Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Behemoth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy zespołu muzycznego. Zobacz też:Behemot – mityczne stworzenie.
Behemoth
Ilustracja
Behemoth w roku 2024
Rok założenia

1991

Pochodzenie

Gdańsk,Polska

Gatunek

pagan metal,black metal[1][2],death metal[2],blackened death metal[2]

Wydawnictwo

Raven Music,Avantgarde Music,Osmose Productions, Last Epitaph Production,Metal Mind Productions,Mystic Production, Enthropy Records, Solistitium Records, Nazgul’s Eerie Records, Wild Rags Records,Pagan Records,Regain Records,Century Media Records,Metal Blade Records,Nuclear Blast

Skład
Adam „Nergal” Darski
Zbigniew „Inferno” Promiński
Tomasz „Orion” Wróblewski
Byli członkowie
(Patrz #Lista członków zespołu Behemoth)
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa
Logotyp zespołu

Behemoth (IPA [bəˈhiːməθ],hebr. בהמות dosłownie „bestie”) – polskagrupa muzyczna, powstała w październiku 1991[3] roku wGdańsku, występująca do 1992 roku pod nazwąBaphomet. Na początku prezentowała styl muzyczny zaliczany doblack metalu, później, od 1994 roku, zbliżony dopagan metalu, szeroko wykorzystując w nagraniachgitarę akustyczną. Następnie zespół zaczął wykonywać muzykę z rodzajudeath metalu, porzucając tematykę pogańską na rzecz szeroko rozumianegookultyzmu oraz mitologiiBliskiego Wschodu. W początkowym okresie działalności za sprawą gościnnej współpracy zRobertem Fudalim (Graveland) grupa była błędnie wiązana z nurtemNSBM. Obecnie Behemoth jest muzycznie kategoryzowany tak jak zespołyNile orazMorbid Angel[4][5].

Liderem zespołu nieprzerwanie od 1991 roku jest głównykompozytor i autor tekstówAdam „Nergal” Darski. Pełni on również funkcjęmenedżera grupy, kierując powołaną w tym celu agencją New Aeon Music. Jest on pierwszym zespołem w historii polskiej muzyki rozrywkowej, którego wydawnictwo w 2007 roku znalazło się na liście sprzedażyBillboard, notowane w pierwszym tygodniusprzedaży na miejscu 149[6]. Natomiast w Polsce ósmy album grupyThe Apostasy w pierwszym tygodniu sprzedaży osiągnął dziewiąte miejsce w rankinguOLiS[7]. Behemoth doczekał się również publikacji w czasopismach takich jakKerrang!,Metal Hammer,Przekrój[8], L.A. Weekly[9],Gazeta Wyborcza[10],New York Times[11][12],Revolver[12] orazDecibel Magazine[13], w którego rankingu Adam „Nergal” Darski znalazł się na 17. miejscu listyTop 20 Death Metal Guitarists (ang. „20 najlepszych gitarzystów deathmetalowych”)[14].

Z zespołem od wielu lat współpracują m.in. Tomasz „GRAAL” Daniłowicz, autor okładek płyt grupy oraz oprawy graficznej, inżynier dźwięku iproducent muzycznyArkadiusz „Malta” Malczewski oraz członkowie New Aeon Society[15]:webmaster behemoth.pl Maciej „Manticore” Gruszka, administrator profilu myspace Boris „Hatefrost” Kaluzny,fotografikKrzysztof „Sado” Sadowski orazKrzysztof Azarewicz, poeta, autor tekstów i konsultant merytoryczny.

Według lidera zespołu jego twórczość ma charakter antychrześcijański[16]. Podczas koncertów grupa występuje w charakterystycznymczarno-białym makijażu orazkostiumach, tradycyjnie używanych przez prekursorów gatunkublack metal, takich jakVenom,Celtic Frost orazMayhem. W 2010 roku zespół otrzymał nagrodę polskiego przemysłu fonograficznego –Fryderyka w kategoriiAlbum roku metal za wydawnictwo pt.Evangelion.

Historia

[edytuj |edytuj kod]

1991−1996

[edytuj |edytuj kod]
Zbigniew „Inferno” Promiński podczas występu na The Apostasy Tour w roku 2007 – na drugim planie zdjęcia widoczna jest okładka albumuThe Apostasy przedstawiająca postać nawiązującą do hinduskiej bogini czasu i śmierci Kali – rzeźbę wykonał grafik grupy, GRAAL

Grupa powstała w 1991[17][18] roku wGdańsku na osiedluŻabianka z inicjatywy 14-letniego wówczas Adama Michała Darskiego oraz 15-letniego Adama Muraszko, grającego na perkusji, występujących podpseudonimami odpowiednio „Holocausto” oraz „Sodomizer”. Sami muzycy poznali się w 1987 roku, gdy jako dzieci zafascynowani muzyką takich grup jakKat,TSA,Kiss,Metallica,Poison orazPerfect z gatunkurock iheavy metal zaprzyjaźnili się, marząc o stworzeniu grupy. Pierwsze próby zespołu odbywały się w piwnicach pobliskiej szkoły podstawowej, gdzie dzięki uprzejmości miejscowych zespołów niedysponujący własnym instrumentem (perkusja) Muraszko mógł grać; Darski swoją gitarę dostał w prezencie od rodziców. Pierwszą perkusję muzyk zakupił kilka lat później. Zarobił na nią sprzedając wraz z Darskim uprzednio przygotowane w garażu rodziców kopie kaset magnetofonowych oraz naklejek na targowisku w gdańskiejOliwie.

Pierwszy koncert zagrali w Białymstoku[19]. Do 1992 roku zespół funkcjonował pod nazwąBaphomet. W tym samym roku pod nazwą Behemoth ukazało się pierwsze wydawnictwo grupy zatytułowaneEndless Damnation zarejestrowane wiosną w piwnicy gdańskiego liceum ogólnokształcącego nr 12, przy udziale gitarzysty i basisty Adama Malinowskiego ps. „Desecrator”. Wkrótce potem próby grupy odbywały się w Miejskim Domu Kultury, a następnie we własnej sali w nadmorskiej dzielnicy GdańskaBrzeźnie. Behemoth jakoduet: „Nergal” (poprzednio „Holocausto”) i „Baal” (poprzednio „Sodomizer”) jeszcze tego samego roku zrealizował kolejne wydawnictwodemoThe Return of the Northern Moon z gościnnym udziałemRoberta Fudali ps. „Rob Darken” (występującego w grupieGraveland), który wykonał partie klawiszowe. Demo zostało poprzedzone utworem promocyjnym „The Return of the Blasphemer”, do którego gościnnie partie gitary basowej zrealizował „Obscure Perversion” (właśc. Krzysztof Piekarski; od 2018 r. perkusista w „Głęboko Wycofani”).

Wydawnictwo zawierało m.in.cover utworu „Agressor” szwajcarskiej grupyHellhammer. Demo zostało zrealizowane w Warrior Studio wGdyni przez Krzysztofa „Krisa” Maszotę. AlbumThe Return of the Northern Moon wydała na początku 1993 roku polska wytwórnia płytowaPagan Records, dwa lata później zaś Last Epitaph Production wydała go jakopłytę winylową. Tego samego roku do zespołu oficjalnie dołączył basista Sebastian „Orcus” Kolasa i gitarzysta „Frost”. Czteroosobowy skład nagrał dwie taśmy demo z prób, kolejno „Thy Winter Kingdom” oraz „Adv. III demo ...From the Pagan Vastlands”. Obie kasety miały bardzo niski nakład i rozeszły się po zinach i przyjaciołach zespołu.

W grudniu 1993 roku powstało trzecie, oficjalne demo grupy, zatytułowane...From the Pagan Vastlands, wzbogacone o cover utworu „Deathcrush” grupyMayhem, zrealizowane ponownie przez Maszotę. Za brzmienie odpowiedzialny był sam zespół, występujący już jako trio z Rafałem „Frostem” Brauerem. Demo zostało wydane w 1994 roku przezPagan Records, wEuropie natomiast przez Nazgul’s Eerie. Rok później całość wydana została naCD przez Wild Rags wUSA. Nagranie trzeciego dema zaowocowało podpisaniem kontraktu z włoską wytwórnią płytową Enthropy Records.

W 1994 roku na zaproszenie paganmetalowej grupy Mastiphal „Nergal” zagrał na perkusji na albumie pt.Nocturnal Landscap. Natomiast w lipcu 1994 roku ponownie w Warrior Studio grupa przystąpiła do pracy nad materiałem naminialbum roboczo zatytułowanymMoonspell Rites. Album zatytułowany ostatecznieAnd the Forests Dream Eternally został wydany tego samego roku przez Enthropy Records. Ponownie jako duet „Nergal” i „Baal” jeszcze w grudniu 1994 roku w 8 Studio muzycy zarejestrowali wydany przez Pagan Records pierwszyalbum pt.Sventevith (Storming Near the Baltic), z gościnnym udziałemklawiszowcaCezarego „Cezara” Augustynowicza, założyciela grupy muzycznejChrist Agony. Rok późniejSeventevith został wydany jako płyta winylowa przez Last Epitaph Production. Album był inspirowany głównie pogańskimi wierzeniami, okładka płyty ozdobiła praca Davida Tierre (Dark Arts). Podczas nagrywania materiału partie instrumentów klawiszowych wykonał gościnnieCezary Augustynowicz z grupy Christ Agony. Płyta została dobrze przyjęta zarówno przez fanów, jak i krytyków, czego efektem był kontrakt zniemiecką wytwórnią Solistitium Records na dwa kolejne pełnowymiarowe albumy.

1996−2003

[edytuj |edytuj kod]
Tomasz „Orion” Wróblewski podczas koncertu na Mystic Festival w roku 2005

Pierwszym albumem w nowej wytwórni był wydany w Polsce przez Atratus Music w 1996 rokuGrom. Płyta została nagrana w grudniu 1995 roku w składzie poszerzonym oLeszka „Lesa” Dziegielewskiego, gitarzystę grupyDamnation, ponadto sesyjnie muzyków wsparł Piotr Weltrowski, odpowiedzialny za instrumenty klawiszowe. Okładkę albumu ponownie ozdobiła praca Davida Tierre (Dark Arts). Sama muzyka oscylowała wokół brzmień osadzonych z jednej strony w gatunku black i thrash metal, a z drugiej w dźwiękach bliskichfolkowi wzbogaconemu żeńskim śpiewem. Na albumie ukazały się również dwa utwory w języku polskim zatytułowane „Grom” i „Lasy Pomorza”.

W 1997 roku został wydanysplit album z grupąDamnation pod tytułemAnd the Forests Dream Eternally/Forbidden Spaces. Jak wskazuje pierwsza część tytułu albumu, dla Behemotha nie był to nowy materiał, lecz nagrania z demoAnd the Forests Dream Eternally. Było to ostatnie wydawnictwo z perkusistą „Baalem”, który odszedł 11 października 1996 roku po jedynym koncercie grupy promującym albumGrom w warszawskimklubie Remont. Muraszko po odejściu z zespołu wraz z Leszkiem Dziegielewskim założył grupęHell-Born. Muzyka zastąpił pochodzący zTczewa Zbigniew Promiński ps. „Inferno” (poprzednio w grupie Damnation), z którym zespół w lutym 1997 zarejestrował trzy utwory na potrzeby minialbumuBewitching the Pomerania.

