Elizabeth Ann Bloomer Warren Ford (ur.8 kwietnia1918 wChicago, zm.8 lipca2011 wRancho Mirage) – żonaGeralda Forda, jedna z założycielek klinikiBetty Ford Center do zwalczania uzależnień;pierwsza dama Stanów Zjednoczonych w latach 1974–1977.
Urodziła się 8 kwietnia 1918 roku w Chicago, jako córka kupca, Williama Bloomera i jego żony Hortense[1]. Od wczesnego dzieciństwa była nazywana „Betty”[2]. W 1921 roku przeniosła się z rodziną doGrand Rapids, gdzie uczęszczała do szkoły tańca[2]. Po śmierci ojca w 1934 roku pomagała matce w utrzymaniu domu[3]. Pracowała dorywczo jakomodelka itancerka[3]. Dwa lata później ukończyła Central High School[2]. Uczęszczała też do Bennington School of Dance, gdzie poznałaMarthę Graham, która została jej mentorką[3].
Po pewnym czasie zrezygnowała z kariery tancerki i powróciła do rodzinnego domu[3]. Niebawem poznała i poślubiła agenta ubezpieczeniowego Williama Warrena[3]. Z powodu zmian miejsca pracy Warrena często się przeprowadzali[4]. Po pięciu latach małżeństwa rozwiodła się z mężem[4]. W tym samym roku poznałaGeralda Forda, którego poślubiła w 1948[4]. Ponieważ trwała kampania wyborcza doIzby Reprezentantów, młodzi nie udali się w podróż poślubną[5]. Zaraz po zwycięskich wyborach przenieśli się doWaszyngtonu[6].
Na początku lat 70. nalegała na męża, by zakończył działalność polityczną, w wyniku czego Ford obiecał w 1974 roku po raz ostatni kandydować doKongresu[6]. Jednakże jesienią 1973 roku dotychczasowywiceprezydentSpiro T. Agnew podał się do dymisji, a Ford został jego następcą[6]. Betty została wówczas drugą damą[6]. Po ośmiu miesiącach, w wynikuafery Watergate,Richard Nixon zrzekł się urzędu[3]. 9 sierpnia 1974 Ford został nowymprezydentem, a jego żona – pierwszą damą[6]. Po wprowadzeniu się do Białego Domu znacznie zliberalizowała zwyczaje w nim panujące, w porównaniu z czasami, gdy pierwszą damą byłaPat Nixon[7]. Z chęcią wyprawiała dużą liczbę przyjęć[7]. Wprawdzie nie organizowałakonferencji prasowych, ale utrzymywała ciepłe relacje z mediami, poprzez nieformalne rozmowy w trakcie imprez[7]. Miała duży wpływ na decyzje męża, m.in. popierając pełnąamnestię dla Nixona[8]. Często wyrażała także kontrowersyjne poglądy, m.in. chwaliła decyzjęSądu Najwyższego legalizującąaborcję[9]. Poglądy te były niezgodne z przekonaniami konserwatywnych wyborców, a prawicowa gazeta „National Review” oskarżyła pierwszą damę o „przeredagowaniedekalogu”[9]. Ponadto lobbowała na rzecz uchwaleniaEqual Rights Amendment, czyli poprawkikonstytucyjnej, wprowadzającejrównouprawnienie kobiet[9]. Aktywnie opowiadała się też za zwiększeniem liczby kobiet we władzach i rejestracjąbroni palnej osób prywatnych[10]. Wobec tych działań prezydent powołałCarlę Hill nasekretarza urbanizacji, aAnnę Armstrong naambasadora w Wielkiej Brytanii[11]. Odmówił jednak nominacji kobiety do Sądu Najwyższego[11]. Pomimo że walczyła o prawa kobiet, była niechętnafeministkom, które szydziły z roli gospodyni domowej[11]. Włączała się także w opiekę nad ubogimi i dziećmi z rozbitych rodzin[12]. Popierała program pomocy dla osób starszych i niepełnosprawnych[12].
