Urodził się 4 sierpnia 1961 w Kapi’olani Medical Center for Women & Children wHonolulu. Jego ojciec,Barack Obama Sr., wywodzący się z afrykańskiego luduLuo, urodził się w kenijskiejprowincji Nyanza, a matka,Ann Dunham, mająca korzenie głównie angielskie, z domieszką niemieckich, szwajcarskich, szkockich, walijskich i irlandzkich – wWichicie w stanieKansas[9][10]. Jego rodzice poznali się w 1960 naUniwersytecie Hawajskim wManoa(inne języki), gdzie Barack senior studiował dzięki stypendium dla zagranicznych studentów[9][11], a następnie wzięli ślub 2 lutego 1961, jednakrozeszli się, gdy ich syn miał dwa lata, a w 1964 doszło do ichrozwodu[12]. Jego ojciec kontynuował studiadoktoranckie naUniwersytecie Harvarda, po czym wrócił do Kenii, gdzie w 1982 zmarł w wypadku samochodowym[13]. Z kolei matka Obamy w 1966 wyszła powtórnie za mąż, tym razem za Lolo Soetoro zIndonezji, po czym w 1967 wraz z rodziną przeprowadziła się doDżakarty[14]. Para miała jedną córkę, Mayę (oprócz niej Obama ma też rodzeństwo ze strony ojca – dwie siostry i pięciu braci)[15]. Rozwiedli się w latach 70., a w 1987 Soetoro zmarł z powodu chorobywątroby[16].
Obama w dzieciństwie i okresie dorastania nazywany był „Barry”[17][18]. Od 6. do 10. roku życia mieszkał z matką w Dżakarcie i chodził do tamtejszej szkoły, w której lekcje prowadzone były wjęzyku indonezyjskim[19][20] (według słów ambasadora indonezyjskiego w USA Obama wciąż dość dobrze mówi w tym języku[21]). W 1971 wrócił doHonolulu, gdzie zamieszkał z dziadkami ze strony matki, Madelyn i Stanleyem Dunhamami, oraz uczęszczał do prywatnejPunahou School(inne języki)[14], którą ukończył w 1979. Według słów Obamy przyjęcie go do tej placówki dla jego dziadków „oznajmiało początek czegoś wielkiego, podniesienie statusu rodziny”[22].
Ann Dunham wróciła na Hawaje w 1972, a w 1977 znów wyjechała do Indonezji, gdzie prowadziłaantropologiczne badania terenowe. W 1994 powróciła na Hawaje, a w następnym roku zmarła naraka jajnika, kilka miesięcy po wydaniu przez Obamę autobiograficznej książkiDreams from My Father(inne języki)[23] (pol.Odziedziczone marzenia: Spadek po moim ojcu). Wiedzę o ojcu, którego później widział tylko raz, podczas krótkiej wizyty w 1971, czerpał głównie z rodzinnych opowieści ifotografii[13]. O wczesnym dzieciństwie pisał: „To, że mój ojciec nie przypominał ludzi wokół mnie, że był czarny jak smoła, a moja matka biała jak mleko, było ledwo co rejestrowane przez mój umysł”[24]. W sierpniu 2006 wraz z żoną i córkami wspólnie odwiedził miejsce narodzin ojca, wioskę nieopodalKisumu w zachodniej, rolniczej części Kenii[25][26].
W 1996 został wybrany dostanowego senatu Illinois z 13. dystryktu Chicago[44]. W 1998 i 2002 został ponownie wybrany do senatu stanowego, a w listopadzie 2004 zrezygnował z mandatu, kiedy to został wybrany doSenatu Stanów Zjednoczonych[45].
Jako senator stanowy wywalczył poparcie obu partii dla ustaw dotyczącychopieki zdrowotnej ikorupcji[46]. Przedłożył ustawę na rzeczulg podatkowych dla ludzi o niskich dochodach, współpracował przy projekcie reformyopieki społecznej i promował zwiększeniesubsydiów na opiekę nad dziećmi[47][48]. Dzięki niemu przegłosowano też ustawy: nakazującą nagrywanie na wideo przesłuchań w sprawie zabójstw i odnotowywanie przez policjantówrasy zatrzymywanych kierowców, aby monitorować, czy kontrole nie są dokonywane w oparciu o rasę[47].
