Asynchronous Transfer Mode (ATM) – szerokopasmowy standard komunikacji realizujący przesył pakietów poprzez łącza wirtualne. Wybór drogi (routing) jest dokonywany tylko raz, przy zestawianiu łącza. Wszystkie pakiety należące do jednego połączenia wirtualnego są wysyłane tą samą trasą. Jest stosowany w sieciachMAN iWAN. Informacja w tym standardzie przesyłana jest w postaci komórek składających się z nagłówka 5bajtów i pola informacyjnego: 48bajtów.
W standardzieATM zdefiniowane są dwa podstawowe rodzaje styków (interfejsów)UNI iNNI.
Pomiędzy stacją źródłową a docelową zostaje zestawione logiczne połączenie zwane kanałem wirtualnymVCC (ang.Virtual Channel Connection). Kanały o tym samym węźle docelowym tworzą tzw. wirtualną ścieżkęVPC (ang.Virtual Path Connection). W komutatorzeATM ma miejscemultipleksacja statystyczna poszczególnych kanałów. Kanały i ścieżki wirtualne są rozróżniane przez części nagłówkaATM – poleVPI (ang.Virtual Path Identifier) i poleVCI (ang.Virtual Channel Identifier).
Użycie ścieżek wirtualnych znacznie upraszcza zarządzanie całą siecią. Wynika to z faktu, że liczba ścieżek wirtualnych jest mniejsza od liczby kanałów wirtualnych. Dzięki temu zestawienie połączenia w węźle pośrednim, przez który przebiega dana ścieżka, wpływa na przyspieszenie zestawiania nowego połączenia, wykorzystującego ścieżki wirtualne.Kanały wirtualne, które należą do jednej ścieżki wirtualnej, muszą charakteryzować się jednakowym poziomem wymaganej jakości usługiQoS.
Struktura komórki w standardzieATM dla stykuUNI iNNI przedstawione zostały na rysunku obok.
Poniżej została przedstawiona zawartość poszczególnych pól nagłówka:
Pole informacyjne jest przeznaczone na informacje użytkownika, ma długość 48bajtów. Wielkość pola przeznaczonego w rzeczywistości na przesyłanie informacji właściwej użytkownika zależy od zastosowanej wersji warstwyAAL.
Model protokołuATM składa się z trzech warstw: warstwy fizycznej, warstwyATM i warstwy adaptacjiATM. W modelu można także wyróżnić „płaszczyzny” o budowie warstwowej: płaszczyznę użytkownika, płaszczyznę sterowania oraz płaszczyznę zarządzania.
Warstwa fizyczna dzieli się na dwie podwarstwy:
WarstwaATM jest zespołem funkcji niezależnych od medium transmisyjnego, dostarczających możliwości przeźroczystego transferu informacji użytkownika. Pomiędzy warstwą adaptacjiATM a warstwąATM są przesyłane pola informacyjne pakietów, tj. ciągi 48-bitowe. Podstawowymi funkcjami tej warstwy jest multipleksacja i demultipleksacja pakietów w komutatorach, tworzenie i rozpakowywanie nagłówka pakietu, realizacja doboru trasy dla pakietu, realizacja procedur sterowania przepływem.
Warstwa adaptacjiATM (ang.ATM Adaptation Layer) stanowi warstwę pośrednią pomiędzy warstwami wyższymi protokołuATM a warstwąATM. Wyróżnia się dwie podwarstwy:
Ze względu na różnorodność charakterystyk przepływu danych zostały wydzielone klasy usług, z każdą z klas związana jedna zwarstw adaptacjiAAL. W tabeli przedstawione są podstawowe parametry opisujące klasy usług realizowanych w środowisku szerokopasmowym przy wykorzystaniu technikiATM. Przeprowadzenie takiej klasyfikacji jest podstawowym warunkiem realizacji połączeń w techniceATM dla usług dowolnego typu. WarstwaAAL stanowi rodzaj „filtru”, który na podstawie typu pochodzącego zgłoszenia pomaga określić możliwości jego realizacji przy aktualnym stanie zasobów sieci oraz dostosowuje jednostki informacyjne warstw wyższych do sposobu przesyłania informacji w standardzieATM tzn. w postaci krótkich pakietów.
| Klasa A | Klasa B | Klasa C | Klasa D | |
|---|---|---|---|---|
| Synchronizacja między terminalami | Wymagana | Nie wymagana | ||
| Szybkość bitów | Stała | Zmienna | ||
| Tryb połączenia | Połączeniowy | Bezpołączeniowy | ||
| TypAAL | Typ 1 | Typ 2 | Typ 3 i 4 | Typ 5 |
Nie wszystkie kombinacje cech mają znaczenie w środowiskutelekomunikacyjnym (np. usługi realizowane w trybie bezpołączeniowym nie wymagają istnienia zależności czasowych pomiędzy komunikującymi się terminalami).
Powstała także (niezdefiniowana w tabeli) klasa X o zasadniczo różnym charakterze w stosunku do poprzednich klas usług. Klasa X jest definiowana przez użytkownika i oznacza prostą transmisję komórek.
W modelu protokołuATM można wyróżnić następujące płaszczyzny:
| Warstwa aplikacji (liczby oznaczają numeryportów) | |
|---|---|
| Warstwa transportowa | |
| Warstwa Internetu | |
| Warstwa dostępu do sieci |