Tego samego roku lider grupy „Nergal” rozpoczął studia naUniwersytecie Gdańskim na obecnym Wydziale Filologiczno-Historycznym. Nie przeszkodziło to jednak w wydaniu kolejnego albumu, zatytułowanegoPandemonic Incantations, zrealizowanego na przełomie sierpnia i września w olsztyńskimSelani Studio już bez Leszka „Lesa” Dziegielewskiego. Do grupy dołączył basista „Mefisto”. Album został wydany przez Novum Vox Mortis i Solistitium Records 2 marca 1998 roku oraz rok później przez włoską wytwórnię muzycznąAvantgarde Music. Okładkę oraz layout albumu wykonał GRAAL przy współpracy z „Marquisem”, powstało również nowe logo zespołu. Płyta odniosła sukces, co zaowocowało kontraktem ze wspomnianą wytwórnią Avantgarde Music. Na wspomnianym wydawnictwie znalazł się utwór zatytułowany „Chwała mordercom Wojciecha”.

W 1998 roku perkusista grupy „Inferno” wraz z muzykami grupWitchmaster (basista i wokalista „Bruno”) i Thunderbolt (gitarzysta „D.”) założył deathmetalową grupęAzarath. Także w 1998 roku wydany został tribute album zatytułowanyCzarne zastępy – W hołdzie Kat, na którym grupa zaprezentowała interpretację utworu z 1984 roku zatytułowanegoOstatni tabor, nagraną w P.J. Studio z inżynierem dźwięku Robertem Hajdukiem. W 25 października 1999 wytwórnia Avantgarde Music wydała kolejny album grupy Behemoth zatytułowanySatanica, nagrywany w Starcraft Stimulation Studios. Wcześniej w wyniku rozłamu grupę opuścił „Mefisto” oraz, na krótko, „Inferno”. Do zespołu powrócił Leszek Dziegielewski. W refrenie utworu „Decade of Therion” ze wspomnianego albumu pojawia się grecka formuła egzorcystycznaApo pantos kakodaimonos, w wolnym tłumaczeniu oznaczającaChroń nas przed złymi duchami. Niedługo po wydaniu albumu (w 1999) zespół wystąpił kilkadziesiąt razy, promując nowy materiał m.in. na festiwalu A Dragon’s Blaze Festival, trasach koncertowych weFrancji,Hiszpanii iAnglii wraz z takimi grupami jakDeicide (USA),Rotting Christ (Grecja),Ancient Rites (Belgia) orazSatyricon (Norwegia).

W sierpniu 2000 roku Promiński na zaproszenie grupyArtrosis nagrał gościnnie partie perkusji na reedycjach dwóch albumów grupy, ponadto zagrał na promocyjnym wydawnictwie grupyDevilyn. Tego samego roku nakłademMetal Mind Productions ukazało się zrealizowane wKrakowie pierwsze wydawnictwoVHS Behemoth zatytułowaneLive Eschaton, poprzedzające albumThelema.6. Nagrany został na przełomie lipca i sierpnia w lubelskim Hendrix Studio we współpracy z poetą i tłumaczem Krzysztofem Azarewiczem, a także nowym gitarzystąMateuszem Śmierzchalskim ps. „Havoc” oraz sesyjnym basistąMarcinem Nowakiem ps. „Novy”, występującym również z grupą Devilyn. Na albumie pojawił się m.in. utwór „Inauguration of Scorpio Dome” inspirowanyfilmemKennetha Angera pt. „Lucifer Rising” z 1972 roku oraz utwór „Vinvm Sabbati” nawiązujący do formułymagicznej Zos Kia CultusAustina Osmana Spare. Wydawnictwo ukazało się w USA za pośrednictwem Olympic Records oraz w Rosji dzięki Irond Productions. Zespół podpisał również kontrakt z brazylijską wytwórnią płytową Moira Records. Wydawnictwo było promowane podczas koncertów na objazdowym festiwalu X-Mass Festivals, podczas których Behemoth występował z takimi grupami jak m.in.Morbid Angel,The Crown,Dying Fetus.

Były perkusista i współzałożyciel Behemoth Adam „Baal Ravenlock” Muraszko. Muzyk występował w grupie w latach 1991–1996 (na zdjęciu jako basista podczas koncertu wraz z grupą Hell-Born)

Latem 2001 roku „Nergal” pod pseudonimem „Howlin’ De Ville” zaśpiewał i zagrał na gitarze basowej na promocyjnym wydawnictwieHellrock Cowboys grupy Wolverine. Na wspomnianym wydawnictwie jako perkusista wystąpił równieżfotografKrzysztof Sadowski, tutaj pod pseudonimem „John Wayne Orlowski”. Tego samego roku zespół Behemoth wstąpił na festiwalachWacken Open Air (m.in. z grupamiAnnihilator,Arch Enemy,Dark Tranquillity,Helloween (Niemcy),Jag Panzer,Kamelot,Lacuna Coil), Metalfest wPoznaniu (wraz z grupąNapalm Death), With Full Force,Inferno Metal Festival (m.in. wraz z grupamiCarpathian Forest orazLock Up) i Mystic Festiwal (m.in. ze skandynawskimi grupamiMayhem orazChildren of Bodom), jesienią zaś jako headliner odbył europejską trasę koncertową wraz z grupami Carpathian Forest i Khold. Ponadto w listopadzie tego samego roku Behemoth wystąpił podczas polskiego festiwalu Thrash’em All wraz z grupamiVader,Lux Occulta,Sceptic,Hate oraz brazylijskim zespołemKrisiun.

W 2002 roku zespół przystąpił do pracy nad albumem zatytułowanymZos Kia Cultus (Here and Beyond), w międzyczasie Darski zaśpiewał gościnnie na albumach grupMess Age,Vader i Hangover. Nowy album Behemoth został poprzedzonym minialbumemAntichristian Phenomenon[20], wydanym nakładem Avantgarde Music. Wydawnictwo zostało zrealizowane z gościnnym udziałem instrumentalisty klawiszowca Macieja Niedzielskiego, muzyka z grupyArtrosis, perkusisty Adama Sierżęgi (Lost Soul) i gitarzysty Łukasza „Bonego” Lubona, członka zespołuDevilyn. Na wspomnianym minialbumie znalazły się utwory „Carnage” z repertuaru grupy Mayhem oraz „Day of Suffering” grupyMorbid Angel. W 2001 roku pierwszy utwór został zamieszczony na kompilacji wydanej nakładem Avantgarde Music zatytułowanejOriginators of Northern Darkness – A Tribute to Mayhem, drugi zaś na kompilacji zatytułowanejTyrants From the Abyss – A Tribute to Morbid Angel (2002). Również w 2002 roku nakłademMetal Mind Productions ukazał się boxHistorica oraz edycjaDVD kasetyVHS pt.Live Eschaton: The Act of Rebellion – grupa Behemoth uznała wydawnictwa za nieoficjalne[21]. Zespół, wykorzystując przerwy w komponowaniu, koncertował we wschodniej Europie oraz wMeksyku wraz grupamiThe Haunted iWitchery.

Latem tego samego roku w lubelskim Hendrix Studio, we współpracy zArkadiuszem „Maltą” Malczewskim podczas trwającej 700[22] godzin pracy sesji nagraniowej zespół zrealizował albumZos Kia Cultus (Here and Beyond) z gościnnym udziałem instrumentalisty klawiszowca Jerzego „U.Recka” Głód (członka grupyLux Occulta). W wydawnictwie tym zespół po raz pierwszy zastosował siedmiostrunowe gitary elektryczne. Charakterystyczne dlaalbumu są także zmiany tempa i partie soloweperkusisty grupy, „Inferna”. W utworze „Here and Beyond” został wykorzystanyriff rozpoczynający utwór „Cursed Angel of Doom” z demaEndless Damnation. Wydawnictwo było promowane zrealizowanym kosztem 4000 zł teledyskiem do utworu „As Above So Below” oraz podczas europejskiej trasy koncertowej m.in. we Włoszech oraz krajachskandynawskich wraz z australijską grupą Destroyer 666, amerykańską Diablolic, Darkane oraz polskimi zespołamiFrontside iCrionics[23].

2003–2009

[edytuj |edytuj kod]
Patryk „Seth” Sztyber podczas występu na Rockstar Energy Mayhem Fest 8 sierpnia 2009. Na zdjęciu muzyk z charakterystycznymi nagolennikami.

11 marca 2003 roku albumZos Kia Cultus dziękiCentury Media Records ukazał się wUSA. Promowany był tam podczas koncertów, w których brały udział takie grupy jak:Deicide,Amon Amarth i Revenge. Behemoth na zaproszenie wokalistyGlenna Danziga zagrał również na objazdowym festiwalu Blackest of the Black Festivals w USA, występując wraz z zespołamiOpeth,Nile,Superjoint Ritual orazDanzig. 14 września tego samego roku ukazał się kolejny minialbum grupy,Conjuration, zawierający m.in. interpretacje utworów grupNine Inch Nails (utwór „Wish”) orazVenom (utwór „Welcome to Hell”). Zespół podpisał kontrakt płytowy ze szwedzką wytwórnią muzycznąRegain Records, dla której w 2004 roku wydał dobrze przyjęty przez krytykę i fanów albumDemigod. W nagraniu gościnnie wystąpił Karl Sanders[24], gitarzysta grupy Nile. Wcześniej zespół opuścił sesyjnybasista Marcin Nowak, który dołączył do grupyVader, wkrótce zastąpił go pochodzący zLegionowaTomasz „Orion” Wróblewski, instrumentalista z zespołuVesania. Tymczasowo, podczas trasy koncertowej Unnatural Born Killers Tour, zastąpił go Istvan Lendvay z amerykańskiej grupy Rise. Tego samego roku „Inferno” dołączył do grupyWitchmaster, z którą nagrał dwa albumy, niedługo potem opuścił zespół, skupiając się na działalności w grupie Behemoth.

W 2004 roku, tuż przed realizacją albumuDemigod, Behemoth opuściłgitarzysta „Havoc”, który poświęcił się działalności w grupieBlindead. Tym samym Wróblewski stał się pełnoprawnym członkiem zespołu. Do grupy sesyjnie dołączyłPatryk Sztyber ps. „Seth” (występujący zNomad). Z jego udziałem powstał nowy album, który został zmiksowany przez Daniela Bergstranda w szwedzkich Dug out Studios[25].Maska na twarzy postaci z okładkialbumu pt.Demigod została wykonana przez Norberta Grabianowskiego we współpracy z Zenonem Darskim, ojcem lidera grupy Adama Darskiego. Ponadto wspomniana postać przedstawia „zlepek” fotografii obecnychmuzyków grupy zmodyfikowanych na potrzeby albumu[26].

