 Dietrich von Choltitz w 1940 | |||
 generał piechoty | |||
| Data i miejsce urodzenia | 9 listopada 1894 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 5 listopada 1966 | ||
| Przebieg służby | |||
| Lata służby | 1907–1945 | ||
| Siły zbrojne | |||
| Stanowiska | dowództwo: | ||
| Główne wojny i bitwy | |||
 | |||
| Odznaczenia | |||
              | |||
| |||
| |||
Dietrich Hugo Hermann von Choltitz (ur.9 listopada1894 wŁące Prudnickiej, zm.5 listopada1966 wBaden-Baden) – niemiecki wojskowy w stopniugenerała piechoty (General der Infanterie), wojenny gubernatorParyża w czasieII wojny światowej. Służył wWehrmachcie (siłach zbrojnych)III Rzeszy, a także wReichswehrzeRepubliki Weimarskiej iArmii saskiej podczasI wojny światowej.
Zasłynął jako „Zbawca Paryża”[1][2], za sprzeciwienie się wykonaniu rozkazuAdolfa Hitlera, który nakazywał zniszczenie miasta, za coin absentia został skazany na karę śmierci, niewykonaną z uwagi na fakt znajdowania się w niewoli. Choltitz twierdził, że jego sprzeciw wobec bezpośredniego rozkazu Hitlera wynikał z jego daremności militarnej, a także z przywiązania do historii i kultury francuskiej stolicy oraz przekonania, że Hitler oszalał, natomiast niektóre źródła wskazują, że miał on niewielką kontrolę nad miastem z powodu szybkiego wybuchu walk w jego rejonie i braków w wyposażeniu niemieckiego garnizonu, przez co nie mógł wykonać rozkazu[3].
.jpg)
Urodził się w rodzinnymzamku w Łące Prudnickiej kołoPrudnika[4] jako syn pruskiegomajora Hansa von Choltitz (1865–1935) i jego żony Gertrudy von Rosenberg. Jego wujHermann von Choltitz byłlandratempowiatu prudnickiego (Landkreis Neustadt O.S.).
Mając 13 lat został wysłany przez swojego ojca do szkoły wojskowej wDreźnie[5].
Dołączył do 8 Pułku Piechoty im.Jana Jerzegoarmii saskiej kilka miesięcy przed rozpoczęciemI wojny światowej. Jego jednostka służyła nafroncie zachodnim. Walczył, między innymi, wI bitwie nad Marną,I bitwie pod Ypres,bitwie nad Sommą i bitwie pod St. Quentin[6]. Rok po dołączeniu do oddziału awansował nalejtnanta i zostaładiutantem jego trzeciego batalionu[7].
Po zakończeniu I wojny światowej wrócił do Prudnika, gdzie 20 sierpnia 1929 poślubił Hubertę (1902–2001), córkę generała kawaleriiOtto von Garniera. Mieli oni dwie córki – Marię Angelikę (ur. 1930) i Annę Barbarę (ur. 1936), i jednego syna Timo (ur. 1944)[8][9].
Pozostał wReichswehrze po utworzeniuRepubliki Weimarskiej. Zostałkapitanemkawalerii w 1929. W 1937 został awansowany na stopień majora i stał się dowódcą 16 Pułku Piechoty „Oldenburg”, który wchodził w skład22 Dywizji Piechoty. W 1938 awansował napodpułkownika. Brał udział w okupacjiKraju Sudetów.
Jako dowódcabatalionu uczestniczył wataku na Polskę. Walczył podŁodzią i nadBzurą, gdzie został ranny[10].
W maju 1940 brał udział w walkach oRotterdam przeprowadzając desant na miasto i zajmując jego najważniejsze mosty. Pobombardowaniu Rotterdamu, podczas dyskusji z Holendrami o warunkach kapitulacji ich sił w Rotterdamie,generał porucznikKurt Student został postrzelony w głowę. Student był lubiany wśród swoich żołnierzy, i gdy niemiecka armia zamierzała przeprowadzić egzekucję na poddających się holenderskich oficerach w odwecie, Choltitz interweniował i zapobiegł tej masakrze. Za swoje akcje w walkach o Rotterdam otrzymałKrzyż Rycerski Krzyża Żelaznego.
Po rozpoczęciuoperacji Barbarossa, oddział Choltitza atakował zRumunii jako częśćGrupy Armii Południe na odcinku ukraińskim. Jako część 11. ArmiiEricha von Mansteina walczył podczasoblężenia Sewastopola. Podczas walki liczba jego żołnierzy została zredukowana z 4,800 do 349, a sam Choltitz został raniony w ramię. Krótko po tym został awansowany na generała majora i został dowódcą260 Dywizji Piechoty w 1942. Następnego roku awansował na stopień generała porucznika i dowodził11 Dywizją Pancerną, którą kierował podczasbitwy na łuku kurskim.