Za swoją działalność jako pierwsza dama USA otrzymałaPrezydencki Medal Wolności (1991),Złoty Medal Kongresu[13] (1998),Nagrodę Woodrowa Wilsona (2003)[14] oraz tytułCzłowieka Roku tygodnika „Time” (1975)[15].
W 1975 roku poparła decyzję męża o ubieganiu się oreelekcję, pomimo że kilka lat wcześniej była temu przeciwna[16]. Brała udział w konwencjach partyjnych i spotkaniach z wyborcami[16]. Porażka w wyborach odbiła się znacznie na jej zdrowiu[17]. Wkrótce potem Fordowie opuściliBiały Dom[17]. Zamieszkali w Rancho Mirage, gdzie Gerald zmarł 26 grudnia 2006 roku[18]. Pomimo podeszłego wieku i słabego zdrowia, Betty wzięła udział w ogólnokrajowych uroczystościach pogrzebowych[18]. Sama zmarła 8 lipca 2011 roku[18].
Elizabeth Ann Bloomer poślubiła Williama C. Warrena w 1942 roku[3]. Małżeństwo to nie było udane, jednak decyzja orozwodzie była odwlekana, z powodu złego stanu zdrowia Warrena (cierpiał nacukrzycę)[4]. W 1947 orzeczono pomiędzy nimi rozwód[4].
15 października 1948 wyszła za mąż za Geralda Forda wKościele episkopalnym[5]. Mieli trzech synów: Michaela Geralda (ur. 1950), Johna Gardnera (ur. 1952), Stevena Meigsa (ur. 1956) i jedną córkę – Susan Elizabeth (ur. 1957)[5].
Latem 1964 roku zaczęły się jej dolegliwości bólowe, spowodowane skurczem nerwu, a także postępującymartretyzmem[6]. Zaczęła wówczas regularnie zażywać leki przeciwbólowe[4]. Tuż przed wprowadzeniem się do Białego Domu, wykryto u niejraka piersi[12]. Upubliczniła tę informację co sprawiło, że wiele Amerykanek poddało się badaniom kontrolnym[12]. Sama przeszła zabiegmastektomii[12]. Gdy w 1976 roku jej mąż przegrał zJimmym Carterem wybory prezydenckie, podupadła na zdrowiu i ponownie wpadła wuzależnienie od leków[19]. Dwa lata później zdała sobie także sprawę, że jestalkoholiczką i udała się nakurację odwykową do Alcohol and Drug Rehabilitation Service w Long Beach[19]. Wkrótce potem upubliczniła swoją chorobę[19]. W 1982 roku założyła ośrodek do walki z uzależnieniamiBetty Ford Center for Drug and Alcohol Rehabilitation[20]. Gdy jej stan zdrowia się pogorszył, kierownictwo ośrodka przekazała córce, Susan[18]. Jej walka z nałogiem została opisana w autobiografii „Betty: A Glad Awakening” (1987) i serialu biograficznym pt. „The Betty Ford Story”[2]. Jesienią 1987 roku przeszła zabieg poczwórnegobypassu w Eisenhower Medical Center[21].
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 529-530.
- ↑abcdPastusiak 2012 ↓, s. 529.
- ↑abcdefgPastusiak 2012 ↓, s. 530.
- ↑abcdefPastusiak 2012 ↓, s. 531.
- ↑abcPastusiak 2012 ↓, s. 532.
- ↑abcdefPastusiak 2012 ↓, s. 533.
- ↑abcPastusiak 2012 ↓, s. 534.
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 535.
- ↑abcPastusiak 2012 ↓, s. 536.
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 536-537.
- ↑abcPastusiak 2012 ↓, s. 537.
- ↑abcdePastusiak 2012 ↓, s. 538.
- ↑Congressional Gold Medal Recipients. Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2024-06-18]. (ang.).
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 542-543.
- ↑American Women, Women of the Year. Time. [dostęp 2016-12-07]. (ang.).
- ↑abPastusiak 2012 ↓, s. 540.
- ↑abPastusiak 2012 ↓, s. 541.
- ↑abcdPastusiak 2012 ↓, s. 543.
- ↑abcPastusiak 2012 ↓, s. 527.
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 528.
- ↑Pastusiak 2012 ↓, s. 542.