Wydawnictwo wydane 25 października nakładem Regain Records było promowane podczas koncertów w Europie, Stanach Zjednoczonych oraz Ameryce Południowej. Na albumie znalazł się m.in. utwory „Before Aeons Came” inspirowanydramatem „Atlanta in Calydon” autorstwaAlgernona Charlesa Swinburnea; „Slaves Shall Serve”, którego tytuł pochodzi z książkiThe Book of the LawAleistera Crowleya oraz „The Reign ov Shemsu-Hor” inspirowany książką „From the Ashes of the Angels. The Forbidden Legacy of a Fallen Race” brytyjskiegopisarzaAndrew Collinsa. W ramach promocji albumuDemigod zrealizowano dwateledyski wreżyserii Joanny Rechnio (współpracującej m.in. z grupąO.N.A.): pierwszy do utworu „Conquer All” (ukazał się on również we wzbogaconej edycji albumuDemigod w 2005 roku) oraz drugi do utworu „Slaves Shall Serve”,ocenzurowany przez amerykańską stację muzycznąMTV[27]. W 2005 roku ukazał się on wraz z kolejnym minialbumem o tym samym tytule. Wydawnictwo ukazało się 20 października i zostało limitowane przez Regain Records do 3000 sztuk w Europie, zaś w USA przez Century Media do 5000 sztuk. Ponadto na albumie tym ukazały się interpretacje utworów „Penetration” grupy The Nefilim oraz „Until You Call on the Dark” grupyDanzig. Tego samego roku podczas trasy koncertowej po Stanach Zjednoczonych samochód, którym podróżował zespół, został ostrzelany przez anonimowego sprawcę podczas nocnego postoju. Przyczyn zdarzenia nie ustalono[28]. W wyniku tego zdarzenia nie ucierpiał żaden z członków ekipy koncertowej.

W 6 sierpnia 2004 roku nakładem Regain Records ukazało się pierwsze dwupłytowe wydawnictwo DVD zespołu zatytułowaneCrush.Fukk.Create. Requiem for Generation Armageddon, zawierające nagrania koncertów z Mystic Festival 2001 oraz Party Sun Festival w Niemczech. Całość wieńczył cykl koncertów na całym świecie, m.in. w USA, Europie, Australii, Izraelu oraz Grecji, gdzie zespół występował z takimi grupami jak Supreme Lord,Krisiun,Incantation, Ragnarok, Cattle Decapitation,King Diamond,Nile czyThe Black Dahlia Murder. W samych Stanach Zjednoczonych Sprzedano 35000 egzemplarzy płytyDemigod[29].

W 2006 roku lider grupy „Nergal” wraz z gitarzystąJackiem Hiro (Sceptic) dołączył dosupergrupy Voodoo Gods w której występują m.in. Alex von Poschinger, Tony Norman (Monstrosity),Seth van de Loo (Severe Torture), Mike Browning (Acheron), Jean Baudin (Nuclear Rabbits) oraz David Shankle (Manowar). 6 czerwca tego samego roku ukazało się limitowane do 10000 sztukkompilacyjne wydawnictwo Behemoth zatytułowaneDemonica[30], zawierające wczesne nagrania demo oraz utwory niepublikowane. 11 grudnia tego samego roku w gdańskim RG Studio grupa przystąpiła do sesji nagraniowej, która zakończyła się w kwietniu następnego roku, udostępniając na stronach oficjalnego profiluYouTube grupy co kilka tygodni reportaże z cyklu nagrań. Efektem pracy muzyków był wydany w 2007 roku nakłademRegain Records albumThe Apostasy (tytuł płyty nawiązuje do terminu „apostazja”), zrealizowany z gościnnym udziałemjazzowegopianistyLeszka Możdzera orazwokalistyWarrela Dane (z grupyNevermore) w utworze „Inner Sanctum”. Do produkcji albumu zespół zaangażował sekcję dętą (Piotr Gluch –trąbka, Jacek Swędrzyński –waltornia, Marcin Dziecielewski –puzon) orazchór. Fotografie promocyjne do albumu wykonałKrzysztof „Sado” Sadkowski podczas sesji zdjęciowej wMalborku. Powstał także zrealizowany wLos Angeles teledysk do utworu „Prometherion”[31] w reżyserii Sorena, współpracującego z takimi grupami jakAll That Remains iUnearth. Tekst do wspomnianego utworu został zainspirowany dramatem „Prometheus Unbound” Percy’ego Bysshe Shelleya. Nowy album grupy zyskał popularność na świecie wraz z powszechnym uznaniem krytyków komentujących rozwój muzyków.

The Apostasy było promowane podczas koncertów w Stanach Zjednoczonych na objazdowym festiwaluOzzfest, z udziałem takich wykonawców jakLamb of God,Hatebreed,Ozzy Osbourne,DevilDriver,Nile,Static-X orazLordi[32]. 15 sierpnia tuż przed koncertem grupy w miejscowości Holmdel w ramach wspomnianego festiwalu lider grupy „Nergal” udał się doNowego Jorku, gdzie w centrali MetalKult udzielił lekcji gry na gitarze zgromadzonej publiczności, prezentując wczesne oraz nowe nagrania zespołu, były to m.in. „Summoning of the Ancient Ones”, „Conquer All” i „Demigod”[33]. Ponadto zespół Behemoth wystąpił w Europie, m.in. z grupąKataklysm, oraz ponownie w USA podczas dwumiesięcznej trasy koncertowej Radio Rebellion wraz z grupamiJob for a Cowboy,Gojira oraz Beneath the Massacre[34].

Adam „Nergal” Darski podczas występu na The Apostasy Tour w roku 2007 (Jako elementu scenografii grupa używa wymyślonego przez Aleistera Crowleya symbolu heksagramu Thelemy widocznego na pierwszym planie)

7 stycznia 2008 roku wraz z grupamiVader,Virgin Snatch orazFrontside zespół wystąpił w warszawskimklubie Stodoła na charytatywnym koncercie[35] poświęconym pamięci zmarłego w wyniku wypadku samochodowego na BiałorusiperkusiścieWitoldowi „Vitkowi” Kiełtyce oraz wokaliście Adrianowi „Covanowi” Kowankowi, który odniósł poważne obrażenia. Muzycy występowali w grupieDecapitated. 11 stycznia tego samego roku grupa poinformowała o podpisaniukontraktu płytowego z wytwórniami muzycznymiNuclear Blast Records iMetal Blade Records[36] (dla których albumy wydają takie grupy jakDimmu Borgir,Manowar czyHypocrisy), odpowiedzialnymi za wydanie kolejnych płyt grupy na rynku europejskim (Nuclear Blast Records) oraz amerykańskim (Metal Blade Records). Tego samego roku zespół zapowiedział rozpoczęcie prac nad nowym, niezatytułowanym obecnie albumem studyjnym, wydawnictwem DVD oraz kontynuację The World Apostasy Tour obejmującą m.in. Wielką Brytanię orazPółwysep Iberyjski (Hiszpania, Portugalia).

Natomiast po powrocie do kraju, weWrocławiu, podczas trwającej dwa dni sesji nagraniowej (28 i 29 stycznia) zrealizował kolejnyteledysk do utworu „At the Left Hand ov God” z albumuThe Apostasy w produkcjiDariusza Szermanowicza oraz Grupy 13. 17 lutego wparyskim klubie La Locomotive zespół nagrał koncert, który ma być wydany na DVD w ramach wywiązania się z kontraktu z wytwórnią Regain Records. Premiera wydawnictwa została zaplanowana na jesień 2008 roku. W kwietniu tego samego roku Behemoth wystąpił na The Invaluable Darkness Tour Part 2[37], obejmującym dwadzieścia cztery miasta w Stanach Zjednoczonych iKanadzie, wraz z grupamiDimmu Borgir iKeep of Kalessin[38][39]. Zapowiedziany został również udział zespołu podczas letnich festiwali, m.in. na Neurotic Deathfest w maju; Casa Gateways Festival, Hove Festivalen, Graspop Festival i Tuska Open Air w czerwcu, Arvika Festivalen i Metalcamp w lipcu, Partysan Open Air, Summer Breeze Open Air, Brutal Assault i Hole in the Sky Festival w sierpniu i na Asgard Festival we wrześniu[40], wieńczący cykl koncertowy w ramach promocji albumuThe Apostasy, który został sprzedany na całym świecie w nakładzie 70 000 egzemplarzy[41]. 29 kwietnia na oficjalnej stronie i profilu myspace zespołu odbyła się premiera zrealizowanego we Wrocławiu teledysku do utworu „At the Left Hand ov God”[42].

W czerwcu 2008 roku nakłademMystic Production ukazała się reedycja albumuThe Apostasy z dodatkową płytąDVD, zawierającą m.in. nagrania wideo z procesu realizacji albumu[43], natomiast w sierpniu zespół poinformował o planowanej na październik premierze jego pierwszego albumu koncertowego pt.At The Arena ov Aion – Live Apostasy[44]. We wrześniu tego samego roku teledysk do utworu „At the Left Hand ov God” został nominowany do nagrodyFestiwalu Polskich Wideoklipów Yach Film w kategoriach za najlepszą reżyserię, najlepszy montaż oraz Grand Prix za najlepszy klip[45]. W październiku 2008 roku ukazał się pierwszy album koncertowy Behemoth zatytułowanyAt The Arena ov Aion – Live Apostasy[46]. Natomiast 11 listopada ukazał się szósty minialbum grupy pt.Ezkaton[47].

Od 2009

[edytuj |edytuj kod]
Od lewej: Zbigniew „Inferno” Promiński, Tomasz „Orion” Wróblewski i Adam „Nergal” Darski podczas spotkania z fanami w Empiku 30 września 2009 roku we Wrocławiu

W 2009 roku gitarzyści grupy Nergal, Seth i basista Orion wzięli udział w targach Musikmesse weFrankfurcie nad Menem, w Niemczech[48]. Spotkanie odbyło się na stanowisku gitar firmy ESP, która sponsoruje grupę[48]. Dziewiąty albumu zespołu zatytułowanyEvangelion ukazał się 7 sierpnia 2009 nakładem wytwórni muzycznejNuclear Blast Records w Europie i 11 sierpnia 2009 roku nakłademMetal Blade Records w Stanach Zjednoczonych[49]. W Polsce album ukazał się 7 sierpnia nakładem Mystic Production[49]. Album został wydany również w wersji digipack z dołączoną płytą DVD zawierająca nagrania zza kulis oraz rozszerzoną szatę graficzną[49]. W ramach promocji albumu został zrealizowany teledysk do utworu pt. „Ov Fire And The Void”[50].

Nagrania odbyły się wWytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu we współpracy z reżyserem Dariuszem Szermanowiczem i zespołem producenckim Grupa 13[51]. Na profilu YouTube zespołu ukazał się reportaż przedstawiający realizację teledysku, do którego zaproszono m.in.Aleksandrę Hamkało[52]. Premiera klipu odbyła się 6 sierpnia 2009[53]. Dzień po premierze został on usunięty z serwisu YouTube[54]. Ocenzurowana wersja została opublikowana tego samego dnia[54]. Oryginalna wersja teledysku została udostępniona na oficjalnej stronie wytwórni muzycznej Metal Blade Records oraz portaluOnet.pl[54]. Album zadebiutował na 56. miejscu listyBillboard 200 w Stanach Zjednoczonych sprzedając się w nakładzie 8500 egzemplarzy w przeciągu tygodnia od dnia premiery[55]. W międzyczasie formacja odbyła w USA trasę koncertowąRockstar Energy Drink Mayhem Festival 2009 2009[56][57].