Marcem 1944 Choltitz został przeniesiony doWłoch, gdzie dowodziłLXXVI Korpusem Pancernym i brał udział woperacji Shingle. W czerwcu tego samego roku przeniesiono go nafront zachodni i przejął dowództwo nadLXXXIV Korpusem Armijnym, którym kierował przeciwko aliantom podczasoperacji Overlord.
1 sierpnia 1944 Choltitz został awansowany na stopień generała piechoty. 7 sierpnia został mianowany dowódcą wojskowym (Wehrmachtbefehlshaber) niemieckiego garnizonuParyża. Za swoją siedzibę objął Hotel Meurice naRue de Rivoli[11].Adolf Hitler rozkazał mu utrzymanie miasta za wszelką cenę oraz przygotowanie do wysadzenia w mieście wszystkich mostów naSekwanie oraz ważniejszych budowli. Choltitz zaniepokojony sytuacją zastaną w mieście oraz nie mając zaufania do lojalności francuskiej policji, rozkazał ją rozbroić[12]. Akcja ta zaplanowana została na 13 sierpnia stała się katalizatorem wybuchupowstania w Paryżu.
Już 20 sierpnia Choltitz w rozmowie telefonicznej ze swoim znajomymHansem Speidlem wyjawił mu, że w pierwszej kolejności zamierza wysadzić w powietrzeŁuk Triumfalny,budynek opery,wieżę Eiffla oraz inne paryskie zabytki. Do swojej dyspozycji Niemcy mieli dużo materiałów wybuchowych w tym m.in. ogromny magazyntorped przeznaczonych dlaokrętów podwodnychKriegsmarine, który znajdował się wSaint-Cloud niedaleko Paryża[12].
23 sierpnia2 Dywizja Pancerna Wolnych Francuzów znajdowała się w okolicachRamboulliet około 35 km od południowo-zachodnich przedmieść Paryża[12].Leclerc podzielił dywizję na trzy grupy taktyczne pod dowództwem pułkowników Langlade’a, Dio i Billotte’a i rano 24 sierpnia o godz. 6.30 pchnął je na pomoc powstańcom. Tego samego dnia o godzinie 21.00 czołowy oddział dywizji pod dowództwem kapitana Dronne (pluton Hiszpanów na transporterach opancerzonych oraz trzy czołgi) wjechał do miasta od strony14. dzielnicy, przekroczyłSekwanę poPont d’Austerlitz i około północy dotarł podratusz[potrzebny przypis], położony zaledwie kilkaset metrów od kwatery głównej Choltitza. 25 sierpnia rano dołączyła do niego reszta dywizji i wraz z członkamiRésistance rozpoczęła oczyszczać miasto ze stawiających wciąż opór Niemców. Po południu do walki wkroczyli również Amerykanie. Choltitz skapitulował i do godziny 19.00 walki ustały. Kapitulację przyjęli gen.Leclerc oraz pułkownikRol-Tanguy. Choltitzin absentia został skazany przez niemiecki sąd wojskowy wBerlinie na karę śmierci, niewykonaną z uwagi na fakt znajdowania się w niewoli. Do wiosny 1947 pozostawał w niewoli alianckiej[13].
Był ostatnim przed 1945 rokiem właścicielem zamku w Łące Prudnickiej, który w 2006 roku został zlicytowany przez komornika. Jego syn, Timo podczas swojej wizyty w Prudniku bezskutecznie próbował odzyskać ów zamek[14].
Za działania przeciw broniącym się przed niemiecką agresją wojskom i na terenach okupowanych wielokrotnie awansowany i odznaczany niemieckimi orderami i orderami sojuszników III Rzeszy. OtrzymałKrzyż Żelazny I i II klasy,Order Wojskowy św. Henryka (26 grudnia 1917), Krzyż RycerskiOrderu Albrechta II Klasy z mieczami, srebrnąOdznakę za Rany (1918),Krzyż Honorowy Kombatanta 1918,Medal Pamiątkowy 1 października 1938, Wehrmacht-Dienstauszeichnung I i IV klasy, Krzyż Żelazny I i II klasy, złotą Odznakę za Rany (1939), odznakę piechoty,Krzyż Rycerski (18 maja 1940), złotyKrzyż Niemiecki (8 stycznia 1942),Tarczę Krym (1942), Krzyż OficerskiOrderu Gwiazdy Rumunii z mieczami (1943),Order Michała Walecznego III klasy (maj 1943).
.svg)