W 2000 ubiegał się o nominację partyjną w wyborach doIzby Reprezentantów USA z pierwszego okręgu stanuIllinois, której nie uzyskał, przegrywając z partyjnym rywalem, ubiegającym się o piątą kadencję,Bobbym Rushem[49][50], współzałożycielem tamtejszego oddziału radykalnejPartii Czarnych Panter. Podczas kampanii przed wyborami do Senatu krajowego w 2004 zdobył poparcie oddziałuFraternal Order of Police(inne języki) z Illinois, którego prezes pochwalił Obamę za aktywną współpracę z organizacjami policyjnymi odnośnie do reform w sprawiekary śmierci[51][52]. Wyborczy przeciwnicy reprezentujący ruchpro-choice w Partii Demokratycznej, jak i przeciwnik z ruchupro-life z Partii Republikańskiej skrytykowali go za serię głosów wstrzymujących się i przeciw w kwestii aborcji w późnej fazie ciąży i powiadamiania o zabiegu rodziców małoletniej ciężarnej[53].
Mowa przewodnia na Narodowej Konwencji Demokratów 2004
Pozostając senatorem stanowym, napisał i wygłosił mowę przewodnią Narodowej Konwencji Demokratów 2004, która odbyła się 27 lipca 2004 wBostonie[54]. Opisawszy doświadczenia dziadka ze strony matki jako weteranaII wojny światowej, beneficjenta programówFederal Housing Administration(inne języki) (w ramachNew Dealu) iG.I. Billu(inne języki) (skupiającego się na dawaniu powracającym z wojny żołnierzom szansy na zdobycie wykształcenia), powiedział:
Nie, ludzie nie oczekują, że rząd rozwiąże wszystkie ich problemy. Ale czują, głęboko w kościach, że przy zmianie priorytetów możemy się upewnić, że każde dziecko w Ameryce ma przyzwoity start w życiu i że drzwi szansy pozostaną otwarte dla wszystkich. Wiedzą, że możemy sobie poradzić lepiej. I chcą tego wyboru[55].
Krytykując administrację George’a W. Busha i jej podejście dowojny w Iraku, Obama mówił o kapraluMarines Seamusie Ahernie zEast Moline wIllinois, pytając, „czy służymy mu równie dobrze, jak on służy nam?” i dalej:
Kiedy wysyłamy naszych młodych mężczyzn i kobiety na niebezpieczeństwo, jesteśmy zobowiązani do niefałszowania liczb i nieukrywania prawdy o miejscu, do którego jadą, do troski o ich rodziny, gdy ich [tj. żołnierzy] tu nie ma, do dbania o żołnierzy po ich powrocie i do tego, by nigdy, przenigdy nie iść na wojnę bez wystarczającej ilości wojsk, by ją wygrać i zasłużyć na szacunek świata[55].
Mówił też o jedności narodowej:
Eksperci lubią szatkować nasz kraj na czerwone stany i niebieskie stany, czerwone dla Republikanów, niebieskie dla Demokratów. Ale dla nich też mam wiadomość. Czcimy wspaniałegoBoga w niebieskich stanach i nie lubimyagentów federalnych szperających po naszych bibliotekach w czerwonych stanach. TrenujemyMałą Ligę(inne języki) w niebieskich stanach i mamygejowskich przyjaciół w czerwonych stanach. Są patrioci, którzy sprzeciwiali się wojnie w Iraku i patrioci, którzy ją poparli. Jesteśmy jednym narodem, wszyscy przyrzekaliśmy wiernośćgwiazdom i pasom, wszyscy bronimy Stanów Zjednoczonych Ameryki[55].
Mowa przedstawiła Obamę większości Amerykanów, a jej entuzjastyczne przyjęcie na konwencji i obszerne relacje w mediach szybko zapewniły mu statusgwiazdy[56][57]. FelietonistaJimmy Breslin(inne języki) wówczas przewidział, że Obama będzie się ubiegał o prezydenturę[58].
Spodziewano się, że jego rywalem będzie zwycięzca prawyborów republikańskich,Jack Ryan, ale ten wycofał się w czerwcu 2004 w związku z oskarżeniem przez byłą żonę, aktorkęJeri Ryan, o molestowanie seksualne[63]. W sierpniu 2004, mniej niż trzy miesiące przed dniem wyborów, nominację Republikanów na miejsce Ryana otrzymałAlan Keyes[64], długoletni mieszkaniec stanuMaryland, który oficjalnie został mieszkańcem Illinois przy okazji tejże nominacji[65]. W trzech debatach telewizyjnych Obama i Keyes wymieniali się odmiennymi poglądami na temat badań nadkomórkami macierzystymi,aborcji, prawa do posiadania broni, talonów szkolnych (ang.school voucher; certyfikat dający rodzicom możliwość płacenia za edukację dzieci w wybranej, nie przydzielonej szkole) icięć podatkowych[66].
W listopadowych wyborach zdobył 70% głosów, odnosząc najwyższe zwycięstwo wyborcze w historii stanu Illinois[67][68].
4 stycznia 2005 zostałzaprzysiężony na senatora[69]. Debiutując na politycznej scenie Waszyngtonu, zebrał zespół renomowanych doradców specjalizujących się w zagadnieniach przekraczających wymagania wobec służącego pierwszą kadencję senatora[70][71]. Wśród nowo zatrudnionych w jego ekipie znaleźli sięPete Rouse, były szef sztabu lidera Demokratów w senacieToma Daschle’a (również jako szef sztabu) i ekonomistkaKaren Kornbluh(inne języki), była zastępczyni szefa sztabusekretarza skarbuRoberta Rubina (jako dyrektor ds. politycznych)[72][73]. Wśród jego kluczowych doradców byliSamantha Power, specjalizująca się w kwestiach praw człowieka i ludobójstw, a także byli członkowie administracjiBilla Clintona:Anthony Lake(inne języki) iSusan Rice[74][75].
Współpracując najpierw z senatoremDickiem Lugarem (R-IN), a następnie zTomem Coburnem (R-OK), Obama skutecznie przeprowadził dwie inicjatywy ustawodawcze, którym nadano jego nazwisko. „Lugar-Obama” rozszerza programCooperative Threat Reduction (ang. Wspólna Redukcja Zagrożenia; inicjatywa mająca na celu zabezpieczenie i likwidacjębroni masowej zagłady w krajach byłegoZSRR) na broń konwencjonalną, w tymminy przeciwpiechotne i przenośne wyrzutniepocisków rakietowych ziemia-powietrze[83][84]. „Lugar-Obama” otrzymał fundusze w wysokości 48 mln dolarów[85].
PrezydentBush Jr. podpisuje tzw. ustawęCoburn-Obama Transparency Act (Obama drugi z lewej), 2006
Tak zwany „Coburn-Obama Transparency Act” (oficjalnie:Federal Funding Accountability and Transparency Act of 2006(inne języki), Ustawa o odpowiedzialności i jawności finansowej) zapewnia istnieniestrony internetowej prowadzonej przezOffice of Management and Budget(inne języki), na której wymienione są wszystkie organizacje otrzymujące fundusze federalne począwszy od 2007 wraz ze szczegółami dotacji (kwoty, powód przyznania)[86][87]. W grudniu 2006 prezydent Bush podpisał „Democratic Republic of the Congo Relief, Security, and Democracy Promotion Act” (Ustawę o odciążeniu, bezpieczeństwie i promocji demokracji wDemokratycznej Republice Konga), pierwszy federalny akt prawa, za który właśnie Obama był głównym odpowiedzialnym[88].
Jako członek senackiej komisji spraw zagranicznych Obama odbywał oficjalne podróże doEuropy Wschodniej,Afryki i naBliski Wschód. W sierpniu 2005 odwiedziłRosję,Ukrainę iAzerbejdżan w ramach starań o rozwój kontroli nad światowym arsenałem broni konwencjonalnej i masowego rażenia jako pierwszej linii obrony przedterroryzmem[89]. W styczniu 2006, po spotkaniach z członkamiSił Zbrojnych USA wKuwejcie iIraku, odwiedził teżJordanię,Izrael iPalestynę, gdzie podczas spotkania z palestyńskimi studentami na dwa tygodnie przed zwycięstwemHamasu w tamtejszych wyborach parlamentarnych ostrzegał, że „Stany Zjednoczone nigdy nie uznają zwycięskich kandydatów Hamasu, o ile grupa ta nie odrzuci swojej fundamentalnej misji wyeliminowania Izraela”[90].
Miejscem jego kolejnej, trzeciej oficjalnej podróży były krajeafrykańskie –Południowa Afryka, ojczyzna ojca,Kenia,Dżibuti,Etiopia iCzad. Podczas wystąpienia naUniwersytecie Nairobi, które było transmitowane przez telewizję na cały kraj, mówił o wpływie rywalizacji etnicznej ikorupcji w Kenii[91], wywołując publiczną debatę między przywódcami rywalizujących frakcji – jedni bronili stanowiska Obamy, inni nazywali jego spostrzeżenia niesprawiedliwymi i niewłaściwymi[92][93]. Jesienią 2006 wydał swoją drugą książkę –Audacity of Hope. Thoughts on Reclaiming the American Dream[94] (pol.Odwaga nadziei: moja droga życiowa, wartości i ideały polityczne).
Senator Obama podczas wizyty wNew Hampshire, sierpień 2007
Wybory do110. Kongresu 7 listopada 2006 dały kontrolę nad nim Partii Demokratycznej. W pierwszym miesiącu jego działania Obama pracował zRussem Feingoldem (D-WI) przeciwko powszechnemu udostępnianiu kongresmenom przez lobbystów prywatnych samolotów korporacji i na rzecz ujawnienia łączonych (tj. przekazywanych przez jedną osobę, ale de facto zebranych od wielu)dotacji na kampanie wyborcze na mocy „Ustawy o uczciwym przywództwie i otwartym rządzie” (ang.Honest Leadership and Open Government Act(inne języki)) wprowadzonej w życie we wrześniu 2007[95][96]. Wspólnie zChuckiem Schumerem (D-NY) przedłożył „Ustawę o zapobieganiu zwodniczym praktykom i onieśmielaniu wyborców” (Deceptive Practices and Voter Intimidation Prevention Act(inne języki)), której celem było nadanie statusu przestępstwa wszelkim próbom oszukania wyborców – np. rozprowadzaniu ulotek z fałszywymi informacjami[97][98].
Inicjatywy Obamy w dziedzinieenergetyki były oceniane zarówno pozytywnie, jak i negatywnie przez środowiskaekologów, które z zadowoleniem powitały przedłożony przezeń wspólnie zJohnem McCainem (R-AZ) projekt ustawy zakładającej redukcję ogólnoświatowej emisjigazów cieplarnianych o dwie trzecie do roku 2050, ale już sceptycznie podeszły do wspieranej przez Obamę ustawy promującej upłynnianiewęgla[99][100].
Obama przedstawił teżIraq War De-Escalation Act(inne języki) („Ustawę o deeskalacji wojny w Iraku”) mającą ustalić górny pułap dla ilości amerykańskich wojsk w Iraku i doprowadzić do ostatecznego wycofania jednostek bojowych do kwietnia 2008[101] i – wspólnie zKitem Bondem (R-MO) – poprawkę doNational Defense Authorization Act(inne języki) dodającą gwarancje „honorowego” zwolnienia z wojska z powodu zaburzeń osobowości wywołanych udziałem w walkach i wzywającą do dokonania kontroli przezGovernment Accountability Office ze względu na doniesienia, iż procedurę tę stosowano w sposób niezgodny z przepisami, by zaoszczędzić pieniądze[102]. Następnie przedłożyłIran Sanctions Enabling Act („Ustawę umożliwiającą nałożenie sankcji naIran”) wspierającą pozbywanie się udziałów państwowych funduszy emerytalnych w irańskim przemyśle naftowo-gazowym[103], a wspólnie zChuckiem Hagelem (R-NE) wprowadził regulacje prawne mające obniżyć ryzykoterroryzmunuklearnego. Postanowienie z ustawy Hagela i Obamy zostało zatwierdzone przez Kongres jako poprawka do State-Foreign Operations appropriations bill[104].
Obama przedłożył też senacką poprawkę do „Stanowego programu ubezpieczeń zdrowotnych dzieci” (State Children’s Health Insurance Program(inne języki), SCHIP; obecnie: The Children’s Health Insurance Program, CHIP), w myśl której rodziny dbające o żołnierzy, którzy odnieśli obrażenia w boju, otrzymywałyby roczną gwarancję zatrudnienia[105]. Po przejściu przez obie izby Kongresu została jednakzawetowana przezprezydenta Busha w październiku 2007, co Obama nazwał posunięciem pokazującym „gruboskórność (...) obraźliwą dla ideałów, które wyznajemy jako Amerykanie”[106].
16 listopada 2008 Obama, już jako prezydent elekt Stanów Zjednoczonych, formalnie zrezygnował z miejsca w Senacie, choć nie był do tego zobowiązany przed 20 stycznia 2009 (dzień formalnego objęcia urzędu). Uczynił to aby, jak sam oświadczył, skupić się nad budowaniem swej administracji[107]. Gubernator IllinoisRod Blagojevich (demokrata) mianował nowego senatora przed końcem roku (w związku z upływem kadencji Obamy w 2010 nie odbyły się wybory przedterminowe, a tymczasowy senator zajmował miejsce na czas jej upływu)[108][109][110].
Podczas głosowania 4 listopada 2008 kandydaci na elektorów popierający Obamę zdobyli 365 mandatów w 538-mandatowymKolegium Elektorskim wobec 173 mandatów przyszłych elektorów głównego kontrkandydata Obamy,Johna McCaina. McCain ostatecznie wygrał wMissouri (które od ponad stulecia, z wyjątkiem roku 1956, opowiadało się po stronie zwycięzcy, jednak nie w 2008), a Obama – wKarolinie Północnej.
Formalnie wybór prezydenta został dokonany 15 grudnia 2008 przez Kolegium Elektorskie, a zaprzysiężenie na ten urząd odbyło się 20 stycznia 2009 o godz. 12:00 czasu wschodniego (EST).
10 lutego 2007, stojąc przedStarym Kapitolem wSpringfield w stanieIllinois, Obama ogłosił, iż zamierza kandydować wwyborach prezydenckich w 2008[111]. Opisując swoje życie w Illinois i symbolicznie nawiązując do słynnej przemowyAbrahama Lincolna z 1858, znanej jakoHouse Divided Speech, mówił: „To dlatego, w cieniu Starego Kapitolu, gdzie Lincoln niegdyś wezwał skłócony dom (ang.house divided[112]), by stanął razem, gdzie wspólne nadzieje i wspólne marzenia wciąż żyją, staję przed wami, aby ogłosić moją kandydaturę na [stanowisko] Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki”[113].
Obama podczas spotkania z wyborcami (2008)Barack Obama z Pokojową Nagrodą Nobla (2009)
Przemawiając na spotkaniu Narodowego Komitetu Demokratów (DNC) na tydzień przed tym wystąpieniem, Obama wezwał do zakończenia kampanii opartych naczarnym PR-ze, argumentując, iż „nie może tu chodzić o to, kto na kogo wykopie więcej szkieletów, kto zaliczy najmniej potknięć w trakcie kampanii. Jesteśmy winni Amerykanom zrobienie czegoś więcej”[114].W pierwszej połowie 2007 na konta kampanii Obamy wpłynęło 58 mlndolarów, co było najlepszym wynikiem z osiągniętych przez wszystkich ówczesnych kandydatów, a także rekordem pierwszych sześciu miesięcy lat przedwyborczych w ogóle[115]. Drobni dawcy (tj. ci, od których datki nie przekroczyły 200 dol.), przelali łącznie 16,4 mln dol., co było najlepszym wynikiem spośród kandydatów Partii Demokratycznej[116]. W pierwszym miesiącu 2008 Obama zebrał na swoją kampanię łącznie 36,8 mln dol., czym ustanowił rekord kwoty zebranej w ciągu miesiąca przez kandydata do prezydentury w prawyborach Demokratów[117]. Głównym szefem kampanii Obamy został David Plouffe, a za komunikację i współpracę z mediami odpowiadał David Axelrod[118].
Wskutek obaw o bezpieczeństwo Obamy jako pierwszego ciemnoskórego (mulata) kandydata do prezydentury mającego realną szansę na zwycięstwo amerykański rząd przydzielił mu ochronęSecret Service na 18 miesięcy przed wyborami powszechnymi[119].
Dwa miesiące przed pierwszymi wyborami w stanachIowa iNew Hampshire, gdysondaże wykazywały przewagę senatorHillary Clinton, Obama zaczął jej zarzucać brak jasnego określenia pozycji politycznej[120][121]. Promując swoją kandydaturę w Iowa, stwierdził w wypowiedziThe Washington Post, że jako nominowany z ramienia Partii Demokratycznej uzyskałby więcej głosów niż Clinton ze strony głosujących niezależnych oraz Republikańskich[122]. Obama i Clinton podzielili się zwycięstwami w pierwszych czterech prawyborach demokratycznych, z których Obama okazał się lepszy w głosowaniach w stanie Iowa (ang.:Iowa caucus) iKarolinie Południowej[123][124], podczas gdy Clinton – wNew Hampshire iNevadzie (caucus)[125][126]. Wygrana w stanie Iowa, gdzie Clinton została wyprzedzona także przezJohna Edwardsa, stała się możliwa dzięki rekordowo wysokiej frekwencji wśród głosujących poniżej 30. roku życia, z czego większość po raz pierwszy uczestniczyła wcaucusie[127]. Będąc w skali kraju 20% za Clinton przed lutowym tzw.Superwtorkiem, zdołał zniwelować tę przewagę i wywalczyć głosy 20 delegatów więcej niż rywalka[128]. Pobił też kolejne rekordy w dziedzinie zbierania funduszy, otrzymując na kampanię przedwyborczą w pierwszych dwóch miesiącach 2008 ponad 90 mln dol., tj. dwa razy więcej, niż w tym samym okresie zdobyła Clinton[129].
Obama otrzymał nominację partyjną 28 sierpnia 2008 podczas konwencji partyjnej wDenver w stanieKolorado[130]. Poparcia udzielił mu wtedy były prezydentBill Clinton, co ucięło spekulacje o rzekomym konflikcie Obamy z Clintonami[131].
W zakresie polityki fiskalnej Obama zamierzał m.in. zwolnić z podatków starszych obywateli, którzy mają roczne dochody poniżej 50 tys. dolarów[132]. Zamierzał znieść – wprowadzone za kadencji prezydenta George’a W. Busha – ulgi podatkowe dla najbogatszych obywateli[133], postulując podwyższenie do 28 z 15 proc. podatku od zysków kapitałowych. Chciał podwyższenia podatku od dochodów ponad 102 tys. dol. rocznie. Był za zwiększeniem kredytów podatkowych.
Proponował pakiet 30 mld dol. wsparcia dla właścicieli nieruchomości. Z tej sumy m.in. 10 mld przypadłoby władzom stanowym i samorządom na pomoc najbardziej dotkniętym i 10 mld na ratowanie ludzi przed utratą domu. Obama proponował też zmianę ustawy o bankructwach, by zwykłe rodziny mogły zmienić warunki hipoteki. Amerykanom klas średnich dałby 10 proc. ulgi w podatku hipotecznym. Jeśli chodzi o handel, podkreślał konieczność renegocjowania niektórych punktów umowy o wolnym handlu z Kanadą i Meksykiem (NAFTA). Chcąc zachować poparcie związków zawodowych, wypowiadał się przeciw podobnym niedawnym umowom z innymi krajami (ostatnio z Kolumbią). W dziedzinie ochrony zdrowia zalecał krajowy system taniej opieki zdrowotnej dla wszystkich Amerykanów[133]. Koszt szacowany na 50 – 65 mld dol. zostałby sfinansowany ze zniesienia ulg podatkowych od dochodów ponad 250 tys. dol. rocznie[134].
W przemówieniu wygłoszonym do weteranów w sierpniu zasugerował, że jako prezydent poprze propozycje zlikwidowania Rady Rosja-NATO i zablokowania wejścia Rosji do Światowej Organizacji Handlu (WTO) w odpowiedzi na rosyjskiepostępowanie wobec Gruzji[135]. W trakcie kampanii prezydenckiej Obamie towarzyszyły hasła: „Change We Can Believe In”, „Change We Need” oraz „Yes We Can”.
Podczas głosowania 4 listopada 2008 kandydaci na elektorów popierający Baracka Obamę zdobyli 365 mandatów w 538-mandatowymKolegium Elektorskim wobec 173 mandatów przyszłych elektorów głównego kontrkandydata Obamy,Johna McCaina.
Formalnie wybór prezydenta został dokonany 15 grudnia 2008 przez Kolegium Elektorskie, kandydaci zgodnie z przewidywaniami uzyskali odpowiednio: Obama – 365 głosów, McCain – 173 głosy. 20 stycznia 2009 został zaprzysiężony na 44.prezydenta Stanów Zjednoczonych.
W 2012 ogłosił, że będzie ubiegał się o reelekcję, ponownie jako kandydat z ramienia Partii Demokratycznej[136]. 6 listopada 2012 wygrałwybory prezydenckie, zdobywszy 51,06% głosów i pokonującMitta Romneya.
uzupełnić informacje. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się wdyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tego artykułu.
Proces przejęcia urzędu prezydenta (ang.presidential transition) trwał do dnia inauguracji 20 stycznia 2009. Przez ten czas prezydent elekt tworzył swoją przyszłą administrację, która współpracowała z odchodzącą administracją, by zapewnić płynne przekazanie władzy. Pierwszą oficjalną decyzją Obamy w tym procesie było mianowanieRahma Emanuela na stanowisko przyszłegoszefa sztabu[137].
Zapowiadał, że jego plan gospodarczy warty ponad 800 mld dol. powinien przyczynić się do powstania 3-4 mln miejsc pracy w ciągu dwóch lat. Bezrobocie w Stanach Zjednoczonych wzrosło w 2008 do poziomu najwyższego od 16 lat. 500 tys. ludzi miałoby znaleźć pracę przy modernizacji infrastruktury i budowie sieci szerokopasmowego Internetu, drugie tyle – w nowym przemyśle czystej energii, a po kilkaset tysięcy miejsc pracy miałoby natomiast powstać w oświacie i służbie zdrowia. Plan Obamy przewidywał także obniżki podatków dla osób indywidualnych i firm na kwotę 275 mld dol. Kolejne 550 mld dol. stanowić miały wydatki rządu federalnego[138]. Większość rządowych pieniędzy została przeznaczona na zasiłki dla bezrobotnych, ubezpieczenia zdrowotne, kupony żywnościowe dla najbiedniejszych oraz dofinansowanie szkolnictwa i policji.
Plan został przegłosowany w Kongresie w lutym 2009. Został on skorygowany i kosztował ostatecznie 787 mld dol., z czego ok. 300 mld dol. stanowiły ulgi podatkowe dla klasy średniej, 250 mld dol. przeznaczono na pomoc potrzebującym stanom, a 200 mld dol. na modernizację krajowej infrastruktury[139][140].
Pod koniec lutego 2009 zapowiedział, że do 2013deficyt budżetowy zostanie zmniejszony o połowę. W swoim pierwszym przemówieniu przed połączonymi izbamiKongresu wygłoszonym 24 lutego 2009 zapowiedział inwestowanie wedukację i służbę zdrowia oraz odnawialne źródła energii. Jego plan przewidywał podwyższenie podatków – w celu sfinansowania reformy ochrony zdrowia i cięć podatkowych dla biednych – oraz nieznaczny wzrost wydatków na wojsko.W budżecie na najbliższe 10 lat rząd planował zwiększenie dochodów państwa przez jeszcze większe podwyżkipodatków od najzamożniejszych Amerykanów i korporacji, niż Obama zapowiadał podczas kampanii wyborczej. Zwiększone dochody miały posłużyć do sfinansowania planu reformy ochrony zdrowia, aby zapewnić ubezpieczenia medyczne jak największej liczbie obywateli, a w perspektywie wszystkim, a także miały umożliwić obniżenie podatków dla najuboższych[141][142].
Plan budżetowy Obamy przewidywał również miliardowe dochody od przedsiębiorstw, które miały wykupywać prawa do przekraczających wyznaczone limity emisjigazów cieplarnianych.Dodatkowe dochody miały sfinansować inwestycje w rozwój alternatywnych wobecropy naftowej źródeł energii. Nowe źródła energii pozwolą Ameryce bardziej uniezależnić się od importowanej ropy.
SenatorJudd Gregg ostrzegł, że nadmiernydeficyt budżetowy może przyczynić się do bankructwa kraju.Praktycznym następstwem tego planu budżetowego będzie bankructwo USA. Nie da się tego uniknąć. Jeżeli zaakceptujemy propozycje zawarte w tym budżecie na okres dziesięciu lat, ten kraj zbankrutuje. Ludzie przestaną kupować nasz dług, dolar zostanie zdewaluowany. To bardzo poważna sytuacja. Przekażemy naszym dzieciom kraj, na który nas nie stać[143].
W styczniu 2009 podpisał tzw. ustawę Lilly Ledbetter ułatwiającą pracownikom zaskarżanie w sądzie dyskryminujących ich pracodawców[146]. Ponadto zakazał stosowania tortur podczas przesłuchań[146]. Zainicjował też proces likwidowania więzienia w Guantánamo, jednak plan ostatecznie się nie powiódł[146]. Za kadencji Obamy został znaleziony i zamordowanyOsama bin Laden[147].
Spotkanie z prezydentem i premierem Czech, 2009Spotkanie z prezydentem Meksyku, 2009Spotkanie z premierem Rosji, 2009Spotkanie z premierem Singapuru, 2009
Udział w uroczystościach 65. rocznicylądowania w Normandii. Spotkanie z prezydentem FrancjiNicolasem Sarkozym, premierem UK Gordonem Brownem i premierem Kanady Stephenem Harperem.
Podpisanie amerykańsko-rosyjskiegotraktatu o redukcji zbrojeń. Spotkanie z prezydentem Rosji Dmtrijem Miedwiediew. Spotkanie z przywódcami państw Europy Środkowo-Wschodniej.
Udział w spotkaniu gospodarczym APEC. Spotkanie z prezydentem Filipin Benigno Aquino III. Spotkania z premierami Australii, Japonii i Kanady. Spotkanie z przywódcami państwPartnerstwa Transpacyficznego i Sojusz Pacyficznego.
Podczas swojej pierwszej wizyty w Rosji, prezydenci Rosji i USA podpisali porozumienie o redukcji broni jądrowej[150]. Oba kraje zredukują liczbę głowic bojowych do 1500-1675, a systemów przenoszenia – do 500-1110 w ciągu siedmiu lat od wejścia w życie nowego traktatu[151].Prezydenci USA i Rosji zadeklarowali gotowość współpracy w dziedzinie obrony przeciwrakietowej.
Prezydent Barack Obama ze swoim następcą, Donaldem Trumpem
Zgodnie zkonstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, dlatego wwyborach prezydenckich 2016 poparł kandydaturęHillary Clinton (byłej sekretarz stanu w jego administracji), która była jego konkurentką o nominację w 2008[152]. Po zwycięstwieDonalda Trumpa pogratulował mu zwycięstwa i 10 listopada 2016 przyjął go wBiałym Domu[153]. Spotkanie to zapoczątkowało proces przejęcia władzy prezydenckiej przez Trumpa[154]. W listopadzie 2016 po raz ostatni wręczyłMedal Wolności[155]. Ten sam medal w styczniu 2017 wręczył wiceprezydentowi Joemu Bidenowi[156]. 10 stycznia 2017 wChicago po raz ostatni przemówił do swoich zwolenników, a siedem dni później dokonał ułaskawieniaChelsea Manning, skazanej w 2013 (wówczas jako Bradley Manning) na 35 lat więzienia za wyniesienie tajnych dokumentów amerykańskich, opublikowanych później przezWikiLeaks[157][158]. 20 stycznia 2017, uczestnicząc w zaprzysiężeniu swojego następcy, zakończył urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych[159].
W 2018 wraz z żoną założył firmę producencką Higher Ground Productions, która podpisała z platformąNetflix długoterminowy kontrakt na dostarczanie serwisowi własnych treści[160].
Swoją przyszłą żonę,Michelle Robinson, poznał w 1988 w firmie prawniczejSidley & Austin(inne języki) w Chicago[161][162], w której początkowo była opiekunką wakacyjnych praktyk Obamy[163], a w późniejszym okresie zaczęła z nim pracować, wspierając jego działalność społeczną[164]. Choć Robinson początkowo nie zgadzała się na bardziej prywatną znajomość, latem tego samego roku zaczęli się spotykać, 31 lipca 1991 się zaręczyli, a w październiku 1992 wzięli ślub[164][165][166]. Mają dwie córki: Malię Ann (ur. 1998) i Natashę Marian „Sashę” (ur. 2001)[167][168]. W 2018Michelle Obama oświadczyła, że dzieci, które ma z Barackiem Obamą, urodziły się w wyniku proceduryin vitro[169].
Obama jestprotestantem, choć jego stanowisko w wielu kwestiach (np.aborcji) jest sprzeczne z nauczaniem wielu konserwatywnych wspólnot protestanckich, w szczególnościkościołów ewangelikalnych. Przez 20 lat był członkiemZjednoczonego Kościoła Chrystusa (United Church of Christ,chrzest przyjął w 1988), jednak w trakcie kampanii wyborczej wystąpił z macierzystej kongregacji wChicago (Trinity United Church of Christ) w związku z kontrowersjami dotyczącymi lidera tej kongregacji,pastoraWrighta[170].
W lipcu 2008 sztabJohna McCaina zarzucił Obamie, żegra kartą rasową. Była to reakcja na jego wystąpienie wMissouri, gdy powiedział, że „będą próbowali przestraszyć jego osobą”, mówiąc m.in., że „ma takie zabawne nazwisko i nie wygląda tak, jak ci wszyscy inni prezydenci na banknotach dolarowych”[172].
Dreams from My Father: A Story of Race and Inheritance (1995; polska wersja w tłumaczeniu Piotra Szymczaka pt.Odziedziczone marzenia. Spadek po moim ojcu opublikowana została w 2008 przez wydawnictwoMedia Rodzina)
The Audacity of Hope: Thoughts on Reclaiming the American Dream (2006)
↑ManuelM.CastellsManuelM.,Communication power, Oxford: Oxford University Press, 2011,ISBN 978-0-19-959569-3,OCLC720505077 [dostęp 2020-05-03]. Brak numerów stron w książce
↑Mowa zawierała słowaA house divided against itself cannot stand pochodzące z fragmentuEwangelii Mateusza, 12:25:Every kingdom divided against itself is brought to desolation; and every city or house divided against itself shall not stand („Każde królestwo, wewnętrznie skłócone, pustoszeje. I żadne miasto ani dom, wewnętrznie skłócony, nie ostoi się”; tłumaczenie zaBiblią Tysiąclecia), a dotyczyła podziałów wewnętrznych w USA na stany popierające niewolnictwo i sprzeciwiające się mu. Lincoln wygłosił ją 16 czerwca 1858, przyjmując nominację kandydacką do senatu stanu Illinois z ramienia Partii Republikańskiej.
↑John L.J.L.JacksonJohn L.J.L.,Obama, Black Religion, and the Reverend Wright Controversy, „University of Illinois Press”,2017,DOI: 10.5406/illinois/9780252036453.003.0011 [dostęp 2020-01-23].
_ribbon.svg)
.png)
.jpg)
.jpg)
_May_2011.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.svg)
