 | |||
| Imię i nazwisko | Derek Jules Gaspard Ulric Niven van den Bogaerde | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | 28 marca 1921 | ||
| Data i miejsce śmierci | 8 maja 1999 | ||
| Zawód | aktor, pisarz, scenarzysta | ||
| Lata aktywności | 1939–1990 | ||
| |||
| |||
Dirk Bogarde, właśc.Derek Jules Gaspard Ulric Niven van den Bogaerde[1] (ur.28 marca1921 wLondynie, zm.8 maja1999 tamże) –brytyjski aktor, pisarz i scenarzysta.
Początkowo był idolem poranka w filmach dla organizacji Rank, później występował wfilmach artystycznych. Napisał siedem najlepiej sprzedających się tomów wspomnień, sześć powieści i artykułów w „The Daily Telegraph”.
Był najstarszym z trójki dzieci Margaret Niven (1898–1980) i Ulrica van den Bogaerde (1892–1972). Jego ojciec urodził się wPerry Barr wBirmingham, był pochodzeniaflamandzkiego i pełnił funkcję dyrektora artystycznego tygodnika „The Times”. Jego matka pochodziła zGlasgow wSzkocji i była aktorką. Bogarde spędził większość dzieciństwa wSussex, wychowywany przez starszą siostrę Elizabeth i ukochaną nianię Lally[2]. Uczęszczał do Allen Glen’s School w Glasgow, zanim ukończył University College School wLondynie i Allan Glens College w Glasgow[3]. Uczęszczał także do Chelsea School of Art[3].
Zaczynał w teatrze od drobnych prac pomocniczych; był gońcem, rekwizytorem i dekoratorem. W 1937 rozpoczął studia w Royal College of Art. W 1939 w wieku 19 lat zadebiutował na scenie z Amersham Repertory Company i na ekranie w niewielkiej roli w komediiChodź, George![4] u bokuGeorge’a Formby’ego. W 1941 wstąpił do wojska. Brał udział w walkach naPacyfiku, walczył na frontachEuropy iAzji, pełniąc też służbę komentatora radiaBBC naJawie[5].
Po zakończeniuII wojny światowej wrócił do aktorstwa. Sukcesem scenicznym był występ w sztuceJohna Boyntona PriestleyaKiedy się pobierzemy. W 1950 podpisałkontrakt z wytwórnią Arthura Ranka. Wystąpił w szeregu popularnych filmów i zyskał status gwiazdy filmowej, jednak pod względem artystycznym najlepszym okresem w jego karierze byłylata 60. i początek następnej dekady.
W dramacieOfiara (1961) wystąpił jako szanowany prawnik szantażowany z powodu swejhomoseksualnej orientacji. Współpracował zJosephem Loseyem, amerykańskim reżyserem realizującym swe filmy w Anglii – zagrał w dramatach psychologicznychSłużący (1963) iWypadek (1967). Najwybitniejsze kreacje stworzył w dziełachLuchino Viscontiego –Zmierzchu bogów (1969) iŚmierci w Wenecji (1971). Inne znaczące pozycje filmowe, w których wystąpił toDarling (1965),Żyd Jakow (1968),Nocny portier (1974) iO jeden most za daleko (1977).
Przewodniczył jury konkursu głównego na37. MFF w Cannes (1984)[6].
Bogarde był także utalentowanym pisarzem, autorem wspomnień i powieści. W 1992 królowaElżbieta II nadała mu tytuł szlachecki (za osiągnięcia aktorskie).
Byłgejem[7]. W latach 1938–1988 był partnerem aktoraAnthony’ego Forwooda[8].
Bogarde zmarł 8 maja 1999 wLondynie naatak serca w wieku 78 lat[9]. Prochy artysty zostały rozsypane przy jego byłej posiadłości „Le Haut Clermont” wGrasse w południowej Francji.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1964 | Nagroda BAFTA | Najlepszy aktor brytyjski[10] | Służący (1963) |
| 1966 | Darling (1965) | ||
| 1987 | Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej[10] | – | – |
| 1990 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Valladolid | Najlepszy aktor[10] | Daddy Nostalgie (1990) |
