 | |||
| Data urodzenia | 17 marca 1912 | ||
|---|---|---|---|
| Data śmierci | 24 sierpnia 1987 | ||
| Zawód, zajęcie | działacz ruchu praw obywatelskich | ||
| Odznaczenia | |||
 | |||
| |||
Bayard Rustin (ur.17 marca1912, zm.24 sierpnia1987) – amerykański działaczruchu praw obywatelskich, główny organizatorMarszu na Waszyngton w1963 roku. DoradcaMartina Luthera Kinga w kwestiach związanych zbiernym oporem.
W młodości Rustin był przez krótki okres (1936–1941) związany zKomunistyczną Partią Stanów Zjednoczonych. Gdy w 1941 amerykańscy komuniści wstrzymali działania na rzecz praw ludności kolorowej, Rustin związał się z socjalistami o nastawieniu antykomunistycznym, przede wszystkim z przywódcą związkowymA. Philipem Randolphem ipacyfistycznym kaznodziejąA.J. Mustem. W latach 40. i 50. działał w ruchu antywojennym i antyrasistowskim.
Gdy w grudniu 1955 rozpoczął siębojkot autobusów w Montgomery, wraz zEllą Baker i Stanleyem Levisonem założył organizację In Friendship, której celem było zdobycie funduszy dla wsparcia rodzącego się ruchu praw obywatelskich działającego na południu Stanów[1].
Od 1956 był bliskim współpracownikiemMartina Luthera Kinga. W 1963 roku zorganizowałMarsz na Waszyngton pod hasłami podniesieniapłacy minimalnej i zaprzestaniasegregacji rasowej.
W latach 60. współpracował z administracją prezydentaLyndona Johnsona przy wprowadzaniu programu reform społecznych „Wielkie Społeczeństwo” (The Great Society), obejmującego m.in. walkę z ubóstwem, poprawę dostępu do edukacji i opieki medycznej, rozwój zapóźnionych terenów itp.
W latach 70. i 80. wspierał ruchy na rzecz praw człowieka, opowiadał się za solidarnością amerykańskich Murzynów zIzraelem, popierał publicznieruch gejów i lesbijek.
W swojej działalności Rustin kierował się wizją pełnej integracji czarnych obywateli USA z amerykańskim społeczeństwem. Polemizował z separatyzmemMalcolma X iCzarnych Panter, stając się wczesnym krytykiempolityki tożsamości. Uważał, że równość rasową można osiągnąć dzięki reformom, przede wszystkim nastawionym na sprawiedliwość ekonomiczną.
Rustin był jawnymgejem[2], kilkakrotnie więzionyza kontakty homoseksualne, odmowę służby w wojsku oraz łamanieustaw segregacyjnych.
Na podstawie jego biografii powstał w 2003 film dokumentalnyBrother Outsider: The Life of Bayard Rustin (Brat Outsider: życie Bayarda Rustina), w reżyserii Nancy Kates i Bennet Singer a w 2023 film biograficznyRustin, zColmanem Domingo w głównej roli.