Jesienią zespół odbył w Polsce trasę koncertową pod nazwą Nowa Evangelia Tour 2009[58]. Wraz z Behemoth wystąpiły grupyBlack River,Azarath iHermh[58]. Trasa rozpoczęła się 24 września w Białymstoku, a zakończyła 4 października w Gdańsku[58]. Ponadto grupa wystąpiła w takich miastach jak Warszawa, Lublin, Rzeszów, Kraków, Katowice, Wrocław, Łódź, Poznań i Toruń[58]. W listopadzie 2009 roku dziewiąta płyta zespołu uzyskała statuszłotej płyty sprzedając się w nakładzie 15 000 egzemplarzy w Polsce[59][60].Evangelion został również nagrodzony tytułem płyty roku w plebiscytach magazynów muzycznych Gitarzysta i Terrorizer[61][62].

16 czerwca 2010 Behemoth wystąpił na Sonisphere Festival w Warszawie, poprzedzającMetallikę,Slayer,Megadeth iAnthrax. Od czerwca do lipca zespół koncertował po Europie wraz zDecapitated iEx Deo. Pod koniec lipca rozpoczął drugą turę koncertów na festiwalach, zaczynając od Czech, a kończąc 1 sierpnia w Polsce, na festiwaluCastle Party w Bolkowie. Pozostała część trasy została odwołana z powodu problemów zdrowotnych Adama Darskiego[63]. Odwołana została także trasa po Rosji i krajach bałtyckich we wrześniu i październiku oraz amerykańska trasa „Lawless States of Heretika” z zespołamiWatain, Withered i Black Anvil w listopadzie i grudniu[64]. 12 sierpnia 2010 opublikowano nowy wideoklip do utworu „Alas, lord Is Upon Me” zrealizowany po raz trzeci z Dariuszem Szermanowiczem i Grupą 13, nakręcony na terenieopactwa Cystersów wLubiążu naDolnym Śląsku. 5 listopada 2010 roku w Europie ukazało się wydawnictwoDVDEvangelia Heretika w którym znalazły się dwa koncerty zarejestrowane w Paryżu (jeszcze w ramach promocjiThe Apostasy) oraz w Warszawie[65][66]. W Stanach Zjednoczonych nagrania ukazały się 9 listopada tego samego roku nakładem wytwórni muzycznejMetal Blade Records[67].

16 maja 2011 roku w Europie nakładem wytwórni muzycznejPeaceville Records ukazała się druga kompilacja nagrań zespołu pt.Abyssus Abyssum Invocat[68]. W Stanach Zjednoczonych kompilacja ukazała się 7 czerwca tego samego roku nakłademMetal Blade Records[69]. Na pierwszej płycie zostały opublikowane utwory pochodzące z amerykańskiej edycji minialbumuConjuration wydanego w 2003 roku[70]. Z kolei na drugiej płycie znalazły się utwory pochodzące z wydanego w 2005 roku minialbumuSlaves Shall Serve oraz wcześniej niepublikowane kompozycje „Lam” i „As Above So Below” zarejestrowane na żywo[70]. 26 lipca 2011 wydano wideoklip do utworu „Lucifer”, ponownie zrealizowany z Grupą 13 i Dariuszem Szermanowiczem oraz zŁukaszem Tunikowskim[71].

Z końcem roku muzycy wznowili działalność koncertową. Pierwsze występy odbyły się w Polsce w ramach Phoenix Rising Tour[72]. Kontynuację tournée stanowiły występy w lutym 2012, także w ojczyźnie zespołu[73]. Wśród tych występów miał miejsce specjalny koncert wraz zVader,Decapitated orazThe Sixpounder, z okazji 666 lecia nadania praw miejskich Bydgoszczy[74]. W lutym formacja wystąpiła podczas licznych koncertów w Europie m.in. wraz zCannibal Corpse iLegion of the Damned[75]. Natomiast na przełomie kwietnia i maja grupa odbyła trasę koncertową w USA. W koncertach w ramach The American Decibel Magazine Tour 2012 uczestniczyły takżeWatain,The Devil’s Blood oraz In Solitude[76]. Z kolei 12 czerwca odbyła się premiera autoryzowanej biografii zespołu pt.Konkwistadorzy diabła (ISBN 978-83-934928-0-0) autorstwaŁukasza Dunaja[77].

Muzyka

[edytuj |edytuj kod]
Od lewej basista grupy Tomasz Wróblewski i gitarzysta Patryk Sztyber podczas próby w roku 2007

W 1994 roku ukazał się debiutancki album zespołu zatytułowanySventevith (Storming Near the Baltic). W muzyce zespołu wyraźne są wpływy prekursorów gatunku black metalCeltic Frost, Sadness,Rotting Christ, Necromantia czyHellhammer. Album charakteryzuje wyższa jakościowo produkcja nagrań w stosunku do demonstracyjnych wydawnictw. Gościnnie na albumie wystąpiłCezary Augustynowicz z grupyChrist Agony, który zagrał na instrumentach klawiszowych.

Drugi album grupy zatytułowanyGrom nie odbiegał stylistycznie od wydanego rok wcześniej debiutu. Na płycie zostały umieszczone dwa utwory zaśpiewane w języku polskim, były to tytułowy „Grom” oraz „Lasy Pomorza”. Autorem wszystkich utworów i tekstów jest „Nergal”, z wyjątkiem utworów „Intro”, który skomponował Piotr Weltrowski, oraz „Dragon’s Lair (Cosmic Flames and Four Barbaric Seasons)”, do którego tekst napisał „Baal Ravenlock”. Partieinstrumentów klawiszowych gościnnie wykonał Piotr Weltrowski. Jest to również jedyne wydawnictwo w historii zespołu, na którym pojawił się żeński śpiew.

Trzeci materiał formacji zatytułowanyPandemonic Incantations stanowi wyraźne odejście od stylistyki paganmetalowej. Jest to również pierwszy album z perkusistą Zbigniewem Promińskim, którego muzyczne inspiracje z gatunku death metal wyraźnie zarysowały charakter partii wspomnianego instrumentu. Utwory na albumie zrealizowano w szybszych tempach z udziałem instrumentów klawiszowych, na których gościnnie zagrał Piotr Weltrowski. Riffy naPandemonic Incantations są melodyjne oraz znacznie „cięższe” niż na poprzednim wydawnictwie zespołu, co często podkreślają recenzenci[78].

AlbumSatanica stanowi odejście zespołu od konwencjiblackmetalowej na rzeczdeath metalu[79][80]. W utworach dominują szybkie tempa z charakterystycznymi interludiami opartymi na brzmieniusyntezatorów. Jest to również pierwsze wydawnictwo zespołu, na którym pojawiają się nakładane partie wokalne oraz ich modulacje. Zdaniem krytyków jest to również jeden z najważniejszych prekursorskich albumów z gatunkublackened death metal, do którego zespół jest zaliczany. Był to również album, na którym po raz pierwszy grupa współpracowała z poetąKrzysztofem Azarewiczem.

Kolejny album zespołu pt.Thelema.6 został zrealizowany w styludeathmetalowym[81]. Brzmienie utworów oparto w dużym stopniu nasekcji rytmicznej. W utworach występują partie solowe perkusisty grupy Zbigniewa Promińskiego oraz ówczesnego sesyjnego basisty zespołu Marcina Nowaka. Brzmienie przez krytyków określane jest często jako „kliniczne”, zważywszy na szczegółowość brzmienia poszczególnych instrumentów, sampli, loopów oraz partii instrumentów klawiszowych, które gościnne zrealizował Maciej Niedzielski z grupy Artrosis.

W 2003 roku ukazał się szóstyalbum Behemoth zatytułowanyZos Kia Cultus (Here and Beyond). Większość nagrań skomponował Adam Darski, pomijając utwory: „No Sympathy for Fools”, który współkomponował Mateusz Śmierzchalski; „Fornicatus Benefictus” autorstwa Ravena Moonshae oraz „Hekau 718”, do którego muzykę napisał Piotr „Trotzky” Weltrowski, sam utwór zaś w ocenie krytyków nawiązuje do twórczości grupyNile[82]. Po raz pierwszy zespół zastosował również siedmiostrunowe gitary markiIbanez. Muzyka Zos Kia Cultus została zainspirowana w dużym stopniu twórczością amerykańskiej grupydeathmetalowejMorbid Angel, brzmienie[83] przez krytyków określane jest jako klarowne, całość została oparta naperkusji z jej partiami solowymi, która została zrealizowana na systemietriggerów.

Zespół Behemoth podczas sesji nagraniowej albumu The Apostasy w gdańskim RG Studio. Od lewej lider zespołu Adam Darski, inżynier dźwięku i realizator nagrań Arkadiusz Malczewski oraz perkusista Zbigniew Promiński

Wydany w 2004 roku album pt.Demigod powstał już w nowym składzie z udziałem basistyTomasza Wróblewskiego igitarzystyPatryka Sztybera, który jest autorem wszystkich partii gitary akustycznej znajdujących się na płycie. Krytycy[84] o albumie powiedzieli, że stanowi on jakościowy rozwój muzyki zespołu. Produkcja nagrań została powierzona Szwedowi o nazwisku Daniel Bergstrand. Występują w nim charakterystyczne orkiestracje autorstwa Piotra Bańki oraz inkantacje w wykonaniu męskiego Lubelskiego Chóru Akademickiego (w utworach „Sculpting the Throne ov Seth” oraz „The Reign ov Shemsu Hor”). W 2006 roku ukazał się pierwszy oficjalnybox grupy zatytułowanyDemonica, zawierający wczesne nagrania z albumów demo Behemoth, które zostały oczyszczone oraz ponowniezmasterowane. Ponadto na wydawnictwie ukazał się pierwszy autorski utwór w historii zespołu zatytułowany „Cursed Angel of Doom” oraz nagrane podczas sesji nagraniowej albumu Demigod utwory „Spellcraft & Heathendom” i „Transylvanian Forest”, zrealizowane w nowej aranżacji o szybszym tempie.

Ósmy album grupy, zatytułowanyThe Apostasy, został zrealizowany z gościnnym udziałemjazzowegopianistyLeszka Możdzera orazwokalistyWarrela Dane (z grupyNevermore), którzy wystąpili w utworze „Inner Sanctum”, w którym pojawiły się równieżsample nagrane w świątyniHagia Sofia wStambule. Ponadto utwór pt. „Pazuzu” zawiera sample nagrane w świątyni Sawayambunath Stupa (potocznie Świątynia Małp) wKatmandu, nagrań dokonał Darski podczas podróży poNepalu w 2005 roku. W nagraniu albumu brał udział również siedmioosobowy chór pod batutą Jakuba Mańkowskiego. Rola chóru została wyeksponowana w przeciwieństwie do poprzedniego wydawnictwa Behemoth, na którym wykonał on tylko inkantacje, sekcji dętej, która zdaniem krytyków poszerza bogate brzmienie zespołu, w znacznym stopniu skierowane na kreowanie atmosfery[85].

