.jpg) Dworzec (2024) | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Miejscowość | |||
| Zarządca | PKP (dworzec) | ||
| Data otwarcia | 1856 | ||
| Poprzednie nazwy | Dembica, Debica | ||
| Dane techniczne | |||
| Liczba peronów | 2 | ||
| Liczba krawędzi peronowych | 4 | ||
| Kasy | 2 | ||
| Linie kolejowe | |||
Położenie na mapie Dębicy  | |||
Położenie na mapie Polski  | |||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego  | |||
Położenie na mapie powiatu dębickiego  | |||
 50°03′15″N 21°24′18″E/50,054167 21,405000 | |||
| |||
_-_wn%25C4%2599trze.jpg)
Dębica –węzłowa stacja kolejowa wDębicy, wwojewództwie podkarpackim, wPolsce. Według klasyfikacji PKP ma kategoriędworca regionalnego[1]. Obsługiwana jest znastawni „Db” za pomocą komputerowychurządzeń sterowania ruchem kolejowym. Stacja ma 2 wyspoweperony.
| Rok | Wymiana pasażerska na dobę |
|---|---|
| 2018[2] | 1 500 |
| 2022[3] | 2 300 |
| 2023[4] | 2 900 |
Starania o budowę kolei żelaznej zKrakowa przez Dębicę doLwowa rozpoczęły się już w 1837, ale z uwagi na brak finansów robót nie rozpoczęto do 1850. Uprzywilejowana Kolej Żelazna Północna Cesarza Ferdynanda rozpoczęła przygotowania do budowy linii, a do 1853 zbudowany został odcinek Dębica –Bochnia. Nie był on jednak użytkowany, dopiero w 1854 rozpoczęto budowę brakującego odcinka Bochnia – Kraków. 15 października 1855. przyjechał do Dębicy pierwszy pociąg, oficjalne otwarcie nastąpiło dopiero 20 lutego 1856. Kursowały wtedy dwa pociągi dziennie. Z Dębicy do Krakowa jechało się 4 h 10 min., a do Wiednia 19 h 10 min.
W 1857 Towarzystwo Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przejęło od Kolei Północnej linię z Krakowa do Dębicy i kontynuowało budowę torów: w 1858 oddano do użytku odcinek doRzeszowa, a w 1861 pociągi dojeżdżały już do Lwowa. W 1887 otwarto linię kolejową doRozwadowa (obecnie dzielnicaStalowej Woli) z odgałęzieniem doNadbrzezia (obecnie stacjaSandomierz). Dębica stała się stacją węzłową.
W 1887 uzyskana została zgoda rządu austriackiego na budowę linii kolejowej z Dębicy doJasła, niestety do budowy tej linii nigdy nie doszło. W 1888 otwarto drugi tor do Krakowa, a wkrótce zbudowany został też drugi tor w stronę Rzeszowa. W 1892 koleje należące do Towarzystwa Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przeszły na własność państwa, a stacja w Dębicy aż do 1918 podlegała pod krakowski okręg C.K. Austriackich Kolei Państwowych.
W latach II wojny światowej węzeł w Dębicy został gruntownie przebudowany. Rozbudowano stacje Dębica iDębica Towarowa, wybudowano nowyposterunek odgałęźnyDębica Wschodnia z łącznicą omijającą Dębicę od wschodu oraz nową parowozownię. Ważnym momentem była też elektryfikacja - 25 maja 1963 wjechał do Dębicy pierwszy pociąg elektryczny[5].
W 2011 rozpoczęto modernizacjęlinii nr 91 na odcinku Kraków-Rzeszów. Zakres prac objął też gruntowną przebudowę stacji w Dębicy - uruchomione zostały nowoczesneurządzenia sterowania ruchem kolejowym, powstał nowy układ torowy, perony (zlikwidowano jeden peron) oraz przejścia podziemne[6]. W 2016 oddano do użytku wyremontowany budynek dworca, który zyskał całkiem nowy wygląd. Urząd Miasta uruchomił w nim punkt informacyjny, 1 marca 2019 roku rozpoczęto remontlinii nr 25 na odcinku Mielec-Dębica[7]. Po zakończeniu remontu na linii nr 25 wznowiono ruch pociągów towarowych 1 września 2020 roku na odcinku Mielec-Kochanówka Pustków i 13 czerwca 2021 roku na odcinku Kochanówka Pustków-Dębica[8][9][10]. 1 września 2021 roku, po 12-letniej przerwie został wznowiony ruch pociągów pasażerskich na linii kolejowej z Dębicy do Mielca[11][12]. We wrześniu 2024 roku spółkaPKP Intercity S.A. poinformowała o powrocie kolejowych pasażerskich połączeń dalekobieżnych na linię kolejową nr 25 na odcinku Dębica – Mielec – Tarnobrzeg w postaci pociąguIntercity „Hetman” relacjiKraków Główny –Hrubieszów Miasto[13][14], co nastąpiło zgodnie z zapowiedziami z dniem 15 grudnia 2024 roku[15][16][17].
Początkowo budynki stacyjne były drewniane. W latach 1863–1867 wybudowany został murowany dworzec, w kolejnych latach infrastruktura była rozbudowywana o kolejne murowane budynki. W latach 60. XX wieku zabytkowy dworzec został przebudowany i stracił zupełnie swą pierwotną architektoniczną formę.
W styczniu 2015 rozpoczął się generalny remont głównego budynku dworca. Zakres prac objął głównie wnętrze: przy poczekalni zlokalizowano teraz toalety, kasy oraz część usługowo-gastronomiczną. Wymieniono zostały również okna, drzwi, instalacje wewnętrzne, pokrycia dachowe oraz stropy w skrzydłach budynku. Odnowiona została elewacja budynku – zamiast piaskowca są panele. Przejście pomiędzy budynkiem a pawilonem, w którym mieszczą się toalety, zostało zadaszone. Uporządkowano cały teren wokół dworca oraz utworzono parking z zachodniej strony. W grudniu 2015 część pasażerska został udostępniona ponownie podróżnym[18].
Pozostałe budynki stacyjne są obecnie opuszczone i powoli niszczeją. Od północnej strony stacji wznosi się zabytkowawieża ciśnień.
Przystanki komunikacji miejskiej (MKS Dębica) w pobliżu dworca[19]:
Obok budynku dworca kolejowego znajdują się również przystanki przewoźników autobusowych oraz postój taksówek.
| Dębica | ||
| Linia25Łódź Kaliska – Dębica(323,262 km) | ||
  odległość:1,811 km |  | |
| Linia91Kraków Główny –Medyka(110,654 km) | ||
odległość:4,631 km |  | odległość:2,346 km |
