia Commons

Edward Allen Harris (ur.28 listopada1950 wEnglewood) –amerykańskiaktor filmowy, teatralny i telewizyjny orazreżyser iproducent. Czterokrotnie nominowany doOscara za pierwszo- i drugoplanowe role w filmachApollo 13 (1995),Truman Show (1998),Pollock (2000) iGodziny (2002).

13 marca 2015 otrzymał własnągwiazdę wAlei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6712Hollywood Boulevard[1][2][3].

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Młodość

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się w Englewood w stanieNew Jersey jako syn Margaret (z domu Sholl), agentki biura podróży[4], i Roberta L. „Boba” Harrisa (1922-2014), który śpiewał z chóremFreda Waringa i pracował w księgarniArt Institute of Chicago[5]. Wychowywał się rodzinieklasy średniejprezbiterian[6] w Tenafly w New Jersey z dwoma braćmi – Paulem i Robertem. W 1969 ukończył Tenafly High School, gdzie grał w drużynie futbolowej, pełniąc funkcję kapitana drużyny w swoim ostatnim roku. Trenowałlekkoatletykę naUniwersytecie Columbia. W 1971 wraz z rodziną przeniósł się doNowego Meksyku, odkrywając zainteresowanie aktorstwem w różnych sztukach teatralnych. Studiował dramat naUniversity of Oklahoma. Po kilku udanych rolach w lokalnych teatrach, przeprowadził się doLos Angeles i zapisał się doCalifornia Institute of the Arts, gdzie spędził dwa lata i ukończył z tytułem licencjata sztuk pięknych w 1975.

Kariera

[edytuj |edytuj kod]

W Pasadena Repertory Theatre grał w światowej premierze sztukiThomasa RickmanaBaalam w The Hotel Carver wPasadenie (1975) i w spektakluKingdom of EarthTennesseego Williamsa w West Coast (1976) w roli Lota. Pojawił się po raz pierwszy naOff-Broadwayu jako Eddie w przedstawieniuChora miłość (Fool for Love) w Circle Repertory Theatre (1983), a naBroadwayu debiutował jako Fred Small w widowiskuKamienie szlachetne (Precious Sons) w Longacre Theatre (1986)[7]. Rola Eddiego w produkcjioff-broadwayowskiejFool for LoveSama Sheparda w 1984 przyniosła mu nagrodę Obie, a w 1995 za rolę Cartera w spektakluSimpaticoSama Sheparda zBeverly D’Angelo zdobył nagrodę Lucille Lortel[8].

Karierę ekranową rozpoczął pod koniec lat 70. w dreszczowcu medycznymMichaela CrichtonaŚpiączka (Coma, 1978) zMichaelem Douglasem i dramacieGranica (Borderline, 1980) u bokuCharlesa Bronsona. Jednak pierwszym dużym filmowym występem była kreacja Williama „Billy’ego” Davisa, króla renesansowej trupy motocyklowej (rola wzorowana nakrólu Arturze) w filmie fantastycznonaukowymGeorge’a A. RomeroRycerze na motorach (Knightriders, 1981). W dramacieAgnieszki HollandZabić księdza (To Kill a Priest, 1988) wcielił się w postać oficera SB, który dostaje zadanie zlikwidowania duchownego. Współpracę z polską reżyserką Harris kontynuował w późniejszych latach występując w jej kolejnych filmach:Trzeci cud (The Third Miracle, 1999) iKopia mistrza (Copying Beethoven, 2006), gdzie zagrałLudwiga van Beethovena[9].

Pierwszą nominację doOscara otrzymał w 1995 za drugoplanową rolę zarządzającego kosmiczną operacją dyrektora NASA – Gene’a Kranza w dramacieRona HowardaApollo 13 (1995). Trzy lata potem wcielił się w twórcę tytułowego programu telewizyjnego w tragikomediiPetera WeiraTruman Show (The Truman Show, 1998), a rola ta przyniosła mu drugą nominację do Oscara.

W 2000 zadebiutował jako reżyser biograficznego filmuPollock, gdzie zagrał słynnego amerykańskiego malarzaJacksona Pollocka. Tytułowa rola przyniosła mu też nominację do Oscara w kategorii „Najlepszy aktor pierwszoplanowy”. W 2008 ponownie stanął po drugiej kamery reżyserując westernAppaloosa na podstawie powieściRoberta B. Parkera.

