Ten artykuł dotyczy walk pod Barem toczonych w lipcu 1920. Zobacz też:Bitwa pod Barem – stronę ujednoznaczniającą.| Wojna polsko-bolszewicka | |||
| Czas | 3–4 lipca 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | podBarem | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | ofensywaFrontu Płd.-Zach. | ||
| Wynik | zwycięstwo Sowietów | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
Bitwa pod Barem[a] –walki polskiego54 pułku piechoty z oddziałami sowieckiej8 Dywizji Kawalerii toczone w okresie ofensywyFrontu Południowo-Zachodniego w czasiewojny polsko-bolszewickiej.
26 maja na Ukrainie wojska sowieckiegoFrontu Południowo-Zachodniego przeszły do ofensywy, a już 5 czerwca trzy dywizje sowieckiej1 Armii KonnejSiemiona Budionnego przełamały trwale polski frontpod Samhorodkiem na odcinku obrony grupy gen.Jana Sawickiego[4][5]. 10 czerwca odwrót spod Kijowa w kierunku na Korosteń rozpoczęła polska 3 Armia[6]. W ostatnich dniach czerwca poszczególne związki operacyjneFrontu Ukraińskiego, dowodzonego już przez gen.Edwarda Rydza-Śmigłego,ugrupowane były w następujący sposób:Armia Ukraińska gen.Michajła Omelianowicza-Pawlenki skupiona była nadDniestrem, w kierunku granicy zRumunią,6 Armia gen.Wacława Iwaszkiewicza-Rudoszańskiego zajmowała odcinek frontu Dniestr–Chmielnik–Lubar, nowo sformowana2 Armia gen.Kazimierza Raszewskiego znajdowała się na linii rzekSłucz iHoryń, a3 Armia gen. Edwarda Rydza-Śmigłego rozlokowana była nad Uborcią[7][8].
2 lipca bataliony54 pułku piechoty obsadziły odcinek frontu w rejonie Baru[9]. I batalion rozwinął się na wschód od Baru, a swoje prawe skrzydło oparł o rzekęRów, III batalion ugrupował się na północ od I batalionu, wzdłuż linii kolejowejŻmerynka –Wołkowińce, a II batalion po obu stronach toru Wołkowińce –Radowce, między obiema stacjami. Zadanie obrony 15 kilometrowego odcinka wymusiło zorganizowanie obrony systemem sieci placówek[3].
W południe sowiecka kawaleria, wspierana ogniem trzechpociągów pancernych, zaatakowała pozycje II batalionu kpt.Mariana Ocetkiewicza. Rzadko rozmieszczone placówki nie były w stanie dać skutecznego odporu i przeciwnikprzeniknął przezugrupowanie polskich pododdziałów, zrywając między nimi łączność[10].Jeden z pociągów pancernych otworzył ogień na stojące przy torze 5 i 8 kompanię i zmusił je do cofnięcia się w kierunku północnym na odcinek obrony52 pułku piechoty. 6 kompania, przy której był dowódca batalionu, cofnęła się w kierunku naJeltuchy[3].
Następnego dnia oddziały 8 Dywizji Kawalerii uderzyły od stronyMańkowic na III batalion 54 pp i weszły doBaru, ale dzięki twardej obronie 8 kompanii por. Różyckiego nie doszło do okrążenia III batalionu[3]. Ponieważ kończyła się amunicja, kpt. Ocetkiewicz nakazał odwrót. Maszerowano w zwartych kolumnach i odpierano ataki sowieckiej kawalerii. Mijając wioski, polscy żołnierze byli ostrzeliwani przez ich mieszkańców. Bataliony obeszły Bar od północy i dołączyły nadZbruczem do macierzystego pułku[11].
Batalionom 54 pułku piechoty nie udało się utrzymać swoich pozycji. W walkach pod Barem straciły około 20% stanu osobowego[12].
