Dynastia normandzka – średniowieczna dynastia pochodzeniawikińskiego, która panowała odX doXII wieku wNormandii iAnglii. Wywodziła się zNorwegii. Istnieje dwóch możliwych protoplastów tejdynastii:Rognvald I, synEysteina,jarlaMoere lubRobert I Mocny, syna Ragnvalda.
Powtarzające się najazdyNormanów na północnąEuropę doprowadziły do uchwycenia przyczółków i stworzenia wielu osiedli na południowym wybrzeżu kanału La Manche. W końcuIX wiekuRolf (Rollo), jeden z wodzów i syn Ragnvalda Eysteinssona przejął władzę wśród Norwegów. W886 roku po najeździe naBayeux i zabiciu Berengara, hrabiego tego miasta wziął za żonę jego córkę Poppę. W911 roku Rollo został uznany księciem Normandii przez królazachodnich Franków,Karola III Prostaka, który ofiarował mu tereny i tak będące pod władzą Normanów, lecz nominalnie należące doRoberta, diuka Francji, będącego rywalem króla.
Potomkowie Rollona w linii prostej panowali na tronie książęcym do połowy XII wieku. Rządzili także w licznych normandzkich hrabstwach (Eu,Évreux,Mortain,Corbeil,Arques). Tym, który znacznie poszerzył władztwo Normanów byłWilhelm, zwany później Zdobywcą, syn księciaRoberta I Wspaniałego, który został ustanowiony swym następcą przezEdwarda Wyznawcę,króla Anglii na podstawie dość dalekiego pokrewieństwa. Matka Edwarda,Emma, była bowiem ciotką ojca Wilhelma, Roberta.
14 października1066 roku wbitwie pod Hastings Wilhelm pokonał anglosaskiego konkurentaHarolda II i zdobył tron angielski. Umarł jednak na kontynencie,7 września1087 roku niedalekoRouen i został pochowany w opactwie św. Stefana wCaen.
Wilhelm pozostawił trzech synów: najstarszy z nichRobert II Krótkonogi, został księciem Normandii i uczestnikiempierwszej wyprawy krzyżowej, która zdobyłaJerozolimę. Po powrocie został pokonany w1106 roku przez swego brata Henryka i uwięziony na zamkuCardiff, gdzie zmarł10 lutego1134 roku. Drugi synWilhelm II Rudy, król Anglii, został zamordowany2 sierpnia1100 roku podczas polowania w Nowym Lesie. Ostatni z braciHenryk I, zwany Pięknym Klerkiem (Beau-Clerc), początkowo bez spadku, w 1106 roku po pokonaniu Roberta rządził zarówno Anglią jak i Normandią.
Cieszący się niezwykłym powodzeniem u kobiet Henryk I zmarł1 grudnia1135 roku pozostawiając blisko 20 potomków z rozmaitych matek. Jednak jedyny legalny następca, Wilhelm, zginął25 października1120 roku podczas katastrofy statku królewskiego Blanche-Nef na kanale La Manche. Tron Anglii i Normandii dostał się w ręceStefana z Blois, wnuka Wilhelma Zdobywcy, a następnie, po jego śmierci w1154 roku, królem Anglii i księciem Normandii zostałHenryk II, synMatyldy, córki Henryka I, iGotfryda V Pięknego, hrabiegoAndegawenii, zapoczątkowując dynastięPlantagenetów.
Morganatyczni synowie Henryka I otrzymali hrabiowskie uposażenie i rozwinęli własne linie dynastyczne. Do połowyXIII wiekuearlamiGloucester byli potomkowie Roberta z Caen. Ostatni męski potomek dynastii normandzkiejWilhelm FitzRobert zmarł23 listopada1183 roku.
| Angielskie | |
|---|---|
| Armeńskie | |
| Bizantyńskie | |
| Bośniackie | |
| Bułgarskie | |
| Chorwackie | |
| Czeskie i morawskie | |
| Duńskie | |
| Frankijskie i francuskie | |
| Gruzińskie | |
| Hiszpańskie | |
| Litewskie | |
| Niemieckie |
|
| Polskie, pomorskie i połabskie | |
| Portugalskie | |
| Ruskie i rosyjskie | |
| Rumuńskie – mołdawskie i wołoskie | |
| Rzymskie (starożytne) | |
| Serbskie i czarnogórskie | |
| Szkockie | |
| Szwedzkie | |
| Węgierskie | |
| Włoskie |