Nagrany w gdańskim RG Studio i wydany 7 sierpnia 2009 (w USA 4 dni później) albumEvangelion przyniósł zespołowi kolejne sukcesy nie tylko za sprawą różnorodności pomysłów, lecz także naturalnego brzmienia utworów oraz wysokiej jakości produkcji nagrań za sprawą producentów muzycznych Daniela Bergstranda iColina Richardsona oraz inżyniera dźwiękuTeda Jensena. W realizacji albumu towarzyszył m.in. Tomasz „Ragaboy” Osiecki, kwintet instrumentów dętych blaszanych Hevelius Brass iMaciej Maleńczuk.

Interpretacje

[edytuj |edytuj kod]
Były członek Behemoth Leszek „Les Chaos” Dziegielewski. Muzyk występował w grupie w latach 1996, 1998−1999 (na zdjęciu podczas koncertu wraz z grupą Hell-Born)

W repertuarze grupy Behemoth znajduje się kilkanaście interpretacji utworów wykonawców, którzy inspirowali muzyków w początkowym okresie jej istnienia, jak i odmienne stylistycznie kompozycje popularnych wykonawcówrockowych. Pierwszymcoverem który przygotował Behemoth w swej historii był utwór „Aggressor” z repertuaruszwajcarskiej grupyHellhammer pochodzący z wydanego w 1984 rokualbumuApocalyptic Raids. Utwór ten znalazł się drugim demie Behemoth pt.The Return of the Northern Moon (1993). W 1994 roku naminialbumie...From the Pagan Vastlands ukazał się utwór pt. „Deathcrush” norweskiej grupyMayhem, który w oryginale ukazał się 1987 roku na albumieDeathcrush.

W 1996 roku na zaproszenie Tomasza Krajewskiego i jego wytwórni muzycznejPagan Records w P.J. Studio zespół nagrał utwór pt. „Ostatni tabor”thrashmetalowej grupyKat pochodzący z jej debiutanckiegosinglaOstatni tabor / Noce szatana”. Kompozycja ta ukazała się w 1998 roku nakompilacjiCzarne zastępy – W hołdzie Kat zawierającej również nagrania grupy Kat w interpretacji takich zespołów jakLux Occulta,Vader czyHermh[86].

W 2000 roku ukazał się minialbum grupyAntichristian Phenomenon zawierający interpretację „Satanas” z repertuaru brazylijskiej grupySarcófago (albumSatanic Lust). Na wydanej rok później reedycji znalazły się ponadto: utwór „Carnage” ponownie z repertuaru grupyMayhem (albumPure Fucking Armageddon) docelowo przeznaczony na kompilacjęOriginators of Northern Darkness – A Tribute to Mayhem; „Day of Suffering” z repertuaru grupyMorbid Angel (albumBlessed Are the Sick) zrealizowany z gościnnym udziałemgitarzysty Łukasza „Bonego” Lubona, członkaDevilyn i Adama SierżegiperkusistyLost Soul oraz „Hello Spaceboy” angielskiegomuzyka iwokalistyDavida Bowie (album1.Outside) z udziałemklawiszowca Macieja Niedzielskiego znanego m.in. z grupyArtrosis[87]. Ponadto utwór „Day of Suffering” ukazał się w 2002 roku na kompilacjiTyrants From the Abyss – A Tribute to Morbid Angel[88].

W 2002 roku podczas sesji nagraniowej płytyZos Kia Cultus (Here and Beyond) zostały zarejestrowane dwa covery na potrzeby wydawnictwaConjuration, które ukazały się rok później. Były to utwory „Welcome to Hell” angielskiej grupyheavymetalowejVenom (albumWelcome to Hell) oraz „Wish” z repertuaru amerykańskiej grupyrockowejNine Inch Nails (albumBroken)[89]. Dwa lata później na piątym minialbumie Behemoth zatytułowanymSlaves Shall Serve ukazały się utwory „Until You Call on the Dark” z repertuaru grupyDanzig (albumDanzig 4) oraz „Penetration” (albumZoon) z repertuaru grupyThe Nefilim pobocznego projektu Carla McCoya, lideragotyckiej grupyFields of the Nephilim[90].

Instrumentarium

[edytuj |edytuj kod]
Przygotowania przed koncertem Behemoth na festiwalu Ozzfest
Instrumenty gitarzystów grupy – „Nergala” oraz „Setha”
 Zobacz więcej w artykuleAdam Darski, w sekcjiInstrumentarium.

W 2004 roku grupa Behemoth podpisała kontrakt z polskim producentemgitarMayones, która przygotowała dla zespołu dwa modele gitar zbudowane na bazie liniiFlame EXG Custom[91] (7 strun) orazSignum Gothic Custom, które powstały w dwóch wersjach o identycznej specyfikacji technicznej, sygnowane napisamiHATE (podstrunnica wykonana zpalisandru) lubEVIL (podstrunnica wykonana zhebanu)[92], widoczne m.in. w teledysku do utworu „Conquer All” z albumuDemigod. W 2007 roku Darski sprzedał modelSignum Gothic Custom sygnowanyHATE. We wspomnianymteledysku widoczna jest również sześciostrunnicowa gitara The Legendary Dean V, firmyDean[93].

W 2005 roku grupa zerwała kontrakt z producentem Mayones i podpisała kontrakt z japońskim producentem gitarESP[94], opiewający na instrumenty zarówno dlagitarzystów, jak ibasisty grupy. W początkowym okresie działalności Behemoth lider grupy grał na gitarzeJackson modelKelly (6 strun) oraz przez kilka lat później na gitarach markiIbanez (7 strun) iGibson modelExplorer (6 strun). Obecnie zaś gra na sześciostrunowym modelu sygnowanym nazwiskiem brytyjskiego gitarzystyMichaela Amotta[95] (znany z grupyArch Enemy), ponadto korzysta z takich gitar jakLTD EC Series,LTD Ninja 600 Series orazESP 7 String Guitar.

Muzyk korzysta również ze wzmacniaczy i kolumn głośnikowych firmyMesa, Krank[96] i Laboga[97], systemu efektów gitarowych MARK L Custom Guitar Rack System[98], pedału MorleyWah-wah oraz strun gitarowychD’Addario o grubości 12-56 i 12-60[99]. W 2009 roku firma ESP przygotowała sygnowany przez Darskiego model gitary siedmiostrunowej LTD HEX-7 Nergal Signature 7 string[100].

 Zobacz więcej w artykuleZbigniew Promiński, w sekcjiInstrumentarium.

Perkusista grupy „Inferno”[101] gra na instrumentach perkusyjnych amerykańskiej manufaktury Spaun[102] z linii custom w kolorzePiano Black oraz pałeczkachVic Firth[103] (5B American Hickory). Całość oparta jest na systemie multiclams oraz ramion marki Gibraltar. W skład zestawu wchodzątom-tomy 8x8 cali, 9x10 cali, 10x12 cali, 11x13 cali, 12x14 cali;floor-tomy 16x16 cali, 16x18 cali,bass drums 2x18x22 cali oraz sygnowanywerbelInferno[104] 8x14 cali znaciągami firmy Evans; systemtriggerów Axis E-kits z modułami elektronicznymiAlesis DM5,Korg D888 oraz tzw. stopami marki Axis modelA Longboards. Do 2010 roku Promiński grał na talerzach perkusyjnych firmySabian w następującej specyfikacji: AAX Metal Hats 14 cali, AAX Metal Ride 20 cali, HHX Evolution China 14 cali,AA China 20 cali, AAX Metal Crash 16 cali, AAX DarkCrush 17 cali, AAX Metal Crash 18 cali, AAX China 18 cali, AAX Extreme China 17 cali. Również w 2010 roku muzyk nawiązał współpracę z firmąPaiste, która zaopatruje muzyka w talerze perkusyjne[105].

 Zobacz więcej w artykuleTomasz Wróblewski (muzyk), w sekcjiInstrumentarium.

Basista „Orion” gra[106] na czterostrunowej gitarze basowej sygnowanej nazwiskiemToma Araya[107] (basista grupySlayer) oraz modelachLTD F-255FM 5 String iLTD B-500 4 String. Muzyk korzysta (zbudowane w systemie rack widocznym na zdjęciu) również z przedwzmacniaczy Sansamp (model Sansamp RBI) i ADA (model ADA mp2), wzmacniaczy oraz kolumn głośnikowych firmy Ampeg (model B2R) i Madison (odpowiednio modele E-600, MAB-810), pedałów efektów firmyBoss oraz BBE sonic maximizer. Wróblewski korzystał również z instrumentów Spector Rex 5 String Bass Guitar i JB (Guitarmanus) custom 5 String Bass Guitar.

 Zobacz więcej w artykulePatryk Sztyber, w sekcjiInstrumentarium.

Sesyjny gitarzysta grupy „Seth” również gra[108] na sześcio- i siedmiostrunowych gitarach firmy ESP[109] oraz korzysta ze wzmacniaczy firmy Laboga[110][111] i systemu rack Mark L[112]. Ponadto muzycy Behemoth korzystają z systemu bezprzewodowego Sennheiser służącego do podłączania instrumentów dowzmacniaczy.

Symbolika

[edytuj |edytuj kod]
Elementy scenografii wykorzystywanej podczas koncertów przez grupę Behemoth.

Grupa Behemoth w swej twórczości szeroko nawiązuje do symboli antychrześcijańskich,okultystycznych oraz mitologiiBliskiego Wschodu. Podczaskoncertów jako elementscenografii zespół wykorzystuje umieszczony na statywie Heksagram Thelemy[113] autorstwaAleistera Crowleya, symbol ten przedstawia makrokosmos, jego sześć ramion odpowiadaSaturnowi,Jowiszowi,Marsowi,Wenus,Słońcu orazKsiężycowi, pojawia się on również naobwolucie wydawnictwaThe Apostasy typu slipcase.

Na wspomnianej płycie pojawia się równieżPazuzu, demon zmitologii sumeryjskiej, którego postać opisuje utwór o tym samym tytule. Okładka albumu nawiązuje natomiast do hinduskiej bogini czasu i śmierciKali[114], którejrzeźbę na potrzeby wydawnictwa wykonałgrafik grupy Tomasz „GRAAL” Daniłowicz w oparciu o pomysł lidera zespołu „Nergala”.

W logo agencji New Aeon Musick zajmującej się m.in. promocją zespołu oraz tzw. merchandise widoczna jestGwiazda chaosu[113] oraz w jego górnej części mistyczny ptakfeniks[115]. Zespół przez krótki czas występował również pod nazwą antychrześcijańskiego bóstwaBaphometa. Wspomniana postać widnieje na okładcealbumuZos Kia Cultus (Here and Beyond)[116].

Przekaz grupy jest określany jako antykatolicki[117][118], a krytycy wskazują, że twórczość grupy stanowi szerzeniesatanizmu i okultyzmu[119][120][121]. W 2008 rozpoczęły sięprocesy sądowe wytoczone Adamowi Darskiemu, który miał dopuścić się przestępstwa obrazy uczuć religijnych, dokonując podczas koncertu grupy Behemoth 13 września 2007 zniszczenia egzemplarzaBiblii[122]. W październiku 2012Ryszard Nowak, przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Obrony przed Sektami, złożył w prokuraturze zawiadomienie o przestępstwiezgwałcenia, którego mieli dopuścić się Adam Darski i pozostali muzycy Behemoth podczas trasy koncertowej zespołu (podstawą była treść książkiSpowiedź heretyka. Sacrum Profanum, autorstwa Adama Darskiego z 2012)[123].

Przeciwko organizacji koncertów grupy Behemoth odbywały się protesty społeczne, w których udział brały m.in. Ogólnopolski Komitet Obrony przed Sektami w Gdańsku, posełPiS z BydgoszczyKosma Złotowski oraz organizacje prawosławne i katolickie:Kraków (2009)[124],Toruń (2011)[125], podczas trasy w styczniu 2011[126],Białystok (2012)[127],Bielsko-Biała (2012)[128],Gdańsk (2013)[129],Poznań (2014)[130]. Po odwołaniu koncertu w Poznaniu w 2014 r. pojawiły się protesty przeciwko koncertowi w Gdańsku[131]. W kwietniu 2012 podczas amerykańskiej trasy koncertowej został odwołany występ grupy wColumbus w stanieOhio z uwagi na konflikt religijny z właścicielami miejsca koncertu[132][133].

Uzasadniając to między innymi tym, że „tekściarzem zespołu Behemoth jest okultysta Krzysztof Azarewicz”,Jerzy Wasiukiewicz stwierdził: „Wystarczyło bowiem niewiele wysiłku, aby trochę poszperać w Internecie i do końca się upewnić, że Darski jest świadomym satanistą i przestać się cieszyć z jego sukcesów na świecie”[134].

Dyskografia

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Dyskografia grupy Behemoth.

Albumy studyjne

[edytuj |edytuj kod]

