Centrum Telewizyjne BBC wLondynieStudioBBC News (2007)Broadcasting House w Londynie, główny ośrodek BBCSiedziba północnoirlandzkiego oddziału BBC wBelfaścieBBC New Media Village w Londynie
British Broadcasting Corporation, w skrócieBBC (w latach 1922–1927British Broadcasting Company Ltd. (BBC), a od 1 stycznia 1927 –British Broadcasting Corporation, Brytyjska Korporacja Radiofoniczna[2]) – głównybrytyjski publicznynadawcaradiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie[3].
Korporacja utrzymuje się z produkcji programów,abonamentu telewizyjnego (BBC nie pobiera abonamentu za słuchanie radia, a jedynie za oglądanie jednego z ośmiu kanałów telewizyjnych) i zysków należących do niej przedsiębiorstw. W Wielkiej Brytanii nie emituje reklam ani płatnych ogłoszeń firm czy instytucji. Jej część,BBC Studios (tworząca głównie płatne kanały telewizyjne na rynki zagraniczne) działa na zasadach komercyjnych[4].
Ta sekcja od 2023-09 wymaga uzupełnienia informacji.
Artykuł należy uzupełnić oistotne informacje: brak informacji od 1939. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się wdyskusji tej sekcji. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tej sekcji.
Pierwsza publiczna transmisja na żywo w Wielkiej Brytanii została przeprowadzona w fabryceWireless Telegraph Company wChelmsford w czerwcu 1920 roku. Była sponsorowana przezAlfreda Harmswortha z „Daily Mail” i przedstawiała australijską sopranistkęNellie Melbę. Audycja Melby pobudziła wyobraźnię ludzi i była punktem zwrotnym w stosunku brytyjskiej publiczności do radia[5]. Jednak ten publiczny entuzjazm nie był podzielany w oficjalnych kręgach, w których takie transmisje postrzegane były jako mające na celu zakłócanie ważnych wojskowych i cywilnych komunikatów. Pod koniec 1920 roku presja z tych kręgów i niepokój wśród pracowników organu wydającego koncesje,General Post Office (GPO), były wystarczające, aby doprowadzić do zakazu dalszych transmisji z Chelmsford[6].
Do 1922 roku GPO otrzymało prawie 100 wniosków o zezwolenie na nadawanie[7] i przystąpiło do uchylenia zakazu w wyniku petycji złożonej przez 63 stowarzyszenia[8]. Pragnąc uniknąć chaotycznej ekspansji, jaka miała miejsce w Stanach Zjednoczonych, GPO zaproponowało wydanie jednej licencji na nadawanie spółce będącej własnością konsorcjum wiodących producentów odbiorników bezprzewodowych, znanej jako British Broadcasting Company Ltd.John Reith został mianowany jej dyrektorem generalnym w grudniu 1922 roku, kilka tygodni po tym, jak firma przeprowadziła pierwszą oficjalną transmisję[7].
Spółka została zawiązana 18 października 1922 roku z inicjatywy sześciu firm zajmujących się produkcją sprzętu radiowego, które chciały prowadzić eksperymentalne nadawanie[9]. Licencję na nadawanie programu radiowego BBC otrzymała 1 listopada 1922 roku, a pierwszy program radiowy wyemitowany został 14 listopada 1922 roku. Był to biuletyn informacyjny, czytany przezArthura Burrowsa[10].
W 1925 roku prywatna spółka British Broadcasting Corporation Ltd. została zlikwidowana, a w jej miejsce w 1927 roku powstało państwowe przedsiębiorstwo British Broadcasting Corporation[11].
Pierwsze, eksperymentalne programy telewizyjne, z wykorzystaniem technologii opracowanej przezJohna Logie Bairda, nadane zostały 22 sierpnia 1932 roku. W trakcie testów emisyjnych BBC zdecydowało się ostatecznie na wykorzystywanie konkurencyjnej technologii, opracowanej przez firmęGuglielmo Marconiego. Początek oficjalnego nadawania przez BBC Television Service miał miejsce 2 listopada 1936 roku[12].
Brytyjska publiczność radiowa miała niewielki wybór poza przeznaczonymi dla wąskiej grupy odbiorców programami BBC. Celem Johna Reitha, jako dyrektora wykonawczego w jego opinii było nadawanie „wszystkiego, co najlepsze w każdym dziale ludzkiej wiedzy, wysiłków i osiągnięć” przy jednoczesnym „zachowaniu wysokiego tonu moralnego”, co „ma oczywiście ogromne znaczenie”[13]. Reithowi udało się zbudować antypatię w stosunku do luźniej prowadzonego radia w USA, którego celem było przyciągnięcie jak największej widowni, a tym samym zapewnienie jak największych przychodów z reklam. W BBC nie było płatnych reklam; cały dochód pochodził z podatku od zestawów odbiorczych, jednak dobrze wykształconej publiczności bardzo się to podobało[14]. W czasie, gdy stacje amerykańskie, australijskie i kanadyjskie przyciągały rzesze widzów kibicujących swoim lokalnym drużynom poprzez transmisję z baseballu, rugby i hokeja, BBC kładło nacisk na publikowanie treści skierowanej do całego kraju, a nie dla poszczególnych regionów. Wyścigi łodzi były często transmitowane, podobnie jak tenis i wyścigi konne, ale BBC niechętnie spędzała ograniczony czas antenowy na długich meczach piłki nożnej lub krykieta, niezależnie od ich popularności[15].
