| Wojna polsko-bolszewicka | |||
 | |||
| Czas | 4–6 lipca 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | ofensywaFrontu Zachodniego | ||
| Wynik | zwycięstwo wojsk Tuchaczewskiego | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
| brak współrzędnych | |||
Bitwa nad Autą (takżebitwa pod Głębokiem) – walki polskiej1 Armii gen.Gustawa Zygadłowicza z wojskamiFrontu ZachodniegoMichaiła Tuchaczewskiego w okresiewojny polsko-bolszewickiej. W polskiej historiografii bitwa jest znana pod nazwą "bitwa nadAutą", od dopływuDzisny, gdzie toczyła się większość walk, ponieważ Polacy nie wiedzieli, że miastoGłębokie było centralnym punktem całej operacji sowieckiej[1]. Walki o miasto (tzw. druga bitwa pod Głębokiem) miały miejsce w dniach 5-7 lipca 1920[2]
W ramach bitwy stoczono szereg mniejszych potyczek, m.in.ːnad Dołhem,pod Borowem,pod Dworyszczami (4 lipca)pod Dryhuczami,pod Filipowem (4–5 lipca),pod Zadorożem (4–6 lipca),pod Puzyrami,pod Widzami (8 lipca)pod Mińskiem (9–11 lipca),pod Ozieryszczami (11 lipca).
Front Północno-Wschodni gen.Stanisława Szeptyckiego, który dysponował około 70 tys. żołnierzami i 460 działami[3].
1 Armia gen. Zygadłowicza dysponowała 34 000 żołnierzy i 186 działami.Ugrupowana była w sposób następujący[4]:
Front ZachodniMichaiła Tuchaczewskiego liczący około 150–160 tys. żołnierzy i 772 działa. W jego skład wchodziły[3]:
Plan Tuchaczewskiego zakładałdwustronne oskrzydlenie polskiej 1 Armii gen. Zygadłowicza,okrążenie jej i zniszczenie w rejonieŁużki –Głębokie[5][6].W tym celu:
.jpg)
4 lipca 1920 wojska Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego rozpoczęłynatarcie.Główne uderzenie wykonały atakujące grupę ppłk. Sawickiego sowiecka4 Armia iIII Korpus Kawalerii. Polska grupa operacyjna do 18.00 broniła pozycji podDryhuczami.
W centrumugrupowania obronnegoXX Brygada Piechoty odparła natarcie18 Dywizji Strzelców.
Największe sukcesy odnotowała 15 Armia Augusta Korka. Atakowane przez nią polskie brygady poniosły ciężkie straty i pod koniec dnia utraciły zdolność do dalszej walki. Kontratak odwodowej17 Dywizji Piechoty jedynie czasowo zatrzymał marsz czerwonoarmistów nad rzekąMniutą.
Na południu przeciwnik zmusił do odwrotu lewe skrzydło polskiej11 Dywizji Piechoty, ale nie zdołałprzełamać frontu obrony.
Brygady1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej do wieczora cofnęły się około 4–5 km. Zamiar oskrzydlenia 1 Armii od południa nie powiódł się[4].
5 lipca wojska Frontu Zachodniego wznowiłynatarcie.Pozbawioneodwodów oddziały polskie nie wytrzymały uderzenia.
III Korpus Kawalerii odrzucił grupę ppłk. Sawa-Sawickiego na zachód i rozpoczął pościg w kierunku naŚwięciany.Na południowym skrzydle 1 Armii11 Dywizja Piechoty i 1 Dywizja Litewsko-Białoruska wycofywały się pod naporem sowieckiej3 Armii.
Centrum ugrupowania polskiej armii atakowane było przez dywizje 15 Armii Augusta Korka.17 Dywizja Piechoty stawiała zacięty opór, ale jej wykrwawione brygady opuściły stanowiska nad Mniutą i rozpoczęły odwrót naDuniłowicze. Z powodzeniem walczyła natomiastgrupa gen. Żeligowskiego.8 Dywizja Piechoty zatrzymała podPohostem marsz sowieckich12. i53 Dywizji Strzelców, a10 Dywizja Piechoty odpierała ataki18 Dywizji Strzelców nad Mniutą.
We wczesnych godzinach popołudniowych dowódca frontu gen. Szeptycki nakazał dowódcy 1 Armii wycofać się na linię Milcza –Budsław –Postawy –Koziany. Oddziały polskie rozpoczęły odwrót, a wyczerpany walką przeciwnik nie rozpocząłpościgu.
W kolejnym dniu gen. Szeptycki zarządził dalsze wycofanie wojsk na linię starych okopów niemieckich i nakazał obsadzenie liniijezioro Dryświaty –Koziany –Postawy –jezioro Miadzioł –Narocz. Odejście grupy gen. Rządkowskiego na południowy zachód w kierunku naMołodeczno otwierało drogę na zachód sowieckiej3 Armii i części sił15 Armii. Jednak przeciwnik nie dostrzegł nadarzającej się okazji i błąd polskiego dowództwa nie został należycie przez niego wyzyskany. Bierność przeciwnika miała szczególne znaczenie dla grupy gen. Żeligowskiego, do której nie dotarły na czas rozkazy o odwrocie na linię starych niemieckich okopów[7].Nocą z 5 na 6 lipca generał Żeligowski rozpoczął wycofywanie wojsk do rejonuDuniłowicz, gdzie spodziewał się napotkać oddziały grupy gen. Jędrzejewskiego. Wieczorem 6 lipca 8. i 10 Dywizja Piechoty bez kontaktu z przeciwnikiem osiągnęłyDuniłowicze. Tutaj gen. Żeligowski podjął decyzję dalszego marszu w kierunku na Wilno[7].
W bitwie nad Autą wojska polskie poniosły klęskę tracąc ponad 3 000jeńców i 16 dział. Przegrana bitwa zapoczątkowała odwrót Frontu Północno-Wschodniego, który to zakończył się dopiero nad Wisłą.
WojskaFrontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego nie osiągnęły swego głównego celu, jakim było zniszczeniepolskiej 1 Armii ioskrzydlenie od północy polskiegofrontu[8].
