| Wojna polsko-bolszewicka | |||
 Dworzyca - błędnie nazwana Dworyszcze | |||
| Czas | 4 lipca 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | ofensywaFrontu Zachodniego | ||
| Wynik | zwycięstwo Sowietów | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
Bitwa pod Dworyszczami – część wielkiejbitwy nad Autą. Walki polskiego38 pułku piechoty z sowiecką33 Dywizją Strzelców i kombinowaną Brygadą Kawalerii w czasie lipcowej ofensywyFrontu ZachodniegoMichaiła Tuchaczewskiego w okresiewojny polsko-bolszewickiej.
Front Północno-Wschodni gen.Stanisława Szeptyckiego w składzie 1. i 4 Armia dysponujący około 70 tys. żołnierzami i 460 działami[2][3].
1 Armia gen.Gustawa Zygadłowicza dysponowała 34 000 żołnierzy i 186 działami.Ugrupowana była w sposób następujący[4]:
Na południe od linii kolejowejPołock –Mołodeczno zajmowała stanowiska4 Armii gen. Szeptyckiego. Jej północne skrzydło tworzyłagrupa gen. Jana Rządkowskiego w składzie1 Dywizja Litewsko–Białoruska i11 Dywizja Piechoty.
Front ZachodniMichaiła Tuchaczewskiego liczył około 150–160 tys. żołnierzy i 772 działa[2][c]
Plan Tuchaczewskiego zakładałdwustronne oskrzydlenie polskiej 1 Armii gen. Zygadłowicza,okrążenie jej i zniszczenie w rejonieŁużki –Głębokie[7][8].
W tym celu:
Całością sił uderzeniowych dowodził dowódcaFrontu ZachodniegoMichaił Tuchaczewski[10].
W końcu maja 1920 z Ukrainy na Białoruś przerzucona zostałaIX Brygada Piechoty z włączona została doArmii Rezerwowej gen.Kazimierza Sosnkowskiego. W jej składzie wzięła udział w polskiejkontrofensywie nad Berezyną[11]. Po jej zakończeniu,38 pułk piechoty zajął pozycje w ciaśninie między jeziorami Dołhoje iŚwiada a 39 pułk piechoty nadAutą[1].
4 lipca 1920 wojskaFrontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego rozpoczęłynatarcie[4].
W tym czasie 38 pułk piechoty, obsadzający okopy podDworyszczami, byłluzowany przez I batalion[12]. Kiedy rozpoczęła się sowieckanawała ogniowa, a zaraz potemuderzyła kombinowana Brygada Kawalerii, kompanie II batalionumaszerowały do Dworyszcz. Szarżę kawalerii odparto, ale wobec wielkiej przewagi liczebnej nieprzyjaciela i groźbyokrążenia, przystąpiono doodwrotu w kierunkuJurkowa[1].
I batalion znalazł się wokrążeniu. Przerwał jednak pierścień wwalce wręcz i wycofał się na Jurkowo[13]. Tu połączone już siły trzech batalionów 38 pułku piechoty pod dowództwem mjr.Alojzego Łukawskiego stawiły zacięty opór napierającym oddziałom33 Dywizji Strzelców i kombinowanej Brygady Kawalerii. Wobec braku kontaktu z własnymi oddziałami i ponownie rysującej się groźby otoczenia, wczesnym popołudniem mjr Łukawski wydał rozkaz odwrotu doPlissy nadMniutą. Tutaj, na wschodnim brzegu rzeki, pułk przez dwie godziny odpierał ataki jazdy, po czym, na rozkaz dowódcygrupy gen.Władysława Jędrzejewskiego, wycofał się za Mniutę[1].
Pod Dworyszczami, a później pod Jurkowem pułk nie zdołał utrzymać swoich pozycji obronnych. W walce stracił około 400 żołnierzy. Straty sowieckie są nieznane[12].