Netflix zarzucił BBC, że korzysta ze wsparcia brytyjskich podatników i wciąż nie jest przygotowana do zmieniających się sposobów konsumowania treści wideo oraz wydaje pieniądze, którymi platformy VOD nie dysponują. Szef BBC w odpowiedzi poinformował, że jedna produkcja firmy zdobyła większą oglądalność, niż „The Crown” Netflixa[17].
W 2021 roku BBC otrzymało rekordowo dużą liczbę skarg od widzów (ponad 100 tysięcy) ponieważ po śmierciFilipa, księcia Edynburga stacje BBC One, BBC Two, a także BBC Radio 4 i BBC Radio 5 Live ciągle emitowały materiały o zmarłym. Jednym z anulowanych programów był finał MasterChefa[18].
BBC obsługuje kilka kanałów telewizyjnych w kraju i za granicą.BBC One iBBC Two to główne kanały telewizyjne. Inne obejmują kanał dla młodzieżyBBC Three, kanał kulturalny i dokumentalnyBBC Four, kanały informacyjneBBC News iBBC World News, kanał parlamentarnyBBC Parliament oraz dwa kanały dla dzieci:CBBC iCBeebies. Telewizja cyfrowa jest szeroko dostępna w Wielkiej Brytanii, a transmisja analogowa została całkowicie wycofana w grudniu 2012 roku[19].
Dział radiowy BBC dla słuchaczy z Wielkiej Brytanii tworzy dziewięć rozgłośni radiowych i serwis tymczasowy. W Zjednoczonym Królestwie wszystkie ogólnokrajowe stacje radiowe BBC emitowane są w pokrywającym zdecydowaną większość obszaru krajumultipleksie radia cyfrowego DAB podobnym do systemu wykorzystywanego przezPolskie Radio, jednak bez uczestnictwa stacji lokalnych (obecnych czasem na multipleksach lokalnych). Poza tym stacje dostępne są w naziemnej telewizji cyfrowej, przez satelitę oraz nadawanie analogowe na falach długich, średnich i ultrakrótkich. Stacje BBC słuchane są także za granicą Zjednoczonego Królestwa za pomocą Internetu, poza BBC Radio 1 Anthems i BBC Radio 3 Unwind, które posiadają blokadę regionalną uniemożliwiającą ich słuchanie przez Internet poza Wielką Brytanią.
Aktualnie działające stacje (stan na styczeń 2026):
Dla Anglii produkowanych jest12 stacji regionalnych, pokrywających różne części tego kraju. Stacje regionalne BBC dzielą się na te skierowane do różnych regionów poza Anglią. Główne stacje regionalne to[28]:
BBC Radio Scotland – program dlaSzkocji i jego odnogi, zastępujące swoimi materiałami część sygnału:
Większość zagranicznej działalności BBC wyłączona została do osobnej spółki,BBC Worldwide, która w przeciwieństwie do zasadniczej części korporacji, działa na zasadach czysto komercyjnych[29].
BBC już na początku lat 80. opracowała projekt „BBC Computer Literacy Project”. Na ich zlecenie firma Acorn wyprodukowała komputerBBC Micro, który miał skomputeryzować Wielką Brytanię. Był to projekt edukacyjny, wykorzystywany analogicznie jakElwro 800 Junior. Chociaż przeznaczenie tego komputera było głównie edukacyjne, a gry były dodatkiem do oprogramowania (nie był zgodny zZX Spectrum jak Elwro 800 Junior, ani z żadnym innym popularnym komputerem jakAtari). Procesor wykorzystywany to zbliżony do stosowanego w Atari6502. Mimo tego i ówczesnej pozycji na rynku BBC (dominujący nadawca telewizyjny w Wielkiej Brytanii) komputer przegrał z racji wysokiej ceny (chociaż w przeciwieństwie do produkowanego w Polsce, był łatwo dostępny w sklepach) oraz mniejszej liczby gier komputerowych. Komputerem, który skomputeryzował Wielką Brytanię, jest Spectrum[31][32]. Osiągnięcia dokonane na tym komputerze są w użyciu do dziś – m.in. opracowano na nicharchitekturę ARM, czyli podstawę procesorów stosowanych we współczesnychsmartfonach (2019)[33].
BBC nadal jest zaangażowane w rozwój umiejętności programistycznych społeczeństwa. Współczesny BBC micro:bit to niewielkich rozmiarów komputer oparty na ARM (część projektu BBC „Make it Digital initiative”), który można łatwo programować, ma wbudowane czujnik ruchu, kompas i Bluetooth[34].
↑W godzinach nocnych (dokładne godziny są zależne od stacji) stacja jest retransmitowana przez część stacji lokalnych BBC na ich częstotliwościach.
↑Na falach długich, UKF oraz średnich stacja wykorzystuje częstotliwościBBC Radio 4 między 01:00 a 05:20 czasu brytyjskiego (02:00 a 06:20 czasu polskiego). W DAB stacja nadaje całodobowo.
JamesJ.CurranJamesJ.,Power without responsibility. Press, broadcasting and the internet in Britain,JeanJ.Seaton (red.), wyd. 7., London: Routledge, 2010,ISBN 978-0-415-46698-1,OCLC234450568.
MikeM.HugginsMikeM.,BBC Radio and Sport 1922–39, „Contemporary British History”, 21 (4),2007, s. 491–515,DOI: 10.1080/13619460601060512 [dostęp 2021-04-23](ang.).
.svg){kind=logo}
.svg){kind=logo}
.svg){kind=logo}
.svg){kind=logo}
.svg){kind=logo}