W dramacieStephena Daldry’egoGodziny (The Hours, 2002), inspirowanym powieściąVirginii WoolfPani Dalloway, zagrał drugoplanową, ale zapadającą w pamięć kreację umierającego naAIDShomoseksualnego poety przyniosła mu kolejną nominację do Oscara. W dramacie wojennymJeana Jacques’a AnnaudaWróg u bram (Enemy at the Gates, 2001) wystąpił w roli niemieckiego szlachcica walczącego w szeregach hitlerowskiej armii w czasie bitwy pod Stalingradem. Można go było także oglądać w serialu HBOEmpire Falls (2005), dreszczowcuDavida CronenbergaHistoria przemocy (2005) oraz usłyszeć jako dyrektora kontroli misji w filmie fantastycznonaukowymAlfonso CuarónaGrawitacja (Gravity, 2013). W amerykańskim serialu telewizyjnymWestworld (2015–2019) wystąpił jakoczarny charakter mężczyzna w czerni. W 2019 odniósł sukces na Broadwayu w roliAtticusa Fincha w adaptacji scenicznej powieściHarper LeeZabić drozda[10].

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

21 listopada 1983 zawarł związek małżeński z aktorkąAmy Madigan, z którą ma córkę Lily Dolores.

Filmografia

[edytuj |edytuj kod]

Filmy

[edytuj |edytuj kod]

Seriale

[edytuj |edytuj kod]

Gry komputerowe

[edytuj |edytuj kod]

Nagrody

[edytuj |edytuj kod]
RokNagrodaKategoriaFilm
1996Screen Actors GuildWybitny występ aktora w roli drugoplanowejApollo 13 (1995)
Znakomita obsada w filmie kinowym
1999Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowyTruman Show (1998)
2013Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnymZmiana w grze (TV, 2012)
2017SaturnNajlepszy drugoplanowy aktor telewizyjnyWestworld (TV, 2016)

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Ed Harris. Walk of Fame. [dostęp 2025-08-09]. (ang.).
  2. JoshJ. Rottenberg JoshJ.,Hollywood Star Walk: Ed Harris, „Los Angeles Times”, 15 marca 2015 [dostęp 2025-08-09] (ang.).
  3. MalinaM. Saval MalinaM.,Ed Harris Receives Star on the Hollywood Walk of Fame, „Variety”, 13 marca 2015 [dostęp 2025-08-09] (ang.).
  4. Ed Harris Biography (1950-). Film Reference. [dostęp 2025-08-09]. (ang.).
  5. MikeM. Barnes MikeM.,Bob L. Harris, Father of Actor Ed Harris, Dies at 91, „The Hollywood Reporter”, 16 lutego 2014 [dostęp 2025-08-09] (ang.).
  6. CindyC. Pearlman CindyC.,Love the sinner: Harris repents for ‘money’ roles, „Chicago Sun-Times”, 6 lutego 2000 [dostęp 2025-08-09] (ang.).
  7. Ed Harris. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-08-09]. (ang.).
  8. Beverly D’Angelo. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2025-08-09]. (ang.).
  9. Ed Harris. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-08-09]. (ang.).
  10. MichaelM. Paulson MichaelM.,Ed Harris to Succeed Jeff Daniels in 'To Kill a Mockingbird' on Broadway, „The New York Times”, 13 czerwca 2019 [dostęp 2025-08-09] (ang.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Elżbieta Ciapara. Skłócony z Hollywood: Ed Harris. „Film”. nr 25 (2292/XLVIII), s. 18–19, 27 czerwca 1993. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Zawadiacki Edek. „Cinema Press Video”. nr 5 (VII), s. 40, maj 1996. Katowice: Agencja Wydawnicza „Domino”. ISSN 0867-8774. 
  • Elżbieta Ciapara. Nie Apollo, ale... Ed Harris. „Film”. nr 8 (2347), s. 80–81, sierpień 1997. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Ed Harris, czyli Marlboro Man. „Cinema Press Video”. nr 8 (77/IX), s. 76, sierpień 1998. Katowice: Agencja Wydawnicza „Domino”. ISSN 0867-8774. 

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Złoty Glob dlanajlepszego aktora drugoplanowego
1940–1959
1960–1979
1980–1999
2000–2019
2020–2039

Actor Award zanajlepszy występ aktora w roli drugoplanowej
1994-1999
2000-2009
2010-2019
2020-2029
Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym
1970–1979
1980–1999
2000–2019
2020–2039
Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych Toronto dla najlepszego aktora
NagrodaNational Board of Review dla najlepszego aktora drugoplanowego
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ed_Harris&oldid=78746398
Kategorie:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp