W ciągu pierwszych dziesięciu lat swej działalności grupa stała się jednym z najbardziej znaczących i rozpoznawalnych zespołów heavymetalowych[7]. W 1979 z grupy odszedł Ozzy Osbourne, który następnie rozpoczął karierę solową. Po jego odejściu Black Sabbath kontynuował działalność ze zmiennym szczęściem, starając się zachować swoje oryginalne brzmienie mimo dalszych zmian personalnych. Jedynym muzykiem, który pozostał w niej na przestrzeni lat z pierwotnego składu byłTony Iommi. Zespół odrodził się w pierwotnym składzie, aby zagrać kilka koncertów w 1998.
W 2017 grupa odbyła trasę pożegnalną i oficjalnie zakończyła działalność, jednak bez udziału perkusisty Billa Warda[8]. W 2025 zagrała ostatni koncert w pełnym oryginalnym składzie[9].
Szacowany nakład sprzedanych płyt zespołu na całym świecie wynosi 75 mln egzemplarzy[10].
Początki Black Sabbath sięgają grupy o nazwie Rare Breed, w której występowali Ozzy Osbourne i Geezer Butler. W tym samym czasie, tj. w 1968, Tony Iommi i Bill Ward nosili się z zamiarem założenia zespołu grającegoblues-rocka. Osbourne zamieścił ogłoszenie w miejscowym sklepie muzycznym o treści: „Ozzy Zig Needs Gig – has own equipment”, na które to odpowiedział Tony. Nowo powstała formacja początkowo nazywała się The Polka Tulk Blues Band – inspiracją była nazwa taniego pudru, którego używała matka Osbourne’a[11]. Na krótko w składzie zespołu znaleźli się także gitarzysta rytmiczny Jimmy Phillips oraz saksofonista Alan „Aker” Clarke[7]. Wkrótce nazwa została skrócona do Polka Tulk, a ostatecznie zmieniona na Earth (której wokalista nie znosił[11]), wtedy już zespół działał jako kwartet. Earth zdołał zarejestrować kilka taśm demo. W grudniu Iommi niespodziewanie odszedł, aby dołączyć doJethro Tull – wystąpił z zespołem w filmieThe Rolling Stones Rock and Roll Circus. Gitarzysta jednak był rozczarowany, przede wszystkim despotyczną postawą lidera,Iana Andersona i po dwóch tygodniach, tj. w styczniu 1969 roku powrócił do Earth[7]. Tymczasem okazało się, że na terenie Anglii już funkcjonowała grupa Earth, dlatego też konieczna stała się kolejna zmiana nazwy. Tak się złożyło, że w kinie naprzeciwko sali prób zespołu był wyświetlany filmBlack Sabbath(inne języki) – był to horror w reżyseriiMario Bavy – zainspirował on muzyków do napisania utworu o takim samym tytule. Tekst zawierał odniesienia do pracokultysty Dennisa Wheatleya[12][13], a także do wizji, której podobno doświadczył Butler – twierdził on, że pewnego razu zobaczył ciemną postać stojącą przy jego łóżku. Doświadczenie to okazało się dla niego na tyle przerażające, że natychmiast porzucił swoje fascynacje. W okresie późniejszym grupa protestowała przeciwko kojarzeniu jej z jakąkolwiek formą okultyzmu – był to raczej imidż wykreowany przez wytwórnie płytowe przy okazji promocji jej wydawnictw[7]. Nie zmienia to faktu, że w tekścieBlack Sabbath pojawiła się postaćszatana[14], aRob Halford (frontmanJudas Priest) określił utwór „najprawdopodobniej najbardziej diabelskim na świecie”[15]. Ostatecznie zespół zdecydował się na nazwę Black Sabbath, która została oficjalnie przyjęta w sierpniu 1969.
Pierwszy album grupy,Black Sabbath ukazał się w 1970 i został ciepło przyjęty w Wielkiej Brytanii. Zespół zaprezentował na nim surową i ciężką jak na początek lat 70 odmianę rocka. Następny,Paranoid (również wydany w 1970), był już wielkim sukcesem w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Grupa otrzymała za niego cztery platynowe płyty[16], a na albumie znalazły się dwa największe przeboje zespołu –„Paranoid”[17]i „Iron Man”[18].
Koncert zespołu (1977)
W 1971 powstał trzeci album, pt.Master of Reality. Nowością na albumie było zastosowanie akustycznych brzmień (Solitude iOrchid). Kolejny album –Vol. 4 stanowił swoistą kontynuację obranego przez grupę kierunku na poprzednich albumach, z kolei nowością na wydanym w 1973 albumieSabbath Bloody Sabbath było zastosowaniesyntezatorów w utworze„Who Are You?”.
Członkowie Black Sabbath w międzyczasie zmagali się z nasilającymi się kłopotami. Uzależnienie od narkotyków, problemy z zarządzaniem zespołem i początki wewnętrznych sporów wpłynęły destruktywnie na prace nad kolejnym albumem. Mimo trudności, w 1975 pojawiała się płytaSabotage, która dość szybko odniosła sukces na rynku. Muzyka na albumie była bardziej rozbudowana i wielowątkowa niż dotychczas. Z kolei płytaTechnical Ecstasy z 1976 okazała się komercyjnym niepowodzeniem. Muzyka zespołu w tym czasie obfitowała w syntezatorowe, a nawet orkiestrowe efekty, lecz została pozbawiona dawnej spontaniczności i ciężaru.Never Say Die! z 1978 to powrót grupy do cięższego grania. Album sprzedawał się trochę lepiej od poprzednika.
W 1979 Osbourne odszedł z zespołu, by rozpocząć solową karierę. Jego miejsce w zespole zająłRonnie James Dio, były wokalista zespołuRainbow. Razem z Dio zespół nagrał płyty, takie jakHeaven and Hell czyMob Rules, jak również koncertową pt.Live Evil. Po nagraniu albumów Dio opuścił zespół, a jego miejsce zająłIan Gillan zDeep Purple. Black Sabbath razem z nowym wokalistą nagrali album pt.Born Again. Po wydaniu płyty i niedługiej trasie koncertowej wokalista odszedł do macierzystej formacji.
Od marca 2007 do maja 2010Anthony „Tony” Iommi,Vinny Appice,Ronnie James Dio iTerence „Geezer” Butler koncertowali jakoHeaven and Hell (pierwotnie grupa miała reaktywować się w składzie Ronnie James Dio, Tony Iommi, Geezer Butler, Bill Ward, jednak ostatni szybko wycofał się z projektu, i jego miejsce zajął Vinny Appice)[22]. 11 listopada 2011 poinformowano o reaktywacji zespołu w składzie: Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler, Bill Ward. Wkrótce po tym grupa rozpoczęła prace nad albumem studyjnym, jednak niedługo po rozpoczęciu nagrywania albumu wykryto chłoniaka u Iommiego, dlatego przerwano pracę nad płytą. Po ustabilizowaniu się stanu zdrowia prace ponowiono nagrywanie albumu. W lutym 2012 Ward ogłosił, że nie weźmie udziału w dalszych pracach zespołu. Album wydano 10 czerwca 2013. W pierwszym kwartale tego samego roku zespół rozpoczął trasę koncertową na cały świat[23].
4 lutego 2017 wGenting Arena w Birmingham zespół zagrał ostatni koncert w ramach pożegnalnej trasy koncertowejThe End, po czym oficjalnie zakończył działalność[24]. Po jej zakończeniu Tony Iommi i Ozzy Osbourne wystąpili jeszcze wspólnie w 2022 wykonując utwór„Paranoid” w ramach Igrzysk Wspólnoty Narodów[25]. W tym samym roku Iommi zagrał również na solowym albumie Osbourne’a pt.Patient Number 9 w utworze„Degradation Rules”[26].
W 2024 Osbourne i Butler publicznie wyrazili chęć ostatniego wspólnego występu Black Sabbath mającego na celu zwieńczenie działalności koncertowej Ozzy’ego Osbourne’a z powodu jego problemów zdrowotnych[25]. W 2025 wokalista wyznał, że z powodu postępującejchoroby Parkinsona nie jest w stanie poruszać się samodzielnie[27]. 5 lutego 2025 zespół reaktywował się w oryginalnym składzie ujawniając datę ostatniego występu, który zapowiedział na 5 lipca 2025[28]. Występ odbył się na stadionieVilla Park w Birmingham w ramach koncertu pod hasłem „Back to the Beginning”, gdzie głównym wydarzeniem były dwa bloki koncertowe – występ Ozzy’ego Osbourne’a z solowym repertuarem i towarzyszącymi mu muzykami (m.in.Zakkiem Wylde) oraz występ Black Sabbath w pełnym oryginalnym składzie. Podczas wydarzenia „Back to the Beginning” wystąpili również m.in.Metallica,Slayer,Pantera,Tool,Guns N’ Roses,Gojira,Alice in Chains,Lamb of God,Halestorm,Anthrax iMastodon, wykonując własny repertuar oraz wybrane utwory Black Sabbath[9][29]. W łączonych występach pojawili się także m.in.Ronnie Wood iSteven Tyler[9]. Dochód z koncertu trafił na cele charytatywne[29].
