| II wojna światowa,kampania wrześniowa | |||
| Czas | 10-11 września 1939 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | Osiek i okolice | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna | zabezpieczanie przeprawyArmii „Kraków” | ||
| Wynik | zwycięstwo Polaków | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |||
 50°30′49″N 21°27′00″E/50,513611 21,450000 | |||
Bój pod Osiekiem[1] – starcie niemieckiegoVII Korpusu Armijnego z polską55 Dywizją Piechoty i23 Górnośląską Dywizją Piechoty, które miało miejsce w dniach 10-11 września w czasiekampanii wrześniowej, w okolicyOsieka.
Celem obrony Osieka była ochrona przeprawy naWiśle w rejonieBaranowa Sandomierskiego iGągolina. Przez tworzony tam most na galarach przeprawić się miałaGrupa Operacyjna „Jagmin”. Swoich pozycji broniły 55 Dywizja Piechoty i 23 Górnośląska Dywizja Piechoty, na które nacierał VII Korpus ArmijnyIII Rzeszy. Nad całością wojsk skoncentrowanych na tzw. przedmościu Osiek dowództwo objął pułkownikStanisław Kalabiński, zaś stanowisko dowodzenia zainstalowano w miejscowościKąty. Dowództwo polskie spodziewało się niemieckiego uderzenia od stronyStaszowa iRytwian, dlatego przed zabudowaniami Osieka rozlokowano201 pułk piechoty, od stronyGrabowca203 pułk piechoty, zaś na liniiOtoka-Świniary-Gągolin23 dywizję piechoty[2].
Bitwa o utrzymanie przyczółka mostowego była zacięta. 11 września o godzinie 9 rozpoczął się atak niemieckiego lotnictwa i artylerii polowej, następnie do walk wkroczyła piechota wspierana przez czołgi. Początkowo, ze we względu na ciężki i celny ogień artyleryjski wojska polskie musiały opuścić Osiek - do miasta wkroczyła piechota niemiecka. Osiek był trzykrotnie odbijany przez wojska polskie z rąk Niemców. Początkowo Niemcy zepchnęli Polaków do południowo-zachodniej części Osieka, jednak nawała ciężkiej artylerii pod dowództwem majora Edwarda Rykierda spowodowała zamieszanie w szeregach Niemców i pozwoliła na sukces polskiego kontrnatarcia. Około godziny 15 Osiek ponownie znalazł się w rękach polskich, jednak Niemcy zaatakowali od strony Grabowca znosząc polską obronę w tamtym rejonie. Do miasta udało się wedrzeć brandenburskiej68 dywizji piechoty, która została wyrzucona z miasta przez ogień rozlokowanego na rynku batalionu O.N. Jędrzejów[2].
Dzięki polskim kontratakom udało się odeprzeć atak wojsk niemieckich i skutecznie zabezpieczyć przeprawę, co pozwoliło na wycofanie głównych siłArmii Kraków w nocy z 11 na 12 września przezprowizoryczny most na galarach zbudowany przez23 Batalion Saperów w rejonie Baranowa Sandomierskiego[3]. Po tym wydarzeniu Osiek został zajęty przez wojska niemieckie[4].
W wyniku walk zginęło ponad 120 żołnierzy polskich (według innych źródeł 183[2]) i 102 niemieckich[5]. Zniszczone zostało około 80% drewnianej zabudowy miasta - przetrwał jedyniekościół oraz najbliższe zabudowania w jego pobliżu[4]. Dowodzący 201 pułkiem piechotypodpułkownik Władysław Adamczyk powiedział, iż jego zdaniem jego formacja poniosła w czasie bitwy większe straty niż w czasie całej kampanii wrześniowej[2].
WLipniku pod Osiekiem odbywają się plenerowe inscenizacje bitwy[5]. W 2019 roku w jednej z takich inscenizacji brał udział ówczesnyminister sprawiedliwościZbigniew Ziobro[3].
| Wojska |
| ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bitwy | |||||||||||||||||
