Miasta, osady i drogi na terenie Australii Południowej
Australia Południowa (ang.South Australia) – jeden zestanówAustralii, położony jest w centralno-południowej częścikontynentu australijskiego, u brzegówOceanu Południowego. Ma obszar 1 043 514 km². Stolicą Australii Południowej jestAdelaide, znana jako"City of Churches" (Miasto Kościołów). Australia Południowa została założona jako koloniaWielkiej Brytanii w 1836 roku i przyłączyła się do Związku Australijskiego (Australii) w 1901. Ludność Południowej Australii to w przybliżeniu 1,60 mln osób (IX 2008), większość z nich mieszka w stolicy stanu, w pobliżu brzegu oceanu i wzdłuż rzekiMurray.
PierwszymEuropejczykiem, który zobaczył i opisał brzegi Australii Południowej był Francois Thijssen, kapitanholenderskiegostatkuGulden Zeepaert w 1627 roku, Thijssen nazwał ten rejon "Ziemia Pietera Nuytsa" od nazwiska jednego z pasażerów na statku. Całe wybrzeże Południowej Australii zostało zbadane niezależnie od siebie przez dwóch odkrywców i podróżników – AnglikaMatthew Flindersa iFrancuzaNicholasa Baudina w 1802.
Południowa Australia została zaplanowana jako wolna kolonia (a nie kolonia karna dla zesłańców), w 1835South Australia Company zaczęła sprzedawać ziemię chętnym osadnikom, sama kolonia została oficjalnie proklamowana w ceremonii pod tzw.The Old Gum Tree 28 grudnia 1836. Kolonizacja Australii Południowej była głównie dziełemEdwarda Gibbona Wakefielda, który opracował własną "teorię kolonizacji" iGeorge’a Fife’a Angasa, który był głównym udziałowcem i posiadał największe obszary ziemi z nowej kolonii.
Obszar Australii Południowej to głównie suche, nieuprawne niziny z kilkoma niewysokimi pasmami górskimi, z których najważniejszym jest Mt. Lofty Ranges, rozciągające się na przestrzeni 800 km od przylądka Jervis do północnego końcajeziora Torrens. Zachodnia część stanu to prawie niezamieszkananizina Nullarbor. Australia Południowa graniczy z każdym australijskim stanem i terytorium położonym na stałym lądzie z wyjątkiemAustralijskiego Terytorium Stołecznego orazTerytorium Jervis Bay.Terytorium Północne było pierwotnie częścią Australii Południowej, zostało wyodrębnione jako osobna jednostka administracyjna w 1911. Południową granicę stanu stanowi wybrzeże Oceanu Południowego. Przeciętna temperatura w styczniu wynosi +29°C, a w lipcu +15 °C. W najgorętszych miesiącach, styczniu i lutym, temperatura może sięgać aż do +48 °C.
Główne gałęzie przemysłu w Australii Południowej to produkcja samochodów, zboża, wina i wełny, które stanowią także większość eksportowanych towarów. Ponad połowa wina produkowanego w Australii pochodzi z Australii Południowej.Przemysł ciężki i przetwórczy stanowi ważną część ekonomii Australii Południowej, generuje 15%produktu stanowego brutto i składa się na większość eksportu. Australia Południowa w większym stopniu niż inne stany jest uzależniona od dochodów z eksportu, łączne roczne dochody z tego źródła wynoszą ponad 10 miliardów dolarów australijskich.Wzrost gospodarczy Australii Południowej był przez dłuższy czas mniejszy od średniej australijskiej (w latach 2002/2003 wzrósł o 2,1%) lecz w ostatnich latach znacznie się poprawił (4,3% w latach 2003/2004). Produkt stanowy brutto Australii Południowej w roku 2004 wyniósł 48,9 miliardów dolarów australijskich:
Australia Południowa jestmonarchią konstytucyjną, głową stanu jest monarcha brytyjski[2], a jego reprezentantem jest gubernator stanu. Ma dwuizbowy parlament składający się zHouse of Assembly (niższa izba) iSouth Australia Legislative Council (wyższa izba). Obecnym (2017) premierem stanu jestJay Weatherill, członekAustralijskiej Partii Pracy (partia laburzystowska).
Na początku istnienia stanu gubernatorem był kapitanJohn Hindmarsh, który miał niemal całkowitą władzę na podległych mu ziemiach (na podstawieLetters Patent otrzymanego od rządu Wielkiej Brytanii, na podstawie którego założono nową kolonię). Był podległy jedynie brytyjskiemu urzędowi ds. kolonii i w początkowej fazie istnienia stanu był to twór całkowicie niedemokratyczny. W 1843 stworzono urządLegislative Council, który był ciałem doradczym gubernatora, składał się on z trzech osób reprezentujących Anglię i czterech kolonistów nominowanych przez gubernatora, sam gubernator nadal miał w swoich rękach całkowitą władzę wykonawczą i ustawodawczą.
W 1851 r. parlament angielski wprowadził w życie ustawę pod nazwąAustralian Colonies Government Act, która pozwoliła na stworzenie w stanach Australii parlamentów, do których mogli być wybierani przedstawiciele kolonistów oraz dała możliwość stworzenia osobnych konstytucji dla poszczególnych kolonii. W tym samym roku odbyły się pierwsze wybory doLegislative Council, głosować w nich mogli tylko zamożni mężczyźni, którzy wybrali 16 przedstawicieli, następnych ośmiu zostało nominowanych przez gubernatora stanu.
Głównym zadaniem pierwszego "parlamentu" było napisaniekonstytucji dla Australii Południowej. Nowo powstałe ciało legislacyjne stworzyło projekt najbardziej demokratycznej konstytucji do tamtej pory w ramach imperium brytyjskiego. Założono w niej równość wszystkich wobec prawa – włącznie z biernym i czynnym prawem wyborczym dla kobiet. Australia Południowa została pierwszym stanem w Australii, który umożliwił kobietom głosowanie w wyborach parlamentarnych. Inne główne założenia konstytucji to dwuizbowy parlament. Po raz pierwszy w jakiejkolwiek kolonii brytyjskiej władze wykonawcze i ustawodawcze były wybierane całkowicie przez kolonistów na wzórwestminsterski – rząd stanowiła partia, która miała większość w niższej izbie. Australia Południowa przystąpiła do Związku Australijskiego 1 stycznia 1901 roku.
