Nocna panorama DamaszkuMeczet Umajjadów w DamaszkuMeczet Umajjadów w Damaszku
Damaszek (arab.دمشق[diˈmaʃq],trl.dmšq,transkr.Dimaszk;aram.ܕܪܡܣܘܩ;hebr.דַּמֶּשֶׂק) – stolica Syrii położona w południowo-zachodniej części kraju, drugie co do wielkości (poAleppo)miasto Syrii – 2 079 000 mieszkańców (2019)[2], cała aglomeracja – ponad 2,8 mln mieszkańców (2008)[3]. Położony nad rzekąBarada u podnóża górAntyliban, na skrajuPustyni Syryjskiej. Ważny ośrodek przemysłowy (przemysł włókienniczy, elektroniczny, maszynowy, spożywczy[3]) i naukowy Syrii, od 1268 siedzibaPrawosławnego Patriarchatu Antiochii, także ośrodek handlowy.Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostkę administracyjną Syrii.
Damaszek jest jednym z najstarszych ciągle zamieszkanych miast na świecie (pierwotnie zasiedlonym w III tysiącleciu p.n.e.), jak również kulturalnym i religijnym centrum orientu. W Syrii nazywany jest częstoAsz-Szam (الشام), w pozostałych państwach arabskich nazwa ta kojarzona jest bezpośrednio z Syrią, historycznie zaś odnosi się do większego regionuLewantu.
Damaszek to jedno z najstarszych miast Bliskiego Wschodu znane już odXV wieku p.n.e. z inskrypcji egipskich. Uważa się je także za jedne z najstarszych nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie (pierwsze ślady osadnictwa pochodzą zIII tysiąclecia p.n.e.).
W X wieku podbity na krótko przez egipską dynastięFatymidów, zdobyty został następnie przezTurków seldżuckich w 1076. W czasiewypraw krzyżowych wielokrotnie oblegany, pozostał niezdobyty i przekształcił się w centrum oporu przeciw europejskim najeźdźcom; został stolicąSaladyna i dynastiiAjjubidów. W XIII wieku był ponownie pod wpływami władcówEgiptu, tym razem dynastiimameluckiej. W 1401 miasto zdobyli i zniszczyli Mongołowie pod dowództwemTimura.
35 km na południowy wschód od Damaszku znajduje sięPort lotniczy Damaszek, mający regularne połączenia lotnicze z Europą, z innymi krajami Bliskiego Wschodu,Bejrutem iTrypolisem w Libanie orazRijadem w Arabii Saudyjskiej. Linia kolejowa prowadzi zeStambułu w Turcji do Aleppo i z Damaszku doAmmanu w Jordanii. Zbiorcze taksówki zwane “serwisem” oferują połączenia z Damaszku do większości sąsiednich krajów.
WielkiMeczet Umajjadów z 705 – najważniejsza świątynia w Syrii i czwarta co do ważności w świecie muzułmańskim; została przebudowana z bazyliki Św. Jana Chrzciciela. Do tej pory przechowywane są tam relikwieJana Chrzciciela (czczonego przez muzułmanów jako jednego z proroków). Wyróżnia się trzynawowym korpusem głównym, na którym zachowały się resztki mozaiki z VIII w. Posiada rozległy dziedziniec otoczonyarkadami i trzyminarety.
Medresa an-Nuri (XII wiek), na której terenie znajduje się grobowiecNur ad-Dina, poprzednika Saladyna.
Dawna medresa al-Adilijja (druga połowa XII wieku) z grobem sułtanaAl-Adila, obecnie mieści oddział Biblioteki Narodowej.
Dawna medresa az-Zahirijja (XIII wiek) mieszcząca mauzoleum sułtanaBajbarsa. Charakterystyczny jest portal wejściowy wykonany z czarnego i żółtego kamienia.
↑abcА.И.А.И.ВоропаевА.И.А.И.,Д.Р.Д.Р.ЖантиевД.Р.Д.Р.,Т.Х.Т.Х.СтародубТ.Х.Т.Х.,В.Н.В.Н.ЮнусоваВ.Н.В.Н.,ДАМАСК [online], Большая российская энциклопедия, 2007 [dostęp 2022-01-10](ros.).
.svg)
.svg)