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj |edytuj kod]
Były basista Behemoth Marcin „Novy” Nowak. Muzyk występował w grupie w latach 2000–2003 (na zdjęciu podczas koncertu wraz z grupą Vader)
Były gitarzysta Behemoth Mateusz „Havoc” Śmierzchalski. Muzyk występował w grupie w latach 1999–2004. (na zdjęciu podczas koncertu wraz z grupą Blindead)
Zbigniew „Inferno” Promiński podczas koncertu na festiwalu Blackest of the Black w Los Angeles w roku 2003
RokKategoriaNagrodaNota
2002Muzyk roku (Nergal)PlebiscytMetal Hammer, 20013. miejsce[135]
Osobowość roku (Nergal)3. miejsce[135]
2003Muzyk roku (Nergal)Plebiscyt Metal Hammer, 20027. miejsce[136]
Zespół roku7. miejsce[136]
Album roku (Zos Kia Cultus (Here and Beyond))8. miejsce[136]
2005Best underground bandMetal Hammer Golden Gods AwardsNominacja[137]
Best death metal album (Demigod)Metal Storm Awards, 2004Nagroda[138]
Album roku – rock/metal (Demigod)FryderykNominacja
2006Zespół rokuPlebiscytMystic Art, 2005Nagroda[139]
Osobowość roku (Nergal)Nagroda[139]
2007Top 20 Death Metal GuitaristsPlebiscytDecibel Magazine17. miejsce[14]
2008Montaż (teledysk „At the Left Hand ov God”)Yach Film 2008Nominacja[140][141]
Grand Prix (teledysk „At the Left Hand ov God”)Nominacja[141]
Reżyseria (teledysk „At the Left Hand ov God”)Nominacja[141]
Album roku – rock/metal (The Apostasy)FryderykNominacja
Best death metal album (The Apostasy)Metal Storm Awards, 2007Nagroda[142]
Album roku (The Apostasy)Plebiscyt Mystic Art, 20072. miejsce[143]
Płyta roku (The Apostasy)Plebiscyt rockmetal.pl, 20071. miejsce[144]
2009Best Live BandPlebiscytTerrorizer, 2008Nagroda[145]
Best Drummer (Inferno)Nagroda[145]
Best Vocalist (Nergal)Nagroda[145]
Personality Of The Year (Nergal)2. miejsce[145]
Album roku – heavy metal
(At The Arena ov Aion – Live Apostasy)
FryderykNominacja
Zespół rokuPlebiscyt Metal Hammer, 20083. miejsce[146]
Wokalista roku (Nergal)1. miejsce[146]
Instrumentalista roku (Orion)2. miejsce[146]
Fenomeny PrzekrojuNominacja[147][148]
Best underground bandMetal Hammer Golden Gods AwardsNagroda[149][150]
Artysta rokuNocne MarkiNagroda[151][152]
Najlepsza polska płyta (Evangelion)PlebiscytMagazynu GitarzystaNagroda[62]
Najlepszy polski zespółNagroda[62]
Najlepszy gitarzysta (Nergal)Nagroda[62]
Najlepszy utwór („Lucifer”)Nagroda[62]
2010Płyta roku 2009 (Evangelion)Plebiscyt czytelników Rockmetal.pl2. miejsce[153]
Najlepszy zespółPlebiscyt Magazynu Terrorizer, 2009Nagroda[61]
Najlepszy zespół koncertowyNagroda[61]
Najlepszy basista (Orion)Nagroda[61]
Najlepszy gitarzysta (Nergal)Nagroda[61]
Najlepszy perkusista (Inferno)Nagroda[61]
Najlepszy wokalista (Nergal)Nagroda[61]
Osobowość roku (Nergal)Nagroda[61]
Najlepszy album (Evangelion)Nagroda[61]
Najlepsza okładka (Evangelion)Nagroda[61]
Kategoria rockSztorm RokuNominacja[154]
Best underground bandRevolver Golden Gods AwardsNominacja[155]
Wydawnictwo Specjalne
Najlepsza Oprawa Graficzna (Evangelion)
FryderykNominacja[156]
Album Roku Heavy Metal (Evangelion)Nagroda[157]
Produkcja Muzyczna Roku (Evangelion)Nominacja[156]
Grupa RokuNominacja[156]
Wideoklip Roku („Ov Fire And The Void”)Nominacja[156]
Album Roku (Evangelion)Plebiscyt Metal Hammer, 2009Nagroda[158]
Zespół RokuNagroda[158]
Przebój Roku („Ov Fire and the Void”)Nagroda[158]
Instrumentalista Roku (Nergal)Nagroda[158]
Instrumentalista Roku (Inferno)3. miejsce[158]
Best death metal album (Evangelion)Metal Storm Awards, 2009Nagroda[159]
The Best Video („Ov Fire and the Void”)Nagroda[159]
Metal Anthem („Ov Fire and the Void”)Metal Hammer Awards (Niemcy)Nagroda[160]
Najlepsze DVD (Evangelia Heretika)Plebiscyt Magazynu Gitarzysta, 20105. miejsce[161]
Artysta Roku 2010PlebiscytOnet.plNagroda[162]
2011Wideoklip Roku („Alas, lord Is Upon Me”)FryderykNominacja[163]
Zespół roku – PolskaPlebiscyt Metalnews.pl, 20101. miejsce[164]
Metal as FuckRevolver Golden Gods AwardsNagroda[165]
Zespół rokuPlebiscyt Metal Hammer, 20102. miejsce[166]
DVD roku (Evangelia Heretika)1. miejsce[166]
Wokalista roku (Nergal)1. miejsce[166]
Instrumentalista roku (Nergal)4. miejsce[166]
2012Zespół roku 2011Pure Fucking Metal Awards, 20111. miejsce[167]
Wokalista roku 2011 (Nergal)1. miejsce[167]
Gitarzysta roku 2011 (Seth)1. miejsce[167]
Perkusista roku 2011 (Inferno)2. miejsce[167]
Best International BandRevolver Golden Gods AwardsNominacja[168]
Wideoklip roku („Lucifer”)FryderykNominacja[169]
Zespół rokuPlebiscyt Metal Hammer, 20115. miejsce[170]
Muzyk roku (Nergal)3. miejsce[170]
Najlepsza płyta w historii
polskiego metalu (Thelema.6)
Plebiscyt Machiny, 20122. miejsce[171]
2013Perkusista roku (Inferno)Pure Fucking Metal Awards, 20122. miejsce[172]
2014Zespół rokuPure Fucking Metal Awards, 20132. miejsce[173]
Wokalista roku (Nergal)2. miejsce[173]
Wydarzenie roku (Czarna Polska Jesień)3. miejsce[173]
Best Album (The Satanist)Kerrang! AwardsNominacja[174]
2025Album Roku Metal (30 Years of Blasphemy)FryderykNagroda[175]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Greg Prato: Behemoth. allmusic.com. [dostęp 2008-01-27]. (ang.).
  2. abcBehemoth. metalstorm.ee. [dostęp 2008-01-27]. (ang.).
  3. Paweł Piotrowicz: Behemoth Bardziej Obrazowy. cgm.pl, 10 sierpnia 2004. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).
  4. Behemoth – Similar bands. metalstorm.ee. [dostęp 2008-03-04]. (ang.).
  5. Behemoth – Podobni wykonawcy. lastfm.pl. [dostęp 2008-03-04]. (pol.).
  6. Behemoth w Top 200 Billboardu. onet.pl, 27 lipca 2007. [dostęp 2008-03-03]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-01-10)]. (pol.).
  7. Oficjalna Lista Sprzedaży Związku Producentów Audio Video. olis.onyx.pl. [dostęp 2009-08-17]. (pol.).
  8. Jarosław Szubrycht: Metal Eksportowy Sukces. Przekrój, wrzesień 2006. [dostęp 2008-03-03]. (pol.).
  9. Greg Burk: God of Pestilence – Behemoth comes to the Key Club. L.A. Weekly, 12 kwietnia 2006. [dostęp 2024-07-17]. (ang.).
  10. Robert Sankowski: Polska jest potęgą w black metalu. Gazeta Wyborcza, 9 września 2007. [dostęp 2008-03-03]. (pol.).
  11. Kelefa Sanneh: Behemoth. New York Times, 14 maja 2006. [dostęp 2008-03-03]. (ang.).
  12. abBEHEMOTH w „New York Times”, Nergal na okładce „Revolver”!. muzyka.gildia.pl, 24 listopada 2007. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).
  13. Decibel Magazine”. 034 – Aug 2007, 2007. Albert Mudrian – redaktor naczelny. USA: Red Flag Media. ISSN 1125-1885. 
  14. abTop 20 Death Metal Guitarists. Decibel Magazine, 2007. [dostęp 2008-01-27]. (ang.).
  15. New Aeon Society. behemoth.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  16. Robert Gray: Behemoth: ‘Our Music Doesn’t Come Along With A Christian Message’. ultimate-guitar.com, 2009-11-12. [dostęp 2013-12-04]. (ang.).
  17. David Brinn: Metal mayhem for the mind. [w:]THE JERUSALEM POST [on-line]. The Jerusalem Post, 2009-09-23. [dostęp 2024-07-17]. (ang.).
  18. Adrien Begrand: Where Strides the Behemoth. popmatters.com, 2009-08-12. [dostęp 2009-08-25]. (ang.).
  19. Adam Darski - Nergal i jego edukacja - Kobieta.pl [online], kobieta.pl [dostęp 2024-04-22] (pol.).
  20. „Thrash’em All”. 2/2002, 2002. Mariusz Kmiołek – redaktor naczelny. Ciechocinek: Empire Records. ISSN 1429-9380. 
  21. Dyskografia Behemoth. Behemoth.pl. [dostęp 2008-01-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  22. Biografia Behemoth. Behemoth.pl. [dostęp 2008-01-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  23. Łukasz Dunaj. Bez ograniczeń – Behemoth. „Thrash’em All”. 5/2004, s. 10–13. Mariusz Kmiołek. Empire Records. ISSN 1429-9380. (pol.). 
  24. Behemoth. muzyka.gery.pl. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).
  25. Mystic Art”. 2(27)/2004, 2004. Michał Wardzała – redaktor naczelny. Skała: Mystic Production. ISSN 1427-5538. 
  26. mOOn: Behemoth. rockmetal.pl, 11 stycznia 2005. [dostęp 2008-03-03]. (pol.).
  27. Behemoth: Kontrowersyjny teledysk. interia.pl, 2005-07-26. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  28. Wypadek Behemoth. cms.muzyka.gery.pl. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).[martwy link]
  29. Behemoth. muzyka.gildia.pl, 2007. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).
  30. Mystic Art”. 3(35)/2006, 2006. Michał Wardzała – redaktor naczelny. Skała: Mystic Production. ISSN 1427-5538. 
  31. Behemoth: teledysk z Los Angeles. onet.pl, 20 lipca 2007. [dostęp 2008-01-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (2007-09-15)]. (pol.).
  32. Behemoth zagra na Ozzfest 2007!. muzyka.gildia.pl. [dostęp 2009-08-19]. (pol.).
  33. Exclusive BEHEMOTH Guitar Lesson. blogs.guitarworld.com, 2007. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  34. Chad Bowar: Radio Rebellion Tour Dates with Job For A Cowboy, Behemoth, Gojira and Beneath The Massacre. heavymetal.about.com. [dostęp 2009-08-19]. (ang.).
  35. Vader, Behemoth i Frontside dla Vitka i Covana. Onet.pl. [dostęp 2011-08-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2012-07-10)]. (pol.).
  36. Behemoth w Metal Blade i Nuclear Blast. onet.pl, 11 stycznia 2008. [dostęp 2008-01-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (2008-01-15)]. (pol.).
  37. Behemoth. rockmetal.pl, 2008. [dostęp 2008-01-27]. (pol.).
  38. Behemoth z Dimmu Borgir i Keep Of Kalessin w Ameryce. rockmetal.pl. [dostęp 2009-08-23]. (pol.).
  39. Behemoth Prepares For 'The Invaluable Darkness Tour Part 2'. ultimate-guitar.com. [dostęp 2009-08-19]. (ang.).
  40. BEHEMOTH na letnich festiwalach!. mystic.pl, 31 marca 2008. [dostęp 2008-04-01]. (pol.).
  41. Wiesław Królikowski. „Tylko Rock”. ISSN 1730-394X. 4(38). s. 32–36. 
  42. Behemoth: premiera teledysku. rockmetal.pl, 29 kwietnia 2008. [dostęp 2008-04-30]. (pol.).
  43. WERSJA DELUXE “THE APOSTASY” JUŻ DOSTĘPNA!. behemoth.pl. [dostęp 2008-08-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  44. Pierwsza koncertowa płyta Behemoth. Onet.pl, 23 sierpnia 2008. [dostęp 2008-08-23]. [zarchiwizowane ztego adresu (2008-08-27)]. (pol.).
  45. Behemoth nominowany. muzyka.interia.pl, 23 września 2008. [dostęp 2008-09-23]. (pol.).
  46. BEHEMOTH: Live Album Details Revealed – Aug. 21, 2008. Blabbermouth.net. [dostęp 2009-01-28]. (ang.).
  47. Nowa EP-ka Behemoth. muzyka.interia.pl, 24 września. [dostęp 2016-09-24]. (pol.).
  48. abBEHEMOTH NA MUSIKMESSE WE FRAKNFURCIE!. behemoth.pl. [dostęp 2009-03-31]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  49. abcBehemoth ujawnia listę utworów Evangelion oraz zdjęcie z sesji. behemoth.pl. [dostęp 2009-05-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  50. Behemoth nie może się doczekać gotowego klipu. Onet.pl. [dostęp 2009-07-16]. [zarchiwizowane ztego adresu (2009-07-19)]. (pol.).
  51. BEHEMOTH Frontman Interviewed In Atlanta; Video Available – July 30, 2009. blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06]. (ang.).
  52. BEHEMOTH: Behind-The-Scenes Footage From 'Ov Fire And The Void’ Video Shoot Available – July 15, 2009. blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06]. (ang.).
  53. Premiera teledysku „Ov Fire And The Void”!. behemoth.pl. [dostęp 2009-08-06]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  54. abcNowy teledysk Behemotha zdjęty z YouTube – zobacz go w Onet.pl. Onet.pl. [dostęp 2009-08-13]. [zarchiwizowane ztego adresu (2009-08-10)]. (pol.).
  55. BEHEMOTH’s ‘Evangelion’ Lands On BILLBOARD Chart – Aug. 19, 2009. blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-19]. (ang.).
  56. ROCKSTAR ENERGY DRINK MAYHEM Tour Creator To Guest On 'Chaos With Full Metal Jackie’ – Jan. 31, 2009. BLABBERMOUTH.NET. [dostęp 2009-05-16]. (ang.).
  57. Rockstar Energy Drink Mayhem Festival 2009. metalmartyr.com. [dostęp 2009-05-16]. (ang.).
  58. abcdNowa Ewangelia 2009: bilety na jesienną trasę Behemotha już są. Onet.pl. [dostęp 2009-05-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (2009-05-27)]. (pol.).
  59. Złota Płyta dla Behemotha. Onet.pl. [dostęp 2009-11-06]. [zarchiwizowane ztego adresu (2009-11-11)]. (pol.).
  60. Zasady przyznawania złotych, platynowych i diamentowych płyt. zpav.pl. [dostęp 2009-11-06]. (pol.).
  61. abcdefghijBehemoth dominuje podsumowanie roku 2009 według czytelników magazynu „Terrorizer”!. behemoth.pl. [dostęp 2010-01-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  62. abcdeWyniki plebiscytu – Muzyczne Podsumowanie Roku 2009. magazyngitarzysta.pl. [dostęp 2009-12-24]. [zarchiwizowane ztego adresu (2012-04-20)]. (pol.).
  63. ...i piąty Behemoth. emetro.pl. [dostęp 2010-06-14]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-08-19)]. (pol.).
  64. Nergal: Jestem poważnie chory. Onet.pl. [dostęp 2010-08-09]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-08-25)]. (pol.).
  65. Premiera nowego DVD Behemoth jesienią! Behemoth headlinerem amerykańskiej trasy Lawless States of Heretika!. behemoth.pl. [dostęp 2010-08-03]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  66. Trzeci trailer DVD Behemoth „Evangelia Heretika” online!. behemoth.pl. [dostęp 2010-11-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  67. BEHEMOTH: Complete ‘Evangelia Heretika’ DVD Details Revealed – Sep. 30, 2010. blabbermouth.net. [dostęp 2010-09-30]. (ang.).
