Punkty położone napółkuli wschodniej, czyli na wschód odpołudnika zerowego do 180°, majądługość geograficzną wschodnią (symbolE), czasem nazywaną też długością geograficzną dodatnią. Punkty położone napółkuli zachodniej, czyli na zachód od 0° do 180°, majądługość geograficzną zachodnią (symbolW), czyli ujemną. Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają tę samą długość geograficzną.
Fragment mapyGórnego Śląska z1746 roku z oznaczeniami długości geograficznej obliczanej względemFerro (El Hierro)Sposób pomiaru długości geograficznej stosowany przez Amerigo Vespucciego
Pomiar długości geograficznej jest istotny zarówno dla potrzeb kartografii, jak nawigacji morskiej. Marynarze i podróżnicy w przeszłości często stykali się z problemem jej precyzyjnego określenia.Szerokość geograficzna była obliczana z pomocąkwadrantu lubastrolabium, poprzez pomiar położeniaSłońca lub wybranych gwiazd, ale długości geograficznej nie można było określić w podobny sposób.Amerigo Vespucci był prawdopodobnie pierwszym, który zaproponował rozwiązanie, poświęcając wiele czasu i sił na studiowanie problemu podczas swoich podróży poNowym Świecie.
Co do długości geograficznej stwierdzam, że napotkałem wiele trudności w jej określeniu i sprawiło mi wiele bólu, by ustalić odległość wschód-zachód, którą przemierzyłem. Efektem moich prac było to, że nie znalazłem nic lepszego do zrobienia niż obserwować w nocykoniunkcję jednejplanety z inną, a zwłaszcza koniunkcjęKsiężyca z innymi planetami, ponieważ Księżyc jest szybszy w swoim obiegu niż jakakolwiek inna planeta. Porównałem swoje obserwacje zalmanachem. Po wielu nocach prowadzenia eksperymentów, pewnej nocy,23 sierpnia1499, miała miejsce koniunkcja Księżyca z Marsem, co według almanachu miało nastąpić o północy lub pół godziny wcześniej. Odkryłem, że... o północy pozycja Marsa była przesunięta o trzy i półstopnia na wschód[1].
Poprzez porównanie względnych pozycji Księżyca i Marsa z ich oczekiwanymi pozycjami, Vespucci mógł z grubsza oszacować swoje położenie względem długości geograficznej. Jednak jego metoda miała kilka ograniczeń: po pierwsze, wymagała wystąpienia specyficznego zjawiska astronomicznego (w tym wypadku, przejścia Marsa w tej samejrektascensji co Księżyc) i obserwator musiał porównać obserwacje z danymi z almanachu. Trzeba było również znać dokładny czas, a to było trudne do ustalenia w dalekich krajach; dodatkowo metoda wymagała stabilnej platformy obserwacyjnej, o którą trudno nastatku kołyszącym się namorzu.
W odróżnieniu odszerokości geograficznej, której naturalnym punktem zerowym, czyli punktem odniesienia, jestrównik, dla długości geograficznej taki punkt nie istnieje. Zatem południk odniesienia,południk zerowy, musi być wybrany umownie. Częstą praktyką było uznawanie południka przechodzącego przez stolicę kraju, z którego wywodził się obserwator, za południk odniesienia.Brytyjscy kartografowie od dawna używali południka przechodzącego przezGreenwich wLondynie, ale w użyciu były jeszcze inne umowne "południki zerowe", przechodzące przez np.El Hierro,Rzym,Kopenhagę,Jerozolimę,Petersburg,Pizę,Paryż,Filadelfię czyWaszyngton. W1884 w Waszyngtonie odbyła się międzynarodowa konferencja (International Meridian Conference), która zaakceptowała południk Greenwich jako uniwersalny południk zerowy.
↑Amerigo Vespucci: List z Sewilli do Lorenzo, do Pier Francesco de Medici, 1500. W: Frederick J. Pohl: Amerigo Vespucci: Pilot Major. Nowy Jork: Columbia University Press, 1945, s. 80.
