Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Donald Sutherland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Donald Sutherland
Ilustracja
Donald Sutherland (2013)
Imię i nazwisko

Donald McNichol Sutherland

Data i miejsce urodzenia

17 lipca 1935
Saint John

Data i miejsce śmierci

20 czerwca 2024
Miami

Zawód

aktor, producent filmowy

Współmałżonek

Lois Hardwick
(1959–1966; rozwód)
Shirley Douglas
(1966–1970; rozwód)
Francine Racette
(1972–2024; jego śmierć)

Lata aktywności

1962–2023

Odznaczenia
Order Kanady – Towarzysz (Companion)Order Kanady – Oficer (Officer)Medal Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety IIMedal Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (wer. brytyjska)Lifetime Artistic AchievementKomandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Multimedia w Wikimedia Commons

Donald McNichol Sutherland[1][2]CC (ur.17 lipca1935 wSaint John, zm.20 czerwca2024 wMiami[3]) – kanadyjskiaktor iproducent filmowy[4]. Laureathonorowego Oscara za całokształt twórczości. OjciecKiefera iRossifa.

26 stycznia 2011 otrzymał własnągwiazdę wAlei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7024Hollywood Boulevard[5][6].

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Młodość

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się w Saint John w kanadyjskiej prowincjiNowy Brunszwik jako syn Dorothy Isobel (z domu McNichol; 1892–1956) i Fredericka McLea Sutherlanda (1894–1983), który pracował w sprzedaży i prowadził lokalną spółkę gazową, elektryczną i autobusową[7]. Jego matka była pochodzenia szkockiego, a ojciec miał korzenie szkockie, angielskie i niemieckie[8]. Jako dziecko cierpiał nagorączkę reumatyczną,zapalenie wątroby ichorobę Heinego-Medina. W wieku 14 lat pracował w radiu CKBW-FM[9]. Mając 19 lat Sutherland spędził cztery miesiące w ramachwymiany studenckiej wFinlandii, gdzie mieszkał w pobliżu kopalni żelaza w Otanmäki wregionie Kainuu[10].

Po ukończeniu Bridgewater High School, studiował w Victoria College,University of Toronto, gdzie spotkał swoją pierwszą żonę Lois Hardwick i ukończył podwójny kierunek inżynieryjny i teatru. Był członkiem zespołu komediowego „UC Follies” w Toronto. W 1957 opuścił Kanadę i wyjechał do Wielkiej Brytanii, studiując w London Academy of Music and Dramatic Art[11].

Kariera

[edytuj |edytuj kod]

W 1952 debiutował na scenie w roli Wally’ego Myersa w sztuceJamesa ThurberaMęskie zwierzę w Hart House Theatre wToronto[7]. Pojawiał się w produkcjach naWest Endzie[12]. Przeniósł się do Szkocji, gdzie od 1960 przez 18 miesięcy grał w Perth Repertory Theatre. Jego współlokatorem był aktorMichael Sheard. Od początku do połowy lat 60. Sutherland zaczął grać małe role w brytyjskich filmach i telewizji, w tymCzłowiek świata (1962),Święty (1965–1966) iRewolwer i melonik (1967). Po raz pierwszy trafił przed kamery filmowe w dramacieŚwiat dziesięć razy przekroczony (The World Ten Times Over, 1963) zSylvią Syms. W 1969 trafił naBroadway w musicaluBuck White[13] zMuhammadem Ali.

W krótkim czasie jego wyraziste role wyniosły go na szczyty popularności i zapewniły stałe miejsce w historii kina w takich filmach jak:Parszywa dwunastka (1967)[14],Złoto dla zuchwałych (1970),MASH (1970) iKlute (1971)[15]. W późniejszym okresie stworzył szereg innych wybitnych kreacji w takich obrazach jak:CasanovaFederico Felliniego (1976),Orzeł wylądował (1976),Zwyczajni ludzie (1980) czyIgła (1981)[16].

W 1981 powrócił naBroadway w roli Humberta Humberta w przedstawieniuEdwarda Albee’egoLolita[17] na podstawie powieściVladimira NabokovaLolita z udziałemClive’a Revilla iIana Richardsona[18].

Przez całą karierę pozostawał aktorem niezwykle aktywnym; ma na swoim koncie blisko 170 filmowych ról. Nigdy nie udało mu się jednak zdobyć nawet nominacji do nagrodyOscara. Otrzymał za to dwie statuetkiZłotego Globu oraz 7 nominacji do niego. We wrześniu 2017Amerykańska Akademia Filmowa ogłosiła przyznanie Sutherlandowihonorowego Oscara za całokształt twórczości aktorskiej[19].

W latach 70. był zagorzałym przeciwnikiemwojny w Wietnamie.

Zasiadał w jury konkursu głównego na69. MFF w Cannes (2016).

Śmierć

[edytuj |edytuj kod]

Zmarł 20 czerwca 2024 pod opieką szpitalną wMiami naprzewlekłą obturacyjną chorobę płuc w wieku blisko 89 lat[20].

