Ten artykuł dotyczy walk pod Owruczem toczonych w lipcu 1920. Zobacz też:Bitwa pod Owruczem – stronę ujednoznaczniającą.| Wojna polsko-bolszewicka | |||
| Czas | 10 lipca 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | pod Owruczem[a] | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | ofensywaFrontu Płd.-Zach. | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
Bój pod Owruczem –walki polskiego oddziału wypadowego kpt. Lode z pododdziałami sowieckich 58., 24., 25. i 47 Dywizji Strzelców toczone w okresie ofensywyFrontu Południowo-Zachodniego w czasiewojny polsko-bolszewickiej.
26 maja na Ukrainie wojska sowieckiegoFrontu Południowo-Zachodniego przeszły do ofensywy, a już 5 czerwca trzy dywizje sowieckiej1 Armii KonnejSiemiona Budionnego przełamały trwale polski front na odcinku obrony grupy gen.Jana Sawickiego[2][3].
Osobny artykuł:bitwa pod Samhorodkiem.8 czerwcaNaczelne Dowództwo zarządziło na Ukrainie ogólny odwrót wojsk polskich[4]. 10 czerwca odwrót spod Kijowa w kierunku na Korosteń rozpoczęła polska 3 Armia[5], 16 czerwca dotarła do Uszy[6], a 22 czerwca większość sił posiadała już na Uborci[7]. W ostatnich dniach czerwca poszczególne związki operacyjneFrontu Ukraińskiego, dowodzonego już przez gen.Edwarda Rydza-Śmigłego,ugrupowane były w następujący sposób:6 Armia gen.Wacława Iwaszkiewicza-Rudoszańskiego zajmowała odcinek frontu Dniestr–Chmielnik–Lubar, nowo sformowana2 Armia gen.Kazimierza Raszewskiego znajdowała się na linii rzekSłucz iHoryń, a3 Armia gen. Edwarda Rydza-Śmigłego rozlokowana była nad Uborcią[8][9].
W trakcie wycofywania się wojsk polskich na Polesiu21 Dywizja Piechoty gen.Andrzeja Galicy zajęła 9 lipca pozycje nad Uborcią[10].
| Jednostka | Dowódca | Podporządkowanie |
 Wojsko Polskie | ||
|---|---|---|
| 21 Dywizja Piechoty | gen.Andrzej Galica | Grupa Poleska |
| ⇒ I Brygada Strzelców Podhalańskich | 21 DP | |
| →1 pułk strzelców podhalańskich | ppłkKazimierz Horoszkiewicz | |
| – podgrupa 1 pspodh | por. Hunjada | OW |
| →2 pułk strzelców podhalańskich | ppłkGustaw Truskolaski | 21 DP |
| – podgrupa 2 pspodh | por.Stanisław Stahlberger | OW |
| grupa gen. Bułaka-Bałachowicza | gen.Stanisław Bałachowicz | |
| – podgrupa | OW | |
 Armia Czerwona | ||
| oddziały 24 Dywizji Strzelców | 12 Armia | |
| sztab25 Dywizji Strzelców | ||
| sztab47 Dywizji Strzelców | ||
| sztab58 Dywizji Strzelców | ||
| ⇒ 172 Brygada Strzelców | 58 DS | |
| → 514 pułk strzelców | 172 BS | |
By zapobiec spadkowimorale wśród własnych wojsk, spowodowanemu permanentnym cofaniem się na kolejne rubieże obronne, dowódca21 Dywizji Piechoty gen.Andrzej Galica, w porozumieniu z dowództwemgrupy gen. Bułaka-Bałachowicza, postanowił dokonać głębokiegowypadu na odległy blisko 100 kilometrów od linii frontuOwrucz[10][11].
Do akcji tej1. i2. pułk strzelców podhalańskich wydzieliły po jednym oficerze i kilkudziesięciu żołnierzy – ochotników[12].Gen. Bułhak-Bałachowicz ze swojej grupy wydzielił 170kawalerzystów i 150 żołnierzypiechoty. Nad tak sformowanym oddziałem wypadowym dowództwo objął kpt. Lode. Wieczorem 9 lipca oddział wyruszył dodziałań. Jadąc bocznymi leśnymi drogamina podwodach, po południu 10 lipca osiągnięto rejon Owrucza. W tym czasie w mieście stały sztaby sowieckich58. i25 Dywizji Strzelców, część sztabu47 Dywizji Strzelców oraz514 pułk strzelców.
Piechota polska uderzyła na Owrucz z trzech stron, całkowicie zaskakując nieprzygotowanego doobrony nieprzyjaciela. Mimo toczerwonoarmiści stawili zaciekły opór. Broniący się narynku oddział, złożony z około 110 żołnierzy z jednymdziałem, został doszczętnie zniszczony, a 514 pułk strzelców trzykrotnie ruszał dokontrataku. Blisko trzygodzinną walkę rozstrzygnęłaszarża oddziału kawalerii gen. Bałachowicza prowadzona ulicami Owrucza, która wywołałapanikę w szeregach przeciwnika. Polegli, kierujący walką,szef sztabu 58 Dywizji Strzelców idowódca 514 pułku strzelców. W drodze powrotnej oddział wypadowy był bezskutecznieatakowany przez pododdziały24 Dywizji Strzelców[13].
Wypad zakończył się zwycięstwem Polaków i miał duże znaczenie moralne dla wojsk polskich. Straty sowieckie szacowano na około czterystu poległych irannych. Wzięto do niewoli około dwustujeńców i tabory z zapasemtytoniu ipapierosów[13][14].