Domeny funkcjonalne —domeny internetowe, które wskazują na temat lub branżę, którą reprezentuje strona internetowa[1][2]. Ma ona podkreślać specyfikę prowadzonej działalności i charakteryzować daną kategorię tematyczną wskazaną przez daną domenąstrony[3]. W niektórych przypadkach zarejestrowanie nazw może wiązać się z dodatkowymi wymaganiami, które zawsze opisane są na naszych podstronach. Dla przykładu: domena .travel wymaga oświadczenia, że działa się w branży turystyczno-podróżniczej[3].
Początkowy zestaw generycznychdomen najwyższego poziomu, zdefiniowany przezRFC 920 w październiku 1984 r., był zestawem "domen ogólnego przeznaczenia":com,edu,gov,mil,org[4][5].
We wrześniu 1998 r. utworzonoInternetową Korporację ds. Nadawania Nazw i Numerów (ICANN), która przejęła zadanie zarządzania nazwami domen. Po zaproszeniu do składania wniosków (15 sierpnia 2000 r.) i krótkim okresiekonsultacji społecznych,ICANN ogłosiła 16 listopada 2000 r. wybór siedmiu nowych domen najwyższego poziomu:aero,biz,coop,info,museum,name,pro[6]. W kolejnych latach dodawane były kolejne domeny funkcjonalne:biz,info imuseum zostały aktywowane w czerwcu 2001 r.,name icoop w styczniu 2002 r.,pro w maju 2002 r.,aero później w 2002 r.[5][6] W 2004ICANN zatwierdził domenycat,jobs,mobi,tel itravel. W 2012post,mail,tel,post została wprowadzona[7].
26 czerwca 2008 r., podczas 32 Międzynarodowego Publicznego Spotkania ICANN w Paryżu[ ICANN rozpoczęła nowy proces nazewnictwa TLD, aby zrobić "znaczący krok naprzód we wprowadzaniu nowych funkcjonalnych domen najwyższego poziomu". Program ten przewidywał dostępność wielu nowych lub już proponowanych domen, a także nowy proces aplikacji i wdrażania[8]. Przed rozpoczęciem procesu aplikacyjnego do programu istniały 22 domeny funkcjonalne najwyższego poziomu. W 2024 r. liczba ta wyniosła 1241[9][10].
Domeny funkcjonalne można podzielić na domeny funkcjonalne najwyższego rzędu, są to między innymi[3][11]:
- .edu (od ang.education – edukacja) – domena instytucji oświatowych i naukowych
- .gov (od ang.government – rząd) – domena agencji rządowych
- .mil (od ang.military – wojskowy) – domena agencji wojskowych
- .int (od ang.international – międzynarodowy) – domena organizacji międzynarodowych
- .com (od ang.commercial – komercyjny) – domena firm komercyjnych
- .org (od ang.organisation – organizacja) – domena organizacji, gł. non-profit
- .net (ang. sieć) – domena firm i osób związanych z Internetem
- .biz (skrót od zniekształconego, slangowego am.business – biznes) – alternatywna domena dla firm i przedsięwzięć komercyjnych
- .name (ang. – nazwisko) – domena dla osób prywatnych
- .info (od ang.information – informacja) – domena dla stron informacyjnych
- .mobi (ang.mobile – sieć komórkowa) – domena stron zaprojektowanych dla telefonów komórkowych
oraz domeny narodowe z rozszerzeniem funkcjonalnym, inaczejdomeny drugiego poziomu, np. w Polsce:
Organizacje zarządzające domenami funkcjonalnymi w Polsce[12][13]:
- NASK (com.pl; org.pl; net.pl; edu.pl)
- TASK (gda.pl; gdansk.pl; gdynia.pl; sopot.pl; med.pl)
- ICM (art.pl)
- CYFRONET AGH (debica.pl; jaslo.pl; koscielisko.pl; krakow.pl; krosno.pl; krzeszowice.pl; niepolomice.pl; nowy-sacz.pl; nowy-targ.pl; przemysl.pl; sandomierz.pl; skawina.pl; tarnow.pl; trzebinia.pl; wieliczka.pl; zakopane.pl)
- ↑Co to jest domena funkcjonalna? [online], SeoHost.pl [dostęp 2024-03-08] (pol.).
- ↑MarekM. Świerczyński MarekM. i inni,Domeny internetowe. Teoria i praktyka, Wolters Kluwer, 22 czerwca 2020, s. 152,ISBN 978-83-8223-001-7 [dostęp 2024-03-08] (pol.).
- ↑abcJanJ. Bim JanJ.,Domeny funkcjonalne - podkreśl charakter swojego biznesu [online], Blog Domeny.tv, 3 marca 2021 [dostęp 2024-03-08] (pol.).
- ↑Domain requirements, październik 1984 [dostęp 2024-03-08] .
- ↑abIANA | Report on Establishment of the .name Top-Level Domain [online], www.iana.org [dostęp 2024-03-08] .
- ↑ab.AERO .BIZ .COOP .INFO .MUSEUM .NAME .PRO [online], The History of Domains [dostęp 2024-03-08] (ang.).
- ↑ICANN APPROVED .ASIA, .CAT, .JOBS, .MOBI, .TEL AND .TRAVEL AS TLD [online], The History of Domains [dostęp 2024-03-08] (ang.).
- ↑Biggest Expansion in gTLDs Approved for Implementation [online], www.icann.org [dostęp 2024-03-08] .
- ↑New gTLD Program | Digital Watch Observatory [online] [dostęp 2024-03-08] (ang.).
- ↑Program Statistics | ICANN New gTLDs [online], newgtlds.icann.org [dostęp 2024-03-08] .
- ↑RadosławR. Jaworski RadosławR.,Oprogramowanie biurowe, Sklep WSiP 10 % rabatu, 2008, s. 76,ISBN 978-83-02-10270-7 [dostęp 2024-03-08] (pol.).
- ↑Noite.pl,Mechanizm DNS: Network Basic. AL0-027, NOITE S.C. [dostęp 2024-03-08] (pol.). Brak numerów stron w książce
- ↑DNS | Krajowy Rejestr Domen [online], dns.pl [dostęp 2024-03-08] .
Osobny artykuł:Lista domen najwyższego poziomu.