Tony Iommi, lider i gitarzysta prowadzący zespołu, uległ wypadkowi, w którym stracił opuszki palców prawej ręki. By grać dalej, skonstruował plastikowe wkładki na palce. Mimo to gra na gitarze wciąż sprawiała mu zbyt wiele bólu, dlatego zmniejszył napięcie strun, strojąc gitarę niżej. W ten sposób zrodziło się, charakterystyczne dla zespołu, oryginalne brzmienie[31]. Nisko grająca gitara, na której powtarzano ciężkie riffy, a także ciężko brzmiąca sekcja rytmiczna w połączeniu z dramatycznym, niekiedyhisterycznie brzmiącymśpiewem Osbourne’a, nadała muzyce Black Sabbathpesymistyczny nastrój. Dopełniały go ponure teksty, utrzymane zazwyczaj w stylu makabreski, czasem o tematyceezoterycznej iokultystycznej. Większość utworów grupy z pierwszego okresu jej działalności ma regularną strukturępieśni trzyczęściowej. Otwierająca część zawiera krótki pasaż instrumentalny i dłuższą partię wokalną. Część druga jest wyłącznie instrumentalna, niekiedy rozbudowana. Część trzecia, zakończona krótkącodą jest zwykle wiernym powtórzeniem pierwszej części.
Poniższe albumy nie są oficjalne, nie zostały wydane z pomocą zespołu.
1970 – Come to the Sabbath. Zapis koncertu z tego samego roku.
1980 –Live at Last (Na żywo z 1973 roku – Iommi, Osbourne, Butler, Ward); #5 UK. Zremasterowane i oficjalne wydany jako jeden z dwóch dyskówPast Lives.
1977 –Greatest Hits. Nie mylić z oficjalnym wydaniemGreatest Hits 1970–1978, zawiera 10 utworów z pierwszych 5 albumów, na okładce znajduje się fragment obrazuPietra Bruegla „Triumf śmierci”.
1989 –Black Sabbath (kompilacja,ZSRR). Wydany przez państwową radziecką wytwórnięMiełodija. Zawiera piosenki z pierwszego i drugiego albumu.
1991 –Backtrackin (kompilacja, Australia)
1991 –Children of the Grave (piosenki zVol. 4 plus koncertowa wersja „Children of the Grave”)
1994 –The Ozzy Osbourne Years (3 dyski z Japonii, zawierające wszystkie utwory z pierwszych sześciu albumów, prócz utworów instrumentalnych i umieszczając „Evil Woman” w miejsce „Wicked World”)
1995 –Best Ballads
1995 – Between Heaven And Hell [1970-1983]
1996 –Under Wheels of Confusion (4 dyskowa kompilacja z lat 1970–1987, lata spędzone w wytwórniWarner Bros. Records)
1999 –Black Mass
2000 –The Best of Black Sabbath (dwie inne kompilacje o tym tytule zostały wydane w latach 1973 i 1976)
↑abOzzyO.OsbourneOzzyO.,I Am Ozzy,ChrisCh.Ayres, wyd. 1st U.S. ed, New York: Grand Central Publishing, 2010,ISBN 0-446-56989-5,OCLC441177450. Brak numerów stron w książce
↑Charles Strong, Martin (2006), „The Essential Rock Discography”, 1 (8 ed.), Canongate, s. 97,ISBN 1-84195-860-3.
↑DaveD.WilsonDaveD.,Rock Formations: Categorical Answers to How Band Names Were Formed, [San Jose, CA]: Cidermill Books, 2004, s. 51,ISBN 0-9748483-5-2,OCLC62152643.
.jpg)
