| Wojna polsko-bolszewicka | |||
| Czas | 26 lipca – 9 sierpnia 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | nadSeretem | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | ofensywaFrontu Płd.-Zach. | ||
| Wynik | czasowe powstrzymanie 14 Armii | ||
| Strony konfliktu | |||
| Dowódcy | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||

Bitwa nad Seretem –walki toczone przez prawe skrzydło polskiej6 Armii iArmii Czynnej URL z sowiecką14 Armią w okresie ofensywyFrontu Południowo-Zachodniego w czasiewojny polsko-bolszewickiej.
W końcu lipcaNaczelne Dowództwo Wojska Polskiego planowało uderzenie na prawe skrzydło nacierających wojskMichaiła Tuchaczewskiego. Do przeprowadzenia operacji zamierzano użyć także jednostek ściągniętych zFrontu Południowo-Wschodniego generałaEdwarda Rydza-Śmigłego[2].
Warunkiem sukcesu było wcześniejsze pobicie1 Armii KonnejSiemiona Budionnego. Zadanie to miała wykonać2 Armia gen.Kazimierza Raszewskiego[3]. Plan zakładał uderzenie z północnego zachodu Grupy Operacyjnej Jazdy i 6 Dywizji Piechoty w kierunku naBrody–Radziwiłłów[4].Współdziałająca z 2 Armiągrupa gen. Franciszka Krajowskiego, ze składu6 Armii, miała wiązać część siłkonarmii Budionnego na południowym zachodzie[5].
W tym czasie dowódca sowieckiegoFrontu Południowo-ZachodniegoAleksander Jegorow nakazał 1 Armii Konnej Budionnego zdobyćLwów. Jej dywizje wdarły się w słabo obsadzoną lukę między 2 i 6 Armią, sforsowałyStyr, a4. i11 Dywizja Kawalerii nacierały w kierunku naKamionkę Strumiłową[6].Natarcie polskiej 2 Armii miało rozpocząć się 29 lipca, ale do tego dnia oddziały nie zakończyły koncentracji sił. O wyznaczonej porze ruszyły tylko skrzydła 2 Armii[7].
W czasie, kiedy na północnym skrzydle walczono pod Brodami i Beresteczkiem, na południu dywizje 6 Armii i Armii Czynnej URL walczyły nadSeretem.
| Jednostka | Dowódca | Podporządkowanie |
| dowództwo 6 Armii | gen.Wacław Iwaszkiewicz | Front Płd. Wsch. |
| ⇒13 Dywizja Piechoty | płkFranciszek Paulik | 6 Armia |
| ⇒12 Dywizja Piechoty | płkMarian Januszajtis-Żegota | |
| dowództwoArmii URL | gen.Mychaiło Pawlenko | Front Płd. Wsch. |
| dowództwo 14 Armii | Michaił Mołkoczanow | Front Płd. Zach. |
| ⇒60 Dywizja Strzelców | P. Iwanow | 14 Armia |
| ⇒ „Swodna” Dywizja Strzelców[a] | ||
| ⇒8 Dywizja Kawalerii | Witalij Primakow | |
Wobec niepowodzenia obrony na liniiZbrucza 26 lipca 1920 dowództwo6 Armii wydało rozkaz odwrotu na linie rzek:Seret i Graberka, Ług i Wolica do linii wzgórz zPodhorcami iOleskiem[11][12].
Na wschód i południowy wschód odgrupy gen. Franciszka Krajowskiego pozycje obronne obsadzała13 Dywizja Piechoty, dalej na południe12 Dywizja Piechoty broniła odcinka od magistrali kolejowejKrasne–Zborów–Tarnopol po ujście Gniewnej do Seretu. Prawe skrzydło obsadziły dywizjeArmii Czynnej URL gen. Pawlenki[11][13].
Sowiecka 14 Armia na tym odcinku ugrupowała się następująco:na północy przeciw polskiej 13 Dywizji Piechoty operowała „Swodna” DS i 8 Dywizja Kawalerii Czerwonych Kozaków, na kierunku tarnopolskim rozmieszczona została najsilniejsza dywizja 14 A – 60 Dywizja Strzelców, a na południe od niej, naprzeciwko Armii Ukraińskiej, działała 41 Dywizja Strzelców[14].
Nim jednostki polskie i ukraińskie zdołały zorganizować obronę nad Seretem, nieprzyjaciel obsadziłTarnopol isforsował rzekę podPetrykowem iMikulińcami.
Pod Petrykowem przeciwnika szybko odrzucono, ale pod Mikulińcami nieprzyjacielowi udało się poszerzyćprzyczółek poNastasów iLudwikówkę. Zagrożona oskrzydleniemgrupa pułkownika Wacława Pażusia cofnęła się spod Janowa. W tej sytuacji obie strony zdecydowały się na rozstrzygniecie wsposób zaczepny. Polska 12 Dywizja Piechoty szykowała się do kontrataku na Mikulińce celem odzyskania linii Seretu, a sowiecka 60 Dywizja Strzelców do uderzenia naXXIV Brygadę Piechoty, broniącą się na linii Seretu na północ od Tarnopola.
30 lipca obie strony wyprowadzały lokalneataki ikontrataki. W dniach od 2 do 4 sierpnia oddziały 12 Dywizji Piechoty, wsparte 3 kompanią czołgów por. Włodzimierza Liro, wyparły pod Nastasowem i Mikulińcami 60 Dywizję Strzelców. Kontratakująca 60 DP ponownie sforsowała Seret i odbiła przyczółek[14]. Na południu Armia Czynna URL gen.Pawlenki toczyła lokalne starcia z sowiecką41 Dywizją Strzelców. Ta ostatnia niewielkimi siłami podejmowała próby sforsowania Seretu między innymi podCzortkowem,Jagielnicą iTłustym Miastem.
Przełamanie frontu pod Mikulińcami i odejście spod Janowa prawego skrzydła 12 Dywizji Piechoty doprowadziło do oskrzydlenia od północy Armii Czynnej URL. Atakowana jednocześnie frontalnie pod Czortkowem, musiała cofnąć się naMogielnicę,Laskowce iDżuryn i organizować obronę na liniiStrypy[14].
W wynikudziałań prowadzonych przez prawe skrzydło polskiej 6 Armii podczas trwaniabitwy pod Brodami i Beresteczkiem linia Seretu została utrzymana i nie doszło do bezpośredniegowspółdziałania operującej na południu sowieckiej 14 Armii z1 Armią Konną i12 Armią. Tym samym nie doszło do koncentrycznego natarcia na Lwów[14].