Filmografia

[edytuj |edytuj kod]

Nagrody

[edytuj |edytuj kod]
RokNagrodaKategoriaFilm
1971NAACP Image AwardsWybitny aktor pierwszoplanowy w filmie fabularnymKlute (1971)
1982Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych WarachNajlepszy aktorPróg (1981)
1983Nagroda GenieNajlepszy występ aktora pierwszoplanowego
1995Nagroda EmmyNajlepszy aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnymObywatel X (1995)
1996Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym
1999Nagroda SatelitaNajlepszy aktor drugoplanowyPrzed metą (1998)
2003Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnymNa ścieżce wojennej (2002)
2014Teen Choice AwardsNajlepszy czarny charakterIgrzyska śmierci: W pierścieniu ognia (2013)
2018Nagroda Akademii FilmowejOscar za całokształt twórczości–
Festiwal Filmowy w ZurychuZłote Oko za całokształt twórczości–
2019Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San SebastiánNagroda Donostia za całokształt twórczości–
76. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w WenecjiNagroda Fondazione Mimmo RotellaObraz pożądania (2019)
2021Nagroda Critics ChoiceNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu limitowanym lub filmie telewizyjnymOd nowa (2020)

Odznaczenia

[edytuj |edytuj kod]

Uwagi

[edytuj |edytuj kod]
  1. ↑Użytego do tego archiwalnych nagrać z filmuIgrzyska śmierci: Kosogłos. Część 1.

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. ↑Personalidade: Donald Sutherland (Canadá). InterFilmes.com. [dostęp 2017-11-02]. (port.).
  2. ↑Donald Sutherland. Listal. [dostęp 2017-11-02]. (ang.).
  3. ↑ClydeC. Haberman ClydeC.,Donald Sutherland, Star of ‘M*A*S*H’ and Much More, Dies at 88, „The New York Times”, 20 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-20] (ang.).
  4. ↑Donald Sutherland on Why He Never Sought American Passport [online], web.archive.org, 20 czerwca 2024 [dostęp 2024-12-06] [zarchiwizowane zadresu 2024-06-20] .
  5. ↑Donald Sutherland. Walk of Fame. [dostęp 2025-01-01]. (ang.).
  6. ↑Patrick KevinP.K. Day Patrick KevinP.K.,Hollywood Star Walk: Donald Sutherland, Actor, „Los Angeles Times”, 21 stycznia 2011 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
  7. ↑abDonald Sutherland Biography (1934?-). Film Reference. [dostęp 2017-11-02]. (ang.).
  8. ↑Donald Sutherland RIP What Nationality Ancestry Race. EthniCelebs.com, 28 listopada 2015. [dostęp 2025-01-01]. (ang.).
  9. ↑MichaelM. Schulman MichaelM.,Road Trip with Donald Sutherland and Helen Mirren, „The New Yorker”, Condé Nast, 5 lutego 2018 [dostęp 2024-06-20] [zarchiwizowane zadresu 2023-06-06] .
  10. ↑KariK. Pyrhönen KariK.,Nälkäpeli-tähti asui nuorena Suomessa: Rakastuin kainuulaiseen tyttöön [online], MTV Uutiset, 17 listopada 2014 [dostęp 2024-06-22] (far.).
  11. ↑RickR. Schultz RickR.,Donald Sutherland, Star of ‘MASH,’ ‘Klute’ and ‘Hunger Games,’ Dies at 88, „Variety”, 20 czerwca 2024 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
  12. ↑Christine Samra/Associated Press: Actor Donald Sutherland dies at 88. ktla.com. [dostęp 2024-11-02]. (ang.).
  13. ↑Don Sutherland. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-01-01]. (ang.).
  14. ↑RosannaR. Greenstreet RosannaR.,Q&A: Donald Sutherland, „The Guardian”, 16 marca 2012 [dostęp 2017-11-02] (ang.).
  15. ↑RonaldR. Bergan RonaldR.,Donald Sutherland obituary, „The Guardian”, 21 czerwca 2024 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
  16. ↑Donald Sutherland. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-01-01]. (ang.).
  17. ↑Donald Sutherland. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-01-01]. (ang.).
  18. ↑FrankF. Rich FrankF.,Stage: Albee's Adaptation of Lolita Opens, „The New York Times”, 20 marca 1981 [dostęp 2017-11-02] (ang.).
  19. ↑Varda, Sutherland, Burnett i Roizman z honorowymi Oscarami. tvn24.pl, 2017-09-07. [dostęp 2017-09-07]. (pol.).
  20. ↑Donald Sutherland, 'shape-shifty' movie stalwart, dies at 88, „The Washington Post”, 20 czerwca 2024 [dostęp 2025-01-01] (ang.).
  21. ↑abMr. Donald McNichol Sutherland. Order of Canada. gg.ca. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).
  22. ↑Mr. Donald McNichol Sutherland. Queen Elizabeth II's Golden Jubilee Medal (2002). gg.ca. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).
  23. ↑Donald McNichol Sutherland. Queen Elizabeth II’s Diamond Jubilee Medal (2012). gg.ca. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).
  24. ↑Award Recipients. Donald Sutherland. ggpaa.ca. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).
  25. ↑Donald Sutherland receives French honour. bbc.com, 10 czerwca 2012. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Rafał Wilkusz. Bardzo poważny zgrywus. „Film”. nr 11 (2226/XLVII), s. 20, 10 lutego 1992. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Krzysztof Demidowicz. Dynastie: Jaki ojciec, taki syn. „Film”. nr 33 (2300/XLVIII), s. 62–63, wrzesień 1993. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Tomasz Jopkiewicz. Zuchwały?. „Film”. nr 6 (2321/L), s. 64–65, czerwiec 1995. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Nagroda Donostia
1980–1989
1990–1999
2000–2009
2010–2019
2020–2029
Honorowe i specjalne Nagrody Akademii Filmowej
1926–1950
1951–1975
1976–2000
2001–2025
Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym
1970–1979
1980–1999
2000–2019
2020–2039
Identyfikatory zewnętrzne:
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Donald_Sutherland&oldid=78902840”
Kategorie:
Ukryte kategorie:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp