Banda czworga (chiń. upr.四人帮; chiń. trad.四人幫; pinyinSì rén bāng) – nazwa odnosząca się do czwórki radykalnych iskrajnie lewicowych działaczyKomunistycznej Partii Chin (KPCh), którzy odgrywali czołową rolę w czasierewolucji kulturalnej, a pośmierciMao Zedonga usiłowali przejąć władzę. Termin „banda czworga” po raz pierwszy pojawił się w chińskich mediach po aresztowaniu jej członków w październiku 1976.
W skład bandy czworga wchodziliJiang Qing (żona Mao Zedonga) oraz trzech działaczy KPCh zSzanghaju:Zhang Chunqiao,Wang Hongwen iYao Wenyuan. Z bandą ściśle współpracowaliKang Sheng,Xie Fuzhi iChen Boda.
Grupa uaktywniła się po odsunięciu od władzyLin Biao w 1971. Z powodu choroby Mao Zedonga osoby skupione wokół Jiang Qing przejęły faktyczną kontrolę nad państwem. Próbowali utrzymać rewolucję kulturalną i rozpoczęli eliminację swoich przeciwników politycznych, m.in. rozpętali w 1973 Kampanię Przeciw Lin Biao i Konfucjuszowi (批林批孔运动), wymierzoną w premieraZhou Enlaia. Wraz ze zbliżającą się śmiercią Mao doprowadzili w kwietniu 1976 do odsunięcia od władzy reformatorsko nastawionegoDeng Xiaopinga.
Po śmierci Mao członkowie bandy czworga próbowali przejąć kontrolę nad armią, co dałoby im klucz do władzy w państwie. W całym kraju zaczęło narastać niezadowolenie, zaś wPekinie doszło do kilku masowych demonstracji przeciwko władzy, brutalnie rozpędzonych przez policję. Banda czworga próbowała przeciągnąć na swoją stronę następcę Mao,Hua Guofenga, jednak ten ostatecznie pod wpływem grupy zwolenników Deng Xiaopinga oskarżył „czwórkę” o próbę zamachu stanu i wydał nakaz ich aresztowania. W nocy z 5 na 6 października 1976 członkowie bandy czworga zostali aresztowani.
20 listopada 1980 rozpoczął się proces, w którym członkowie bandy postawieni zostali w stan oskarżenia za działalność antypartyjną i antypaństwową. Wraz z nimi sądzonych było sześciu członków kliki Lin Biao:Huang Yongsheng,Wu Faxian,Li Zuopeng,Qiu Huizuo,Chen Boda iJiang Tengjiao. Podczas procesu Jiang Qing stawiała czynny opór, głośno protestowała i często uciekała się do płaczu, Zhang Chunqiao odmówił przyznania się do popełnienia zarzucanych mu czynów, a Yao Wenyan i Wang Hongwen wykazali żal i skruchę oraz przyznali się do zbrodni.
W wydanym 25 stycznia 1981 wyroku Jiang Qing i Zhang Chunqiao zostali skazani na karę śmierci, która później została zamieniona nakarę dożywotniego pozbawienia wolności. Wang Hongwen został skazany na dożywocie[1], a Yao Wenyuan został skazany na 20 lat więzienia[2].
 | Zobacz multimedia związane z tematem:Banda czworga |
| Koncepcje | |
|---|---|
| Działacze i teoretycy | |
| Organizacje | |
| Wydarzenia poza ChRL | |
| Historia | |
| Tematy powiązane |