  68. Behemoth – Abyssus Abyssum Invocat. burningshed.com. [dostęp 2011-04-15]. (ang.).
  69. Early BEHEMOTH EPs To Be Reissued With Bonus Tracks, New Artwork, Liner Notes – Apr. 14, 2011. blabbermouth.net. [dostęp 2011-04-15]. (ang.).
  70. abBehemoth – Abyssus Abyssum Invocat. discogs.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  71. BEHEMOTH Films ‘Lucifer’ Video – July 26, 2011. blabbermouth.net. [dostęp 2011-07-26]. (ang.).
  72. Katarzyna Karaś: Phoenix Rising Tour 2011. Behemoth wraca na scenę. Daty koncertów. polskieradio.pl. [dostęp 2012-06-13]. (pol.).
  73. PHOENIX RISING TOUR 2012. blackmetal.pl. [dostęp 2012-06-13]. [zarchiwizowane ztego adresu (2012-05-27)]. (pol.).
  74. Behemoth zagrał w Bydgoszczy [zdjęcia] – NaszeMiasto.pl [online], bydgoszcz.naszemiasto.pl [dostęp 2018-10-27] (pol.).
  75. CANNIBAL CORPSE, BEHEMOTH To Join Forces For ‘Full Of Hate’ European Tour – Aug. 19, 2011. blabbermouth.net. [dostęp 2012-06-13]. (ang.).
  76. It’s Official: BEHEMOTH, WATAIN, THE Devil’s BLOOD To Team Up For U.S. Tour – Jan. 20, 2012. blabbermouth.net. [dostęp 2012-06-13]. (ang.).
  77. BEHEMOTH: premiera wyjątkowej biografii już za tydzień!. mystic.pl. [dostęp 2012-06-13]. [zarchiwizowane ztego adresu (2014-02-22)]. (pol.).
  78. Behemoth Pandemonic Incantations. sputnikmusic.com, 2008. [dostęp 2008-03-19]. (ang.).
  79. Behemoth – Satanica (Re-Release) (9/10) – Poland – 1999/2008. metal-observer.com, 2008. [dostęp 2008-03-19]. (ang.).
  80. Rafał Lisowski: Recenzja: Behemoth „Satanica”. rockmetal.pl, 25. [dostęp 2008-03-19]. (pol.).
  81. Konrad: Recenzja: Behemoth „Thelema.6”. rockmetal.pl, 24. [dostęp 2008-03-19]. (pol.).
  82. Roberto Martinelli: Review: BEHEMOTH – Zos Kia Cultus. maelstrom.nu, 2002. [dostęp 2008-03-19]. (ang.).
  83. Behemoth – Zos Kia Cultus (Here And Beyond) (9,5/10) – Poland – 2002. metal-observer.com, 2002. [dostęp 2008-03-19]. (ang.).
  84. BadBlood: Recenzja: Behemoth „Demigod”. rockmetal.pl, 12. [dostęp 2008-03-19]. (pol.).
  85. Artur Sasimowski: The Apostasy Behemoth: Nowe brzmienie. newsweek.pl. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  86. Kat – [Kat 1985 – 2005 Czarne zastępy w hołdzie... Kat]. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2011-08-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2020-10-23)]. (pol.).
  87. Behemoth – Antichristian Phenomenon. discogs.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  88. Tyrants From The Abyss – A Tribute To Morbid Angel. discogs.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  89. Behemoth – Conjuration. discogs.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  90. Behemoth – Slaves Shall Serve. discogs.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  91. Flame EXG-7. mayones.pl. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  92. Signum Gothic Custom / Behemoth. mayones.pl. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  93. The Dean Artists – Nergal. deanguitars.com. [dostęp 2008-03-05]. (ang.).
  94. Raport z pierwszych koncertów Behemoth w USA! Behemoth z wizytą w biurach ESP i SPAUN!. mystic.com.pl, 2008. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (3 listopada 2007)]. (pol.).
  95. Michael Amott signature guitars. espguitars.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  96. Krank Amplification – Artists: Nergal. krankamps.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  97. Użytkownicy Laboga. laboga.pl. [dostęp 2008-03-05]. (pol.).
  98. Nergal – Rack system 1 & 2. marklcustom.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  99. Behemoth – sylwetki muzyków – Nergal. behemoth.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  100. NOWY MODEL GITARY ESP SYGNOWANY PRZEZ NERGALA!. behemoth.pl. [dostęp 2009-04-01]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  101. Behemoth – sylwetki muzyków – Inferno. behemoth.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  102. Endorsers – Inferno – Spun drums – Piano Black Lacquer. spaundrums.com. [dostęp 2008-03-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (17 marca 2008)]. (ang.).
  103. Vic Firth Artist: Inferno. vicfirth.com. [dostęp 2011-08-04]. (ang.).
  104. Inferno of Behemoth signature Snare. spaundrums.com. [dostęp 2008-04-27]. [zarchiwizowane ztego adresu (7 lipca 2008)]. (ang.).
  105. Inferno. paiste.com. [dostęp 2010-06-18]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-08-18)]. (ang.).
  106. Behemoth – sylwetki muzyków – Orion. behemoth.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  107. Wywiad: Orion. magazynbasista.pl. [dostęp 2011-08-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2011-10-17)]. (pol.).
  108. Behemoth – sylwetki muzyków – Seth. behemoth.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (9 lutego 2018)]. (pol.).
  109. Grzegorz Żurek: Seth (Nomad, Behemoth). magazyngitarzysta.pl. [dostęp 2011-08-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2011-04-13)]. (pol.).
  110. Mr.Hector Amplifier. laboga.pl. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  111. Loboga – Kolumna Model 212F. laboga.pl. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane ztego adresu (11 kwietnia 2008)]. (pol.).
  112. Seth – Rack system. marklcustom.com. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  113. abCzy Nergal zrobi z Dody satanicę?. Gwiazdy mówią, 2013-12-15.
  114. YouTube – Nergal of Behemoth – Interview PART 1 – MPJ. [dostęp 2009-08-17].
  115. Czapka z daszkiem „Feniks Behemoth”. Behemoth Webstore. [dostęp 2013-12-15]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-12-15)].
  116. Książeczka z albumuZos Kia Cultus (Here and Beyond), Behemoth, Mystic Production, Skała, 2002, Nr katalogowy: MYSTCD 033.
  117. roskilde-festival.dk. BEHEMOTH (PL), 2008-07-12. [dostęp 2013-12-04]. (ang.).
  118. Szokująca reklama Behemotha. To nie są bogobojni Polacy!. fakt.pl, 2012-03-15. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  119. Satanizm, magia, neopoganizm promowany z pomocą TVP. ruchwolnosci.org/, 2011-09-07. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  120. Tomasz Budzyński: Czy rock jest szkodliwy?. adonai.pl. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  121. Król Nergal przemówił. Behemoth zagrał w Gdańsku. trojmiasto.pl, 2011-10-10. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  122. Behemoth: skarga na Nergala za zniszczenie Biblii. onet.pl, 5 lutego 2008. [dostęp 2009-06-18]. [zarchiwizowane ztego adresu (2008-02-24)]. (pol.).
  123. Nergal i muzycy Behemotha pozwani o zbiorowy gwałt. onet.pl, 2012-12-19. [dostęp 2013-12-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-12-10)]. (pol.).
  124. Nie chcemy Behemotha – bo to sataniści. wp.pl, 2009-09-27. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  125. Afera o koncert Behemotha w Toruniu – jednak zagrają. wp.pl, 2011-10-20. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  126. Behemoth – Protests Against Shows In Poland. metalstorm.net. [dostęp 2013-12-04]. (ang.).
  127. Koncert Nergala – protestują katolicy i prawosławni. gazeta.pl, 2012-01-19. [dostęp 2013-12-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-12-11)]. (pol.).
  128. Chcą odwołania koncertu Behemotha w Bielsku. onet.pl, 2012-03-09. [dostęp 2013-12-04]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-12-10)]. (pol.).
  129. Apel o odwołanie koncertu Behemoth’a. radiomaryja.pl, 2013-11-22. [dostęp 2013-12-04]. (pol.).
  130. Rektor odwołał koncert Behemotha w Poznaniu. „Czczą Szatana, szydzą z Maryi”. wyborcza.pl, 2014-10-05. [dostęp 2014-10-11]. (pol.).
  131. Chcą odwołać koncert Behemotha w Gdańsku. „Promuje zło i wzywa do nienawiści”. wyborcza.pl, 2014-10-08. [dostęp 2014-10-11]. (pol.).
  132. Behemoth banned from Columbus, Ohio venue. lambgoat.com, 2012-04-03. [dostęp 2013-12-04]. (ang.).
  133. BEHEMOTH: BANNED IN OHIO. metalsucks.net, 2012-04-03. [dostęp 2013-12-04]. (ang.).
  134. Satanizm, magia, neopoganizm promowany z pomocą TVP. Ruch Wolności, 2011-09-07. [dostęp 2013-12-26].
  135. abKarol Niezgoda, Darek Świtała. Podsumowanie roku Czytelnicy. „Metal Hammer”. 2/2002, s. 12–13. Tomasz Dziubiński. Metal Mind Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759. (pol.). 
  136. abcPodsumowanie roku Czytelnicy. „Metal Hammer”. 2/2003, s. 26–27. Tomasz Dziubiński. Metal Mind Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759. (pol.). 
  137. BEHEMOTH Nominated For ‘Best Underground Band’ At METAL HAMMER AWARDS – Apr. 9, 2005. blabbermouth.net. [dostęp 2009-07-18]. (ang.).
  138. Metal Storm Awards 2004. metalstorm.net. [dostęp 2011-01-12]. (ang.).
  139. abPodsumowanie roku 2005. „Mystic Art”. 1(33)/2006, s. 13. Michał Wardzała. Mystic Art. ISSN 1427-5538. (pol.). 
  140. Nominowani Yach Film 2008. yachfilm.pl. [dostęp 2009-06-21]. (pol.).
  141. abcBehemoth: 3 nominacje na festiwalu Yach Film. rockmetal.pl. [dostęp 2009-06-21]. (pol.).
  142. Metal Storm Awards 2007. metalstorm.net. [dostęp 2011-01-12]. (ang.).
  143. Podsumowanie roku 2007. „Mystic Art”. 1(44)/2008, s. 12. Michał Wardzała. Mystic Art. ISSN 1427-5538. (pol.). 
  144. Płyty roku 2007 według czytelników rockmetal.pl. rockmetal.pl. [dostęp 2011-02-18]. (pol.).
  145. abcdBEHEMOTH Dominates TERRORIZER Magazine’s 2008 Readers’ Poll – Jan. 7, 2009. blabbermouth.net. [dostęp 2009-01-07]. (ang.).
  146. abcPodsumowanie roku Czytelnicy. „Metal Hammer”. 3/2009, s. 16. Tomasz Dziubiński. Metal Mind Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759. (pol.). 
  147. To nie fenomen, to cud!. muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-01-13]. (pol.).
  148. Nominowani do nagrody Fenomen Przekroju. przekroj.pl. [dostęp 2011-08-04]. (pol.).
  149. Manticore: BEHEMOTH ZWYCIĘZCĄ PLEBISCYTU BRYTYJSKIEGO METAL HAMMERA!. behemoth.pl. [dostęp 2009-06-16]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  150. Golden Gods Nominations Announced. metalhammer.co.uk. [dostęp 2009-04-24]. (ang.).
  151. Behemoth najlepszym artystą!. behemoth.pl. [dostęp 2009-12-07]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  152. Nocne Marki – nominowani. aktivist.pl. [dostęp 2009-11-10]. (pol.).
  153. płyta roku 2009 według czytelników rockmetal.pl. rockmetal.pl. [dostęp 2014-03-20]. (pol.).
  154. Przemysław Gulda: Kto wywołał Sztorm Roku?. trojmiasto.gazeta.pl. [dostęp 2010-01-11]. (pol.).
  155. Behemoth nominowany w prestiżowym plebiscycie REVOLVER GOLDEN GODS AWARDS!. behemoth.pl. [dostęp 2010-02-19]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  156. abcdFryderyki: Nominowani i laureaci 2010. fryderyki.pl. [dostęp 2010-02-24]. (pol.).
  157. Fryderyki 2010: sukces grupy Hey. Onet.pl. [dostęp 2010-04-19]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-04-22)]. (pol.).
  158. abcdeBehemoth dominuje podsumowanie 2009 w polskim Metal Hammer!. behemoth.pl. [dostęp 2010-03-06]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-02-09)]. (pol.).
  159. abMetal Storm Awards 2009. metalstorm.net. [dostęp 2011-01-12]. (ang.).
  160. IRON MAIDEN, MOTÖRHEAD, RONNIE JAMES DIO Honored At Germany’s METAL HAMMER Awards – Aug. 11, 2010. blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-11]. (ang.).
  161. Muzyczne Podsumowanie Roku 2010. magazyngitarzysta.pl. [dostęp 2011-01-02]. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-12-28)]. (pol.).
  162. Nergal i Doda – około-muzyczne wydarzenie roku?. cgm.pl. [dostęp 2010-12-30]. (pol.).
  163. Fryderyki 2011: Nominacje. zpav.pl. [dostęp 2011-02-23]. (pol.).
  164. Metalowy plebiscyt roku 2010. metalnews.pl. [dostęp 2011-01-25]. (pol.).
  165. The Golden Gods 2011: Metal As F*ck Award. metalhammer.co.uk. [dostęp 2011-06-13]. (ang.).
  166. abcdPodsumowanie roku 2010 – Metal Hammer 3/2011. metalmind.pl. [dostęp 2011-03-12]. (pol.).
  167. abcdPure Fucking Metal Awards 2011. metalnews.pl. [dostęp 2012-01-25]. (pol.).
  168. ‘Revolver Golden Gods’ 2012: Video Footage Of Entire Press Conference – Feb. 15, 2012. blabbermouth.net. [dostęp 2012-02-16]. (ang.).
  169. Fryderyki 2012: nominowani. zpav.pl. [dostęp 2012-02-22]. (pol.).
  170. abPodsumowanie roku 2011. „Metal Hammer”. 3/2012, s. 12. Dariusz Świtała. Metal Mind Productions Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759. (pol.). 
  171. Wybraliście najlepszą płytę w historii polskiego metalu. machina.pl. [dostęp 2012-03-28]. (pol.).
  172. Pure Fucking Metal Awards, 2012. metalnews.pl. [dostęp 2014-03-21]. (pol.).
  173. abcPure Fucking Metal Awards 2013. metalnews.pl. [dostęp 2014-03-21]. (pol.).
  174. RELENTLESS KERRANG! AWARDS 2014 NOMINEES. kerrang.com. [dostęp 2015-09-14]. (ang.).
  175. JulitaJ. Rączkowska JulitaJ.,Fryderyki 2025. Krzysztof Zalewski Największym Zwycięzcą Wieczoru! [online], AW Press, 6 kwietnia 2025 .

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Behemoth
Albumy studyjne
Albumy koncertowe
Minialbumy
Splity
Single
Dema
Kompilacje
Albumy tribute
Wideografia
Powiązane
Artykuły
Zespoły
Osoby
Fryderyk zaalbum roku metal
1997–1999
2000–2009
2010–2019
Od 2020
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Behemoth&oldid=78467940
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp