Termin „cesarz” pochodzi od przydomka (ostatniego członu nazwiska)dyktatora Republiki RzymskiejGajusza Juliusza Cezara. Pierwszym władcą, którego uznaje się za cesarza, jestOktawian August, który używał tytułów:imperator (co znaczywódz,zwierzchnik armii) iaugust („obdarzony autorytetem przez bogów w drodzeauspicjów”, „święty”).
Wbrew obiegowym opiniom terminCezar, używany przez Oktawiana Augusta nie stanowił nazwy godności, ale funkcjonował jako nazwisko rodowe, co było spowodowane faktem, iż jako adoptowany syn Juliusza Cezara odziedziczył jego nazwisko (przed adopcją nazywał się Gajusz Oktawiusz, po adopcji – Gajusz Juliusz Cezar Oktawianus). Nazwisko to naturalną koleją rzeczy dziedziczyli potomkowie Augusta, czyli kolejni władcy z dynastii julijsko-klaudyjskiej. Linia ta wygasła naNeronie, jednak do tej pory nazwiskoCezar tak zrosło się już z tronem imperium, że kolejny władca przyjął je niejako automatycznie.
Określenia cesarza w językach europejskich pochodzą albo od łacińskiegoimperator: wł.imperatore, hiszp.emperador, port.imperador, franc.empereur i ang.emperor, zapożyczone z francuskiego, albo od greckiej transliteracji słowaCaesar, czyliKaisar: niem.Kaiser, holenderskiekeizer, szwed.kejsar, tureckiekaiser, węg.császára oraz wschodniosłowiańskiecar.Język polski rozróżnia słowacar,cesarz iimperator, natomiastjęzyk rosyjski słowacar (царь) iimperator (император).
Upadłe w 476 zachodnieCesarstwo Rzymskie starali się odnawiać różni władcy germańscy. Trwałą władzę cesarską nad znaczną częścią dawnego imperium rozciągnął król FrankówKarol Wielki, a po wymarciu Karolingów król niemieckiOtton I. W dużym stopniu na podstawie dokumentu zwanegodonacją Konstantyna (który uznaje się już zafalsyfikat)papiestwo uzyskało jednak prawo do przyznawania tego tytułu naZachodzie. Skorzystano z tego koronującKarola Wielkiego na cesarza rzymskiego w roku 800. CesarstwoFranków co prawda szybko się rozpadło, ale jego powstanie pociągnęło za sobą utworzenie w X wiekuŚwiętego Cesarstwa Rzymskiego. Późniejsi cesarze zanegowali papieskie prawo do szafowania koroną cesarską. Cesarze bizantyjscy zniknęli razem z zagładą Cesarstwa Bizantyjskiego z ręki Turków w XV wieku, jednakże sułtanowie tureccy po zdobyciu Konstantynopola sami używali tytułu cesarza rzymskiego, czego nie uznawała chrześcijańska Europa. Z czasem tytułu cesarskiego zaczęli również używać władcyRosji, którzy uważali się za dziedziców prawosławnego Bizancjum. W 1804 roku cesarzem koronował sięNapoleon Bonaparte, który symbolicznie odwoływał się do tradycji karolińskiej, z uwagi na co doprowadził do rozwiązania Świętego Cesarstwa Rzymskiego przezFranciszka II. Ten zaś, domyślając się rychłego końca Rzeszy Niemieckiej, w 1804 roku przyjął tytuł cesarza Austrii jako władcy krajów austriackich, Czech i Węgier. Najwięcej cesarstw, cztery, było w Europie od roku 1804 do 1806 (rosyjskie, austriackie, francuskie i Święte Cesarstwo Rzymskie). W 1871 roku król pruski Wilhelm I został ogłoszony cesarzem niemieckim po zwycięstwach nad Austrią i Francją. Cesarstwa zniknęły z Europy w wynikuI wojny światowej. Obecnie jedynym państwem na świecie, którego głową jest cesarz, jestJaponia[1].
sułtanówImperium Osmańskiego (XIV wiek-1922). Władcy mogolscy w Indiach i osmańscy na Bliskim Wschodzie także, wzorem szachów Iranu, używali tytułu padyszacha.
Michał II – 15 marca 1917 imperator (cesarz) Rosji Mikołaj II abdykował na rzecz swego brataMichała Aleksandrowicza Romanowa tytułując go imperatorem wszechrosyjskim Michałem II – który jednak następnego dnia zrezygnował z tronu, posługując się tytułem wielkiego księcia.
Amha Selassie I – 12 września 1974 po obaleniu cesarzaHajle Syllasje I junta wojskowa ogłosiła cesarzem Abisynii jego syna Asfa Uesena. On jednak tytułu nie przyjął, dopiero w 1989 na emigracji proklamował się cesarzem jako Amha Selassie I.
↑Dokładnie tytuł ten brzmitennō (jap. 天皇„niebiański władca”), co wynika z tradycji, która mówi o boskim pochodzeniu cesarskiego rodu. „Znaczenie tego terminu jest wielce dalekie od naszego, europejskiego pojmowania słowa „cesarz”. (Pozycja ustrojowa cesarza w konstytucjach Japonii s. 248). Znaki te czytano takżesumeragi,sumerogi,sumeramikoto (The Compact NelsonISBN 0-8048-2037-6, Tokyo 1999, s. 148).
↑22 czerwca 1948 król Jerzy VI zrzekł się tytułu Cesarza Indii pozostając głową państwa Indii do proklamowania Republiki Indii w 1949